وزارت زراعت، آبیاری و مالداری امارت اسلامی، میگوید که دو هزار و ۸۵۰ فارم پرورش و تولید ماهى در افغانستان فعالیت دارد که ظرفیت تولید سالانهی آن، نزدیک به ۱۳ هزار متریک تُن ماهى است.
شیرمحمد حاتمی، سخنگوی این وزارت، میگوید که افغانستان سالانه به ۳۶۰ هزار متریک تُن ماهی نیاز دارد که تولید داخلی، تنها بخش محدودی از آن را تأمین میکند. «فقط فارمهای قرغه، لوگو و کاپیسا دولتى استند؛ فارمهای ماهی سالانه حدود ۱۳ هزار متریک تُن ماهى تولید و در آن، تقریباً برای ۱۰ هزار تن زمینهی کار را فراهم شده است.»
به گفتهی سخنگوی وزارت زراعت، روی فارمهای پرورش و تولید ماهی ۱۵ میلیارد افغانی سرمایهگذاری شده است.
در سوی دیگر، وزارت صنعت و تجارت، میگوید که در سال گذشتهی میلادی، نُه هزار و ۶۰۰ تُن ماهی به ارزش بیش از از ۲۲ میلیون و ۳۵۸ هزار دالر به افغانستان وارد شده است. آخوندزاده عبدالسلام جواد، سخنگوی این وزارت، میگوید: «واردات ماهی درجریان ۲۰۲۵ از پاکستان، ایران، ازبیکستان، ویتنام، امارات متحدهی عربی، تاجیکستان، دنمارک و کشورهای دیگر صورت گرفته است.»
شماری از آگاهان مسائل اقتصادی، با اشاره به میزان اندک تولید ماهی در افغانستان در مقایسه با مصرف سالانه، میگویند که برای رسیدن به خودکفایی در بخش تولید ماهی، نیاز است که امارت اسلامی با پشتیبانی مالی، فرصت تولید بیشتر را به سکتور داخلی فراهم کند.
شاکر یعقوبی، آگاه مسائل اقتصادی، میگوید که پشتیبانی از تولیدکنندگان ماهی و سرمایهگذاری در این بخش، افغانستان را به سوی رشد صنعت ماهیپوری سوق خواهد داد. او میافزاید: «خودکفایی در تولید ماهی بیشتر از هر چیزی به این برمی گردد که ما از داشتههای خود درست استفاده کنیم؛ افغانستان آب دارد، علاقهمندی هم کم نیست؛ اما حمایت جدی وجود ندارد، اگر دولت دست فارمداران را بگیرد، چوچهماهی سالم و خوراک معیاری در اختیار فارمداران بگذارد و آموزشهای عملی و قرضههای کوچک و آسان بدهد، واضع است که تولید خیلی زود بالا میرود.»
عبدالنصیر ریشتیا، دیگر آگاه مسائل اقتصادی، میگوید: «هر قدر که از سرمایهگذاریها حمایت صورت بگیرد، به همان پیمانه میتواند جلوگیری از خروج ارز را بگیرد و زمنیهی کار را ایجاد کند.»
با این همه، شماری از فارمداران ماهی، میگویند که در بخش واردات چوچهماهی با مشکل روبهرو استند.
قدرتالله وفادار، فارمدار ماهی که ۱۱ سال است در این بخش کار میکند، میگوید که اگر زمینهی تولید چوچهماهی در داخل فراهم شود، میزان تولیدات آنها رشد خواهد کرد. «در قسمت واردات چوچههای ماهی مشکلات داریم؛ زیرا آنها را از کشورهای دیگر وارد میکنیم؛ ما در داخل تولید چوچههای ماهی نداریم؛ از امارت اسلامی میخواهیم که در قسمت تولید چوچههای ماهی زمینه را به فارمداران فراهم کند.»
غلاماکبر جاهد، دیگر فارمدار، میگوید: «در بازارها ماهیهای فاسد و خودمرده از ایران وارد شده و این بسیار لطمه زده به بازار ماهیهای سرد آبی؛ خواست ما این است که اگر ماهی از کشورهای منطقه وارد میشود، باید سرتیفکیت صحی از کشور مربوطه داشته باشد.»
بر بنیاد آمار ارائهشده وزارت زراعت، آبیاری و مالداری، پس از بازگشت امارت اسلامی، ۸۰۰ فارم جدید برورش ماهى در هلمند، هرات، کنر، کندز ولغمان ایجاد شده است.
