پزشکان در برنامهی ملی کنترل سرطان در شفاخانهی صدری ابن سینا در کابل، میگویند که آگاهینداشتن زنان، مراجعهنکردن به موقع آنها به مرکزهای درمانی و کمبود خدمات درمانی، سبب شده اند زنان در کشور به گونهی پنهان قربانی سرطان سینه شوند. به گفتهی آنان، سبک زندگی ناسالم، شیردهی نامنظم، اضافهوزن، استفاده از داروهای هورمونی، ژنتیک و استرس بیش از اندازه، از عاملهایی اند که زنان را به سرطان سینه مبتلا میکند.
پزشکان، میافزایند که آگاهینداشتن زنان، روند درمان این بیماری را دشوار کرده است و پزشکان برای نجات جان بیماران ناچار میشوند عضو بدن بیمار (سینه) را قطع کنند. سمیرا شهیر رحیمی، جراح سرطان سینه در برنامهی ملی کنترل سرطان در شفاخانهی صدری ابن سینا، به سلاموطندار میگوید که بیشتر زنان بیمار زمانی مراجعه میکنند که به دلیل پیشرفت سرطان یا عضو بدن شان قطع میشود یا هم جان شان را از دست میدهند.
او، میافزاید: «ما متأسفانه واقعاتی داشتیم که دخترخانمها مصاب به این بیماری شده اند؛ ولی به دلیل فقر بوده یا به خدمات صحی دسترسی نداشته اند، یا هم مراجعهی به موقع نداشته اند. ما مریضی داشتیم که پنج سال به این بیماری مصاب بوده و مراجعه نکرده؛ حالا مکمل سینهاش چکیده و مراجعه کرده است.»
نجمالسما شفاجو، رییس انجمن پزشکان نسایی_ولادی، به سلاموطندار میگوید که سبک زندگی ناسالم، استفاده از داروهای هورمونی بدون مشاورهی پزشک، آغاز زودهنگام قاعدگی و تأخیر در قطع آن، از عاملهایی اند که احتمال ابتلا به سرطان سینه در خانمها را افزایش میدهند. «کاهش شیردهی، شروع زودهنگام قاعدگی و تأخیر در قطع آن، کاهش فعالیت فیزیکی، استفاده از داروهای ایجاد وقفه بین ولادتها مخصوصاً داروهایی که حاوی استروژن باشند، شانس ابتلا به سرطان سینه را افزایش میدهد. فقط پنج درصد زنان ممکن ارثی به سرطان سینه مبتلا شوند؛ خانمهایی که فشار بلند، شکر، استرس بیش از حد و سوءتغذیه داشته باشند، احتمال ابتلا به سرطان سینه در این خانمها بیشتر است.»
سونیتا بهرام، دیگر پزشک متخصص نسایی_ولادی، میگوید: «سرطان سینه در ابتدا شاید در خانمها زود آشکار نشود؛ ولی به صورت عموم میتواند کتلههای خُرد و ثابت باشد؛ کتلههای بزرگ و متحرک باشد؛ دردهای خفیف داشته باشد؛ باعث تغییرات در اندازهی سینهها شود. زمانی که خانم متوجه میشود، اولین تشخیص توسط خانم میشود که علائم خود را جدی بگیرد و بعد به معاینات فیزیکی و التراسوند میتواند مراجعه کند و زمانی که میخواهیم تشخیص قطعی کنیم، ضرورت به امآرآی است.»

یاقوت ۳۵ساله، باشندهی هلمند که دو سال است از سرطان سینه رنج میبرد، میگوید که در بارهی این بیماری اصلاً نمیدانسته و اکنون که برای درمان اقدام کرده است، پزشکان میگویند باید جراحی شود. «دو سال میشود بیمار هستم، کابل آمدم برای تداوی، این جا معاینات تلویزیونی و عکس انجام دادند و تشخیص شد که در سینهی راستم سرطان دارم. شش ماه میشود واکسین میگیرم و حالا داکتران/پزشکان گفته اند که نیاز به عمل جراحی است.»
حفیظهی ۲۸ساله، باشندهی کابل، دیگر بیمار مبتلا به سرطان سینه است. او که ۱۵ روز شده برای درمان بیماریاش مراجعه کرده است، میگوید: «من نزدیک به دو سال است که بیمار هستم و فقط ۱۵ روز میشود که برای درمانم مراجعه کردهام و به چندین شفاخانه رفتم. ۲۵ هزار افغانی هزینهی معایناتم شد، تازه تشخیص شده که سرطان دارم و حالا بستری شدهام. نمیدانم چه طور خواهد شد وضعیتم.»
شرافت زمان امرخیل، سخنگوی وزارت صحت عامهی امارت اسلامی، میگوید که رویدادهای ابتلا به گونههای سرطان در مقایسه با سالهای گذشته افزایش یافته است. «برای این که ما بتوانیم برای بیماران سرطانی خدمات بهتر ارائه کنیم، خوشبختانه باید بگویم که سال گذشته کار ترمیماتی یک شفاخانه را آغاز کردیم، یک تعمیر برای این مرکز درمانی اختصاص دادیم، به نیروی بشری آن شفاخانه کار کردیم و همچنان در قسمت تجهیزات این شفاخانه کار جریان دارد، در قسمت تجهیزات فقط رادیوتراپی کمبود است که به فرصت برای مجهزکردن آن هم کار خواهیم کرد.»
زنان مبتلا به سرطان سینه در کشور در حالی از آگاهینداشتن در بارهی این بیماری نگرانی دارند که بر بنیاد گزارش سازمان جهانی بهداشت، سالانه در سراسر جهان ۲.۳ میلیون زن به سرطان سینه مبتلا میشوند و بیش از ۶۰۰ هزار تن آنها در نتیجهی این بیماری جانهای شان را از دست میدهند.






