کاهش آبهای زیرزمینی در هرات، زندگی و معیشت هزاران باشندهی این ولایت را با تهدید روبهرو کرده است. شماری از باشندگان هرات، میگویند که خشکیدن چاهها و منابع آب زمینهای کشاورزی شان را از بین برده و آنها را به ترک خانههای شان وا داشته است.
عبدالحمید، باشندهی روستای «عمارت» ولسوالی زیرکوه هرات، میگوید که به دلیل خشکسالی و دسترسینداشتن به آب روستایش را ترک کرده و به شهر هرات آمده است. «تقریبا هزار خانواده بودیم، نزدیک به ۵۰۰ خانواده به شهر هرات آمدیم، تعداد دیگر هم به شیندند رفتند. تمام زمینها، باغ و باغچه خشک شد. آب خوردن به سختی پیدا میکردیم.»
محمد اربابزاده، باشندهی روستای «جلوگیرک» ولسوالی ادرسکن هرات، میگوید که در تأمین آب آشامیدنی و آب کشاورزی با مشکل روبهرو است و اگر این وضعیت ادامه یابد ناچار روستایش را ترک کند. «از قریهی ما ۸۰ خانواده بود همه به یک قریهی دیگر رفتند. فعلا ۱۵۰ تن در این قریه هستیم. اگر وضعیت همین گونه ادامه داشته باشد، ما هم مجبوریم که این منطقه را ترک کنیم.»
عبدالقدیر صدیقی، باشندهی روستای «حسنآباد» ولسوالی گذرهی هرات، میگوید که منابع آب در این ولایت خشکیده و برای تهیهی آب مورد نیاز ساعتها پیاده میرود. «تمام قریهی ما نلکشی بود، اما حالا تمام آن نلکشی بینتیجه شده است، حالا خشک شده است. مردم از500 متر دورتر به سه چرخ میروند و آب میآورند.»
این باشندگان هرات، از امارت اسلامی میخواهند تا برای تأمین آب آشامیدنی، احیای منابع آب و مدیریت این وضعیت اقدام کنند. عبدالباسط غفوری، دیگر باشندهی ولسوالی ادرسکن، میگوید: «یک چاه عمومی حفر کنند، فقط آب خوردن پیدا شود، مشکل عمده همین آب آشامیدنی است. همین تقاضا داریم که آب آشامیدنی برای ما مهیا کنند.»

در سوی دیگر، مسئولان در ریاست حوزهی دریایی هریرود، میگویند که در سه سال گذشته سطح آبهای زیرزمینی در هرات تا ۱۰ متر پایین رفته است. عبدالله احمدی، مشاور تخنیکی ریاست حوزه فرعی دریایی هریرود هرات، میگوید: «به اکثر چاهها میتر نصب میکنیم تا مردم محتاطانه عمل کنند و دوم هر کسی که میخواهد چاه حفر کند برایش میگوییم که یک چاه بارانی که تنها آب پشت بام جذب آن شود، حفر کنند و افرادی که کشاورزی میکنند تلاش داریم تا برای شان بگوییم که از سیستم آب قطرهای استفاده کنند.»
عبدالقیوم مبارز، عضو مسلکی انتقال و استقرار بیجاشدگان در ریاست مهاجرین هرات نیز، میگوید که ولسوالیهای ادرسکن، شیندند، فارسی، گلران، کشککهنه، رباطسنگی، اوبه، غوریان به دلیل استخراج بیرویه آبهای زیرزمینی بیشتر در معرض کمآبی قرار دارد.
با این همه، شماری از کارشناسان امور کشاورزی در هرات، هشدار میدهند که ادامهی روند کاهش منابع آب میتواند پیامدهای گستردهای بر محیطزیست، سیستم کشاورزی و زندگی روستانشینان داشته باشد.
حامد الهام، کارشناس امور کشاورزی در هرات، بر مدیریت مصرف آبهای زیرزمینی و تقویت منابع آب تاکید میکند. او میافزاید: «ممنوعیت حفر چاههای عمیق، ساخت چکدمها برای ذخیره و کاهش سرعت آب، ساخت بندهای آبگردان و چاههای جذبی باید در هرات برای جذب آب باران حفر شود. ما به دهها هزار حلقه چاه آب جذبی نیاز داریم تا سفرههای آبهای زیرزمینی از این روش تغذیه شود.»
افغانستان در سالهای پسین گواه خشکسالی و کاهش باران بوده است؛ پدیدهای که زندگی شهروندان این کشور به ویژه کشاورزان را با دشواری روبهرو کرده است.






