باغداران در ولسوالی تگاب کاپیسا، در گیرودار دو چالش بزرگ «کمآبی» و «بیرونقی بازار» قرار دارند. این دو عامل مانند «دو شمشیر دولبه»، معیشت آنان را زیر فشار قرار داده است. باغدارانی که روزی محصول خود را با امید به فروش میرساندند، امسال دل به بازارهای جدیدی در کشورهای آسیای میانه بسته اند تا دسترنج شان بر زمین نماند.
گلمرزا، یکی از صدها باغدار در تگاب، با بستهشدن مسیر صادراتی به پاکستان، دغدغههایش افزون شده؛ اما امید به مسیرهای تازه به آسیای میانه در دلش زنده است. او، میگوید: «امسال انار ما به اوزبیکستان، روسیه و تاجیکستان صادر شده که اقدامی خوب است. از امارت اسلامی میخواهیم این مسیرها را بیشتر توسعه دهد، قراردادهای بیشتری بسته شود و وابستگی ما به پاکستان کاهش یابد.»
مشکل باغداران تگاب تنها به صادرات محدود نمیشود. تغییرهای آبوهوایی، کاهش سطح آبهای زیرزمینی و شیوع آفتها و بیماریها، نیز بر ناامیدی آنان افزوده است. یکی از باغداران در تگاب، میگوید: «امسال انارها را مرض زده. این جا بازار و سردخانه نداریم.»
شماری از باغداران، ایجاد کارخانههای تولید آب انار در این ولایت را راه چاره میدانند. آنان، باورمند اند که فرآوری و بستهبندی محصول در تگاب، افزون بر ایجاد اشتغال، ارزش اقتصادی انار را افزایش و نگرانیهای فروش را کاهش میدهد. یکی از باغداران، میگوید: «در کاپیسا باید کارخانهی آبمیوه ایجاد شود تا هم برای مردم کار پیدا و هم مازاد محصول برای نیاز داخلی فروخته شود.»
خبرهای گشایش مسیرهای صادراتی جدید، امید را در دل تاجران محلی نیز زنده کرده است. این مسیرها، انار کاپیسا را از راه روسیه و اوزبیکستان به بازارهای آسیای میانه میرسانند. قدیم، بازرگان محلی انار، میگوید: «از روزی که راه پاکستان بسته شده، خوشحالیم که دولت گفتوگو را برای مسیرهای دیگر آغاز کرده است. باید با کشورهای بیشتری برای بازاریابی صحبت شود تا انار ما به آن جا صادر شود.»
محمدرحیم نعمانی، رییس زراعت، آبیاری و مالداری کاپیسا، میگوید که برای پشتیبانی از کشاورزان و یافتن راهحل پایدار، مشکلات آنان را با مقامهای مرکزی شریک کرده است. او، میافزاید: «من خود بارها به وزارت سفر کردهام تا مشکلات باغداران انار را مطرح کنم و درخواست همکاری داشته باشم. امسال کارزارهای بسیاری در ولسوالیهایی که انار زیاد دارد، راه انداختیم.»
گفتنی است که تنها در ولسوالی تگاب، پنج نوع انار در دو هزار جریب زمین کشت و به طور میانگین سالانه حدود ۳۳ هزار تُن انار برداشت میشود.
باغداران، امیدوار اند در سالهای آینده نه تنها مشکل کمآبی کاهش یابد، بل بازارهای جدید، محصول دسترنج آنان را به دست مشتریان برساند و شوق برداشت را دوباره به چهرهی باغها بازگرداند.
