بخش افغانستان دفتر مبارزه با مواد مخدر و جرایم سازمان ملل متحد (UNODC)، امروز (پنجشنبه، ۱۵ عقرب) با برگزاری نشست خبری آنلاین، یافتههای گزارش سالانهی خود در بارهی کشت خشخاش در ۲۰۲۵ در افغانستان را همگانی کرد.
در گزارش این دفتر آمده با این که در ۲۰۲۵ کشت و فروش مواد مخدر در مقایسه به ۲۰۲۴ کاهش چشمگیر داشته؛ اما میزان کشت خشخاش به ویژه مواد مخدر صنعتی، در سه سال پسین همچنان بالا است. این گزارش، نشان میدهد که کشت خشخاش در ۲۰۲۵، ۲۰ درصد و تولید تریاک نیز ۳۲ درصد در مقایسه با ۲۰۲۴ کاهش داشته است.
اولیور استولپ، نمایندهی منطقهای دفتر مبارزه با مواد مخدر و جرایم سازمان ملل متحد برای افغانستان، میگوید که در ۲۰۲۵ درآمد کشاورزان از فروش تریاک ۱۳۴ میلیون دالر امریکایی بوده که نشاندهندهی کاهش ۴۸درصدی در مقایسه با سال گذشتهی میلادی بوده است.
اولیور استولپ، میافزاید که بازگشت میلیونها افغان از کشورهای همسایه، کاهش کمکهای انساندوستانه به افغانستان و تأثیرهای منفی تغییرهای آبوهوایی، نگرانیها از بازگشت دوبارهی کشاورزان به کشت مواد مخدر را بالا برده است.
او، تأکید میکند: «کشت خشخاش پس از ممنوعیت کشت مواد مخد در ۲۰۲۲، برای سه سال متوالی هنوز دوامدار باقی مانده و جغرافیای کشت خشخاش از جنوبغرب افغانستان به سوی شمالشرق افغانستان انتقال یافته است. بازگشت حدود چهار میلیون افغان از کشورهای همسایه که اکنون حدود ۱۰ درصد جمعیت کشور را تشکیل میدهند، رقابت بر سر مشاغل و منابع محدود را تشدید کرده است. همهی این عاملها با کاهش کمکهای انساندوستانه ممکن است سبب جذابترشدن کشت خشخاش شود.»
به گفتهی نمایندهی منطقهای دفتر مبارزه با مواد مخدر و جرایم سازمان ملل متحد برای افغانستان، اکنون جغرافیای کشت مواد مخدر از جنوبغرب افغانستان به شمالشرق این کشور انتقال یافته است. دفتر مبارزه با مواد مخدر و جرایم ملل متحد، تأکید کرده که سرمایهگذاریهای همآهنگ و بلندمدت از جمله همکاریهای بینالمللی برای ثبات و توانمندسازی اقتصادی در افغانستان، یکی از مهمترین راهکارهای مدیریت این وضعیت است. «این موضوع شامل تأکید برابر بر توانمندسازی کشاورزان افغان از طریق فعالیتهای جایگزین درآمدزا، ریشهکنکردن محصولات غیرقانونی و مقابله با قاچاق مواد مخدر و در عین حال، کاهش تقاضا از طریق پیشگیری و درمان بهبودیافته است.»
جورجت گانیون، سرپرست دفتر هیئت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) و معاون نمایندهی ویژهی دبیرکل ملل متحد برای افغانستان، نیز در نشست خبریای که از سوی دفتر مبارزه با مواد مخدر و جرایم این سازمان امروز به گونهی آنلاین برگزار شده بود، اطمینان داد که یوناما به تلاشهایش برای همآهنگسازی کمکهای انساندوستانه به افغانستان ادامه میدهد.
سرپرست یوناما، تأکید میکند که گزارش پخششدهی دفتر مبارزه با مواد مخدر و جرایم ملل متحد، برای پالیسیسازی و مشارکت استراتژیک روند دوحه و گروه کاری مبارزه با مواد مخدر نقش مهمی دارد. «دفتر یوناما به همآهنگسازی کمکهای بشردوستانه و حمایتهای حکومتداری و در عین زمان، به ابتکارهای کمکهای انکشافی دوام میدهد. اهداف مشترک ما این است که افغانستان باثبات در صلح با خودش و همسایههایش باشد. ما خواستار افغانستان عاری از کشت خشخاش هستیم که دوام آن نیاز به دیالوگ و همکاری و سرمایهگذاری نه تنها از سوی سازمان ملل متحد، بل از سوی دیگر شرکا که متعهد به ثبات در افغانستان است.»
قطبالدین یعقوبی، کارشناس مسائل اقتصادی، در این باره میگوید: «ایجاد کاشت بدیل پرمنفعت و تغییر سیستم زراعت سنتی است. چیزی که در سیستم فعلی زراعت داریم، سنتی است؛ سیستم مکانیزه و اصلی نیست. متأسفانه در افغانستان با این که ۸۵ درصد مردم ما به زراعت مصروف اند، مواد مورد نیاز ۳۵ میلیون نفوس، غذا تأمین نکرده است.»
گزارش دفتر مبارزه با مواد مخدر و جرایم سازمان ملل متحد، نشان میدهد که بهای تریاک خشک در ۲۰۲۵ نسبت به ۲۰۲۴، ۲۷ درصد کاهش یافته و به ۵۷۰ دالر رسیده؛ اما هنوز پنج برابر میانگین بهای پیش از ممنوعیت است. این دفتر اما تأکید میکند که کاهش بهای تریاک با کاهش تولید آن نشاندهندهی تغییر در دینامیک بازار است و ممکن است منجر به افزایش تلاشها برای کشت غیرقانونی تریاک در دیگر کشورها شود.
