یافتههای سلاموطندار از گفتوگو با ۲۴ زن نشان میدهد که اشتغال زنان، عامل تعیینکننده در موفقیت مدیریت مالی خانوادهها است. زنان شاغل نه تنها در تأمین هزینههای خانواده سهیم اند، بل توان پسانداز نیز دارند؛ اما زنان بیکار با وجود نقش فعال در تصمیمگیریهای اقتصادی، به «مدیران بیدرآمد» تبدیل شده اند که مدیریت مالی را برای آنان به چالش پیچیده بدل کرده است.
یافتههای سلاموطندار از گفتوگو با ۲۰ جوان (۱۲ دختر و ۸ پسر)، نشان میدهد که این جوانان برای درمان بیماریهای جلدی و زیبایی، از محصولات تجارتی استفاده کرده؛ اما ۱۵ تن نتیجهی معکوس گرفته اند.
در حالی که بیشتر گفتمانها در بارهی حقوق زنان بر دختران نوجوان و زنان جوان تا میانسال متمرکز شده، زنان سالمند در حاشیهی مطلق قرار گرفته اند. آنان که سالها ستون خانواده و جامعه بوده اند، امروز در فقر، انزوا و نبود کامل حمایتهای دولتی و اجتماعی زندگی میکنند.
احمد ۱۵ساله، کمتر از پنج سال داشت که روی جادهها سرگرم کار شد؛ اکنون وسایل مورد نیاز کودکان را میفروشد و روزانه میان ۲۰۰ تا ۵۰۰ افغانی درآمد دارد. او که به دلیل کارکردن ناگزیر شد از صنف هفتم مکتب را ترک کند، میگوید که آرزو دارد دوباره مکتب برود و پزشک شود، در غیر آن مهاجرت خواهد کرد.
ترس از زمستان برای زنان روستایی تنها با کمبود مواد سوختی و سرمای استخوانسوز محدود نمیشود، این زنان میگویند که با آغاز زمستان، دسترسی به منابع غذایی و آب آشامیدنی سالم نیز به آنان دشوار است و به دلیل کاهش فعالیتهای کشاورزی و دامداری، درآمد خانوادههای شان نیز به شدت افت میکند.
از میان جوانان گفتوگوشده، ۳۲ جوان برای فرار از فقر و ساختن آیندهی بهتر به ایران و پاکستان رفته که ۱۶ جوان پس از تغییر نظام اقدام به مهاجرت کرده بودند. این جوانان، میافزایند که افزون بر نرسیدن به رویاهای شان در غربت، اکنون با اخراج اجباری به کشور نیز در سردرگمی و وضعیت بدتر از گذشته قرار دارند.
با این که پزشکان متخصص تأکید میکنند تعیین جنسیت نوزاد از نظر علمی به ساختارهای ژنتیکی پدر وابسته است، یافتههای سلاموطندار از گفتوگو با ۲۵ زن که تنها فرزند دختر دارند، نشان میدهد که این زنان به دلیل تولدهای پیدرپی دختر، با خشونتهای فیزیکی، کلامی، روانی و تبعیضهای اجتماعی روبهرو شده اند.
سلاموطندار برای بررسی تأثیر قطع اینترنت و شبکههای مخابراتی با ۳۷ جوان در کابل گفتوگو کرده است که نتیجهی آن نشان میدهد نسلی که در عصر اطلاعات بزرگ شده و به اینترنت به عنوان موضوع حیاتی ارتباطات و پیشرفت خود وابسته است، در درازای چند ساعت با بحرانی عمیق در هویت، وضعیت اقتصادی و سلامت روانی روبهرو شد.
همزمان با قطع اینترنت در افغانستان، شماری از زنان، میگویند که این مشکل سبب چالش جدیدی در برابر کار، آموزش و زندگی اجتماعی آنان شده است و ادامهی این روند نگرانی شدید را در میان زنان به وجود آورده است. سلاموطندار در این گزارش با ۱۰ زن گفتوگو کرده است که بستهشدن اینترنت این زنان را در بخشهای مختلف تجارت، آموزش و زندگی اجتماعی با بنبست کاری و یادگیری روبهرو کرده است.
یافتههای بررسی سلاموطندار، نشان میدهد که در سالهای پسین علاقهمندی شمار چشمگیری از جوانان در افغانستان به کارهای آزاد بیشتر شده است. در این گزارش، برای بررسی وضعیت کاری جوانان در ۱۷ ولایت کشور، با ۳۲ جوان (۱۲ دختر، ۲۰ پسر) که اکنون سرگرم کارهای آزاد هستند، گفتوگو شده است.
در حالی که اشتغال زنان به کار در دفترها و دیگر گونههای اشتغال به شدت کاهش یافته است؛ اما یافتههای سلاموطندار نشان میدهد که زنان در افغانستان در حال ایجاد یک اقتصاد غیررسمی موازی هستند؛ اقتصادی که در کوچهها، خانهها، گالریهای کوچک و حتا در فضای مجازی ریشه میگیرد و روزبهروز گستردهتر میشود.
همزمان با ۲۱ سپتمبر، روز جهانی صلح، ۳۰ جوان از ۱۴ ولایت افغانستان با تعریف جدیدی از صلح، آن را فراتر از توقف جنگ میدانند و بر تأمین عدالت اجتماعی، فرصتهای شغلی و حقوق آموزشی، تأکید میکنند. نتیجهی گفتوگوی سلاموطندار با این جوانان، نشان میدهد که آنان صلح را در شرایط کنونی ناتکمیل میدانند.
سلاموطندار برای بررسی وضعیت زنان شاغل در محیط کار، گزارشی را از گفتوگو با ۲۴ زن در ولایتهای مختلف افغانستان تهیه کرده است. از میان این زنان، ۱۶ تن گفته که به دلیل نابرابری زبان و جنسیت، مورد تبعیض قرار گرفته؛ در حالی که هشت زن تجربهی تبعیض را در محیط کاری شان نداشته اند.
سلاموطندار در این گزارش با ۲۱ جوان هنرمند شامل ۱۰ نویسنده، پنج شاعر و شش نقاش و گرافیککار گفتوگو کرده است. یافتهها، نشان میدهد که بیشتر این جوانان در آثار شان به موضوعهای اجتماعی، آموزشی و فرهنگی پرداخته اند و باور دارند که هنر میتواند صدای رسای مردمی باشد که در سکوت و تاریکی فراموش شده اند. یعقوب ۲۵ساله از بامیان، جوانی که برای بیان احساساتش پا فراتر از رنگ و قلم گذاشته، میگوید که با استفاده از هنر گرافیکی و طراحیهای دیجیتال قصد دارد دردها و مشکلات اجتماعی موجود را بیان کند.
سلاموطندار برای بررسی عاملهای خودکشی و راهکارهای پیشگیری از افزایش آن در میان زنان، این گزارش را تهیه کرده است. در این راستا با هفت خانوادهای گفتوگو شده است که تجربهی خودکشی یکی از اعضای زن خانواده را داشته اند. یافتههای این گزارش، نشان میدهد که ازدواج اجباری، بستهشدن مکتبها، ناداری و فشارهای خانوادگی، دختران را به مرز ناامیدی کشانده و سبب شده است که آنان به زندگی شان نقطهی پایان بگذارند.
فوتسال، ورزشی سریع و پُرهیجان است که در فضای کوچکتر از فوتبال و با شمار بازیکنان کمتر برگزار میشود. این بازی با تأکید بر مهارت فردی، سرعت و همآهنگی تیمی، به یکی از محبوبترین رشتههای ورزشی داخل سالن به ویژه در میان جوانان، تبدیل شده است.
