پزشکان نسبت به روزهداری زنان باردار و شیرده در شرایط حساس هشدار میدهند و آن را تهدیدی جدی برای سلامت مادر و کودک میدانند. با این حال، شماری از این زنان، ترجیح میدهند در رمضان تمام روزههای خود را بگیرند و به توصیههای پزشکی توجهی نمیکنند.
زرغونه محبت، پزشک متخصص نسایی_ولادی، میگوید که روزهگرفتن پس از ماه چهارم بارداری میتواند به ضعف شدید مادر شود و بروز چالشهای جدی برای سلامت نوزاد بینجامد. او هشدار میدهد: «پس از ماه چهارم بارداری، اگر مادر دچار مشکل باشد یا شرایط جسمی مناسبی نداشته باشد، نباید روزه بگیرد. روزهداری در این دوران میتواند به کمآبی شدید، ضعف مفرط، سردردهای مداوم، تهوع، سرگیجه، خستگی مفرط، کمخونی و کاهش انرژی منجر شود. این مشکلات گاه پیامدهای غیرقابل جبرانی برای جنین به همراه دارد؛ از جمله مرگ داخل رحمی، سقط یا زایمان زودرس.»
تبسم فدا، دیگر پزشک متخصص نسایی_ولادی، نیز تأکید میکند که روزهداری مادران دارای نوزاد زیر شش ماه، با کاهش کمیت و کیفیت شیر مادر همراه است و چرخهی طبیعی رشد نوزاد را مختل میکند. او، میگوید: «مادران شیرده در سه تا ششماهگی نوزاد نباید روزه بگیرند. مهمترین خطرات شامل کاهش حجم شیر مادر به دلیل کمآبی بدن، افت مواد مغذی، ویتامینها و مواد معدنی ضروری برای نوزاد و در نتیجه تأثیر منفی بر وزن و رشد کودک است.»
هلمند صدیق، پزشک متخصص داخلهی عمومی، باورمند است که همهی زنان باردار و شیرده وضعیت یکسانی ندارند. به گفتهی او، اگر این زنان پس از معاینات آزمایشگاهی دقیق، مشکل سلامتی خاصی نداشته و دچار کمخونی نباشند، میتوانند با رعایت رژیم غذایی مناسب و مصرف مواد مغذی، روزه بگیرند. او توصیه میکند: «زنانی که پزشک معالج آنها را تأیید کرده و آزمایشهای شان مشکل خاصی نشان نداده است، باید در وعدهی سحر و افطار از گوشت مرغ، ماهی، شوربای گوشت گوساله و نیز مواد نشاستهای مغذی مانند برنج و کچالو استفاده کنند تا بتوانند سلامت خود و کودک را حفظ کنند.»
پزشکان، همواره تأکید میکنند که روزهداری در دوران بارداری و شیردهی باید با احتیاط و زیر نظر متخصص انجام شود؛ اما شماری از زنان با نادیدهگرفتن این هشدارها، بدون مشورت با پزشک به روزهگرفتن ادامه میدهند؛ زنانی که از ضعف، بیحالی، تشنگی مفرط و تأثیر منفی روزه بر جنین یا نوزاد شان سخن میگویند.
یاسمین ۳۹ساله که در ماه هشتم بارداری به سر میبرد، میگوید که بدون مشورت با پزشک روزه میگیرد. او، از گرسنگی و تشنگی شدید در طول روز سخن میگوید و از کاهش حرکتهای جنینش ابراز نگرانی میکند. «ماه هشتم بارداریام است و روزه میگیرم. تا کنون پیش پزشک نرفتهام؛ اما روزهام را به طور منظم ادامه دادهام. در طول روز آن قدر گرسنه و تشنه میشوم که زبانم به کامم میچسبد. از وقتی روزه میگیرم، احساس میکنم حرکات جنین در رحمم کم شده و مانند سابق نیست.»
سحر که در ماه دوم بارداری قرار دارد، روایت دیگری دارد. او گاهی روزه میگیرد؛ اما ناچار به افطار میشود. «بعضی روزها روزه میگیرم؛ اما وقتی ضعف یا خستگی زیاد میشود، مجبورم روزهام را قطع کنم. امسال اما روزه نمیگیرم؛ چون پزشکم گفته روزه برایم خطرناک است و کمآبی و ضعف میتواند به من آسیب بزند. خودم هم حس میکنم بدنم توان تحمل فشار روزه را ندارد. بعضی روزها گرسنگی، تشنگی، سردرد و تهوع دارم.»
سونیتا فرخی ۲۴ساله، مادر نوزاد چهارماهه، از تجربهی روزهداری در دوران شیردهی میگوید. به دلیل کاهش شیرش در روزهای روزهداری، ناچار شده در کنار شیر خود از شیر خشک برای نوزادش استفاده کند. او، همچنین از افت فشار خون و تشنگی شدید در طول روز شکایت دارد. «من روزه میگیرم. یک مادر شیرده هستم و طفل چهارماهه دارم. از وقتی روزه میگیرم، شیرم کم شده و نخواستم این کمشیری بر نوزادم تأثیر منفی بگذارد. برای همین تصمیم گرفتم در کنار شیر خودم، از شیر خشک هم استفاده کنم. در طول روز فشارم پایین میآید و تشنگی اذیتم میکند.»
عالمان دین، نیز به این باور اند که زنان در شرایط حساس بارداری و شیردهی از روزه معاف اند. رحیمالله کشاف، عالم دین، تأکید میکند که اگر روزه برای مادر یا کودک خطری داشته باشد، بهتر است روزه گرفته نشود و بعد قضای آن به جا آورده شود. او، میگوید: «زنانی که باردار هستند، وقتی پزشک معالج معاینه میکند و میبیند که خانم واقعاً ضعیف است و روزهگرفتن سبب میشود انرژی کمتری به جنین برسد و جنین آسیب ببیند، اینها میتوانند روزهی شان را بخورند.»
گفتنی است که پزشکان بر ارزیابی دقیق سلامت هر فرد و سنجش خطرهای احتمالی روزهداری برای مادر و کودک در دوران بارداری و شیردهی تأکید دارند؛ با این حال، شماری از زنان فارغ از این هشدارها، به دلیلهای شخصی یا باورهای اعتقادی خود اقدام به روزهگرفتن میکنند.
