بیشتر مناطق سرسبز ننگرهار به دلیل ایستادگی و شوری آب، حاصلخیزی خود را از دست داده اند. شماری از کشاورزان در ننگرهار، در گفتوگو با سلاموطندار میگویند که نبود سیستم مناسب زهکشی نه تنها میزان حاصلات را کاهش داده، بل برخی از زمینهای کشاورزی را از حاصلدهی باز مانده است.
نظیفالله، از کشاورزان در ولسوالی مومندرهی ننگرهار، در بارهی کاهش حاصلات چنین میگوید: «زمانی که در زمستان و بهار بارندگی زیاد باشد، مشکلات ایستادشدن آبها در زمینهای ما بیشتر میشود؛ به خاطری که زمین خوب جذب ندارد. تا ۴۰ درصد حاصلات ما کم میشود.»
گلمحمد خان، دیگر کشاورز در ننگرهار، ایستادگی آبها در فصل کشت را زیانبار عنوان میکند و میگوید که بستهشدن کانالهای زهکشی، از جمله چالشهایی است که فعالیت کشاورزی او را دشوار کرده است. «در فصل گندم، آب ایستادگی میداشته باشد و آسیب میرساند. این آبها وقتی راکد میشوند، به محصول کشتشدهی ما آسیب میرسانند. این ایستادشدن آبها ۳۰ درصد حاصل ما را کاهش میدهد. حکومت کار زهکشی را آغاز کند، ما هم حمایت میکنیم.»
فهیم و زلاند، کشاورزانی که بیشترین حاصلات را از حبوبات در زمینهای کشاورزی شان به دست میآوردند، با ابراز نگرانی از نبود سیستم معیاری زهکشی میگویند که عامل اصلی کاهش محصولات، شوری خاک و راکدشدن آب است.
فهیم، میگوید: «در فصل گندم و جو، مشکل راکدشدن آب در زمینهای ما بسیار زیاد است.جمعشدن آب، یا هم شوری خاک، عواملی است که حاصلات را کم میکند، فصل ما آسیب میبیند و حاصلات ما کم میشود. ما چوبهای محل و خندقهای عمیق حفر میکنیم و برای این کار از بیلچهها استفاده میکنیم.»
زلاند، نیز میگوید: «به نظر من، بزرگترین مانع برای کارکردن نبود پول و وسایل است. ما از مسئولان میخواهیم که برای حل مشکل زهکشی پول و وسایل دهد.»
ذبیحالله دولتزی، متخصص کشاورزی در ننگرهار، بیتوجهی به سیستم زهکشی را زیانبار میداند و در این مورد چنین میگوید: «اگر در ننگرهار سیستم مناسب زهکشی وجود نداشته باشد، پس از لحاظ فنی، ساختار خاک بسیار خراب میشود، حاصلات کشاورزان کم و در کل، درآمد کشاورزان کم میشود. آبدادن مناسب، استفادهی کودهای کیمیایی و حاوی کلسیم و کشت در زمان مناسب، اینها راههایی هستند که در شوری خاک کمک میکند.»
اجمل سبحانی، مسئول مطبوعاتی ریاست زراعت، آبیاری و مالداری ننگرهار، با وجود این که از آغاز پروژههای مربوط به زهکشی، ساخت کانالها و اصلاح زمینها، اطمینان میدهد؛ اما کمبود بودجه را از مانعهای عمده میداند و میگوید که برای حل این مشکل برنامههایی روی دست گرفته خواهد شد. «بر اساس آخرین سرویها، تقریباً ۱۸ درصد زمینهای زراعتی به خاطر شوری خاک و راکدبودن آبها و وضعیت خراب زهکشی ظرفیت تولیدی خود را از دست داده است. این مشکلات بیشتر در ولسوالیهای کوز کنر، غنیخیل، بهسود، مومندره، گوشته، کامه و بتیکوت، دیده میشود. اکنون برای حل این مشکلات کشاورزی، ریاست ما بودجهی کافی در دست ندارد؛ ولی در آیندهها به مشکلات یادشده رسیدگی میشود.»
زهکشی برای زمینهای زراعتی یک ضرورت حیاتی است که در مدیریت آب، حفاظت از کیفیت خاک و افزایش حاصلات نقش اساسی دارد. در مناطقی که میزان بارندگی بیشتر است یا ساخت طبیعی زمین مانع جذب آب میشود، ایستادگی آب نه تنها ریشهی نباتات را میپوساند، بل خاک را شور کرده، میزان حاصلدهی و کیفیت زمینهای زراعتی را نیز پایین میآورد.
