ادرار بیش از حد، تشنگی و گرسنگی زیاد، کاهش وزن بدون دلیل، خستگی، تاری دید، دیر خوب‌شدن زخم‌ها، عفونت‌های مکرر و بی‌حسی یا سوزن‌سوزن‌شدن دست‌ها و پاها، از نشانه‌های معمول دیابت است. شماری از پزشکان نیز، بر اهمیت تشخیص به‌موقع این بیماری تأکید می‌کنند و می‌گویند که شناسایی زودهنگام آن می‌تواند از بروز عوارض جدی جلوگیری کند.
به گفته‌ی پزشکان، بسیاری از مبتلایان به دیابت، به ویژه نوع دوم این بیماری، در مرحله‌های ابتدایی از ابتلای خود آگاه نیستند؛ زیرا این بیماری به تدریج پیش‌رفت می‌کند و ممکن است در آغاز نشانه‌های مشخصی نداشته باشد.
فرید عمری، متخصص داخله‌ی عمومی، می‌گوید: «نوع دوم دیابت به شکل آنی بلند نمی‌رود، آهسته‌آهسته بلند می‌شود. زمانی که بیمار خون خود را معاینه می‌کند، متوجه می‌شود که قند خونش بلند رفته است.»
او می‌افزاید که نبود نشانه‌های مشخص در مرحله‌های ابتدایی بیماری، سبب می‌شود شماری از افراد برای تشخیص آن به پزشک مراجعه نکنند.
در همین حال، عبدالکبیر عزیزی، پزشک موظف در شفاخانه‌ی علی‌آباد، می‌گوید که ادرار بیش از حد، تشنگی و گرسنگی زیاد، کاهش وزن بدون دلیل و خستگی، از نشانه‌های معمول دیابت است. به گفته‌ی او، نادیده‌گرفتن این نشانه‌ها و انجام‌ندادن معاینات لازم می‌تواند تشخیص بیماری را به تأخیر بیندازد.
نوید عظیمی، دیگر پزشک موظف در شفاخانه‌ی علی‌آباد نیز، بر بررسی منظم وضعیت صحی بیماران مبتلا به دیابت تأکید می‌کند. او معاینه‌ی چشم، بررسی عمل‌کرد گرده‌ها، معاینه‌ی پاها از نظر زخم و عفونت و کنترل فشار خون و چربی خون را از موارد مهم مراقبت از این بیماران می‌داند.
با این حال، دست‌رسی محدود به خدمات تشخیص دیابت در افغانستان، نگرانی‌ها در باره‌ی وضعیت بیماران مبتلا به این بیماری را افزایش داده است.
سازمان جهانی بهداشت، اعلام کرده که خدمات تشخیص دیابت تنها در یک مرکز از هر ۲۰ مرکز صحی عامه در افغانستان ارائه می‌شود.
عبدالعزیز ۵۰ساله، باشنده‌ی تخار که پنج سال پیش به دیابت مبتلا شده است، می‌گوید که دست‌رسی به خدمات صحی معیاری برای بیماران مبتلا به این بیماری در این ولایت به گونه‌ی مناسب فراهم نیست و او نیز در این زمینه با مشکلات روبه‌رو است.
ادوین سینیزا سلوادور، نماینده‌ی سازمان جهانی صحت در افغانستان نیز، به مناسبت روز جهانی دیابت گفته که بسیاری از مبتلایان زمانی از بیماری خود آگاه می‌شوند که به عوارض ناشی از آن دچار شده اند.
او با تأکید بر ضرورت سرمایه‌گذاری فوری برای پیش‌گیری و مبارزه با این بیماری افزوده که تشخیص به‌موقع دیابت می‌تواند از عوارض جدی آن، از جمله آسیب به بینایی و گرده‌ها، جلوگیری کند.
سازمان جهانی صحت از افراد ۴۰ ساله و بالاتر خواسته که برای آزمایش قند خون به نزدیک‌ترین مرکز صحی مراجعه کنند.
سلام‌وطندار برای دریافت دیدگاه وزارت صحت عامه در باره‌ی وضعیت خدمات تشخیص و درمان دیابت در کشور تلاش کرده است؛ اما تا زمان نشر این گزارش، پاسخی دریافت نکرده است.
۱۴ نومبر برابر با ۲۳ عقرب، روز جهانی دیابت است. این روز در ۱۹۹۱ به هدف افزایش آگاهی عمومی درباره‌ی دیابت، شیوع آن و اهمیت پیش‌گیری از این بیماری نام‌گذاری شده است.
