با این که نگرانیهای جدی ناشی از بحران اقلیمی در جهان به ویژه در افغانستان سایه افکنده است؛ اما گروهی از جوانان در بلخ برای کاهش زیانهای ناشی از تغییرات اقلیمی، دست به اقدامهای عملی زده اند تا آیندهای سبزتر را برای مردم رقم بزنند. این جوانان، میگویند که به منظور مبارزه با تغییرات اقلیمی، کارزار تخمپاشی گیاهان کوهی و دشتی را از ساحهی «تنگی چشمهی شفا» در ولسوالی شولگرهی بلخ آغاز کرده اند و قرار است این برنامه در بخشهای دیگر این ولایت نیز گسترش یابد.
به گفتهی آنان، هدف اصلی این کارزار، پیشگیری از فرسایش بیش از اندازهی خاک، تقویت پوشش گیاهی، فراهمسازی زمینهی مناسب برای احیای تدریجی جنگلات و ایجاد ساحات سبز است. حمیدالله انصاری، مسئول این تیم، به سلاموطندار میگوید: «فعالیت را با تعدادی از رضاکاران آغاز کردیم. در این بخش ما دو برنامه داریم؛ در قسمتهای بالای کوه که زمینهی آبرسانی دشوار است، ما تخمها و دانههای جنگلات کوهی مثل قرغنه، بادام کوهی، پستهی کوهی و ارچه را تصمیم داریم بکاریم و در قسمتهای پایین که کنارههای دریای شولگره است، درختان مثمر و غیرمثمر را در فصل نهالشانی غرس میکنیم. این برنامه میتواند در قسمت جلوگیری از فرسایش خاک و گرمشدن هوا نقش داشته باشد و در گسترش سرسبزی و ایجاد محیط زیست سالم کمک کند.»
از سویی هم، شماری از جوانانی که به گونهی رضاکار در این کارزار شرکت کرده اند، خشکسالی و زیانهای ناشی از تغییرات اقلیمی را به عنوان تهدیدی جدی و چارهناپذیر توصیف میکنند و از دیگر شهروندان میخواهند که در این کارزار با آنان همکاری کنند.
محمد کوهستانی، یک تن از جوانانی که در کارزار تخمپاشی گیاهان کوهی و دشتی شرکت دارد، در این باره میگوید: «دقیقاً میخواهیم محیط را سبز بسازیم. در طول سالهای گذشته جنگلات قطع شده و از بین رفته است. قطع جنگلات باعث سیلاب و زمینلرزه، تغییرات آبوهوا و فرسایش خاک شده است. این وضعیت سبب شده تا مردم نتوانند به آسانی نفس درست بکشند. ما میخواهیم دوباره فضای پاک برای مردم احیا کنیم.»
احمدعلی، یک تن دیگر از جوانانی که در کارزار تخمپاشی گیاهان کوهی و دشتی شرکت دارد، نیز در این باره میگوید: «تقاضای من از همشهریان عزیز همین است که بیایند در کارزار گسترش ساحات سبز دستبهدست هم بدهند تا بتوانیم هر منطقهای از کشور که نیاز دارد را سرسبز بکنیم و آیندهی خوبی را برای مردم به ویژه کودکان خود، هدیه کنیم.»
در همین حال، شماری از کارشناسان محیطزیستی در بلخ، این اقدام جوانان رضاکار را گامی مهم در راستای مشارکت اجتماعی برای حفاظت از محیطزیست و افزایش ساحات سبز میدانند و تأکید میکنند که تداوم چنین برنامهها میتواند نقش مؤثری در توسعهی پایدار، گسترش جنگلات و حفاظت از منابع طبیعی داشته باشد.
حبیبالله جعفری، کارشناس محیط زیست، میگوید: «این اقدام تلاشی است تا یک فرهنگ خوب در میان نسل جوان ما نهادینه شود تا در آینده جوانان دیگری نیز تشویق شوند و این فرهنگ همگانی شود. ما دقیقاً از آدرس محیط زیست با آسیبهای جدی روبهرو هستیم؛ بنابراین، نیاز است که بتوانیم یک محیط زیست سالم و آبوهوای سالم را به میان بیاوریم.»
از سوی دیگر، سلطانعزیز اکرمی، کارشناس محیط زیست در ریاست حفاظت محیط زیست بلخ، بر گسترش ساحات سبز در این ولایت تأکید میکند و میگوید: «گرمایش جهانی باعث خشکسالی، سیلابها، کمبود آب و واردشدن زیانها در بخشهای زراعت، مالداری و صحت شده است. بنابراین، نیاز است که برنامههایی برای پیشگیری از این خسارات روی دست گرفته شود. یکی از راهکارهای مؤثر، گسترش و ایجاد جنگلات و درختان است. ما میتوانیم با غرس نهال و تخم بوتههای بومی در کوهها، دشتها و فارمها، ساحات را سرسبز بسازیم. این روند میتواند شدت گرما و سرما را کاهش دهد، جلو بادهای تند را بگیرد، باعث تعادل آبوهوا شود و در کنار آن، با جذب آب، منبع خوبی برای تغذیهی آبهای زیرزمینی فراهم کند.»
این در حالی است که پیش از این نیز در پی تشدید پیامدهای تغییرات اقلیمی، شماری از شهروندان در برخی ولایتهای مرکزی و جنوبی کشور کارزارهای مشابهی را به منظور ایجاد فضای سبز، کاهش فرسایش خاک و کمک به بهبود وضعیت محیط زیست راهاندازی کرده اند.
