همزمان با افزایش تنشها میان کابل و اسلامآباد، شماری از شهروندان افغانستان در پاکستان میگویند که با موج تازهای از محدودیتها روبهرو شدهاند؛ محدودیتهایی که شامل دشواری در تمدید ویزا، سختگیریهای اداری، افزایش نظارتهای امنیتی و شکلگیری فضای نامطمئن است.
احمد، یکی از دانشجویان افغان در یکی از دانشگاههای پاکستان، میگوید در هفتههای اخیر فشارها بر آنان به گونهی چشمگیری افزایش یافته است. به گفتهی او، موارد بدرفتاری، بازداشت دانشجویان و مشکلهای جدی در تمدید ویزا بیشتر شده است.
«تقریباً یک سال است که روند صدور ویزای دانشجویان افغان متوقف شده است. بارها شاهد بازداشت دانشجویان توسط پلیس بودهام و برخی از آنها در حالی اخراج شدند که هنوز به تحصیل ادامه میدادند. مواردی از تحقیر و حتا درخواست پول از سوی پلیس نیز وجود داشته است. با افزایش تنشها، روحیه ناامیدی در میان دانشجویان گسترش یافته است.»
گلاحمد، دانشجوی دیگر افغان در اسلامآباد نیز، از مشکل تمدید ویزا شکایت دارد؛ وضعیتی که به گفتهی او، خطر بازداشت و اخراج را افزایش داده است.
«نزدیک به یک سال میشود که ویزا برای ما صادر نمیشود. رفتوآمد بسیار محدود شده و تنها آرزویم این است که مشکل ویزا حل شود تا بتوانیم با آرامش به درسهای خود ادامه دهیم.»
در همین حال، زلمی جمالی، یک شهروند افغانستان که سالها در اسلامآباد رستورانت داشت، میگوید تشدید فشارها او را ناگزیر به ترک پاکستان کرده است.
«پس از افزایش فشارهای پلیس بر مهاجران، شماری بازداشت یا اخراج شدند و این وضعیت بر کار ما نیز تأثیر گذاشت. در نهایت مجبور شدم رستوران را رها کرده و به افغانستان برگردم.»
شماری از آگاهان امور مهاجرت تأکید میکنند که تنشهای سیاسی نباید بر حقوق مهاجران تأثیر بگذارد.
علیرضا کریمی، آگاه این حوزه، میگوید: «هیچ کشور میزبان حق ندارد مهاجران قانونی را مورد بدرفتاری قرار دهد یا مسائل سیاسی را به موضوع مهاجرت پیوند بزند. بر اساس حقوق بینالملل، از جمله کنوانسیونهای حقوق بشر و حمایت از پناهندگان، با همه مهاجران باید بهگونه برابر، انسانی و بدون تبعیض رفتار شود.»
تلاش کردیم دیدگاه وزارتهای امور خارجه و امور مهاجرین و عودتکنندگان را در بارهی وضعیت مهاجران افغان در پاکستان دریافت کنیم، اما تا زمان نشر این گزارش پاسخی دریافت نشد.
پاکستان در چند دههی گذشته میزبان میلیونها مهاجر افغان بوده است؛ با این حال، در پی تنشهای اخیر میان کابل و اسلامآباد، سیاستهای سختگیرانهتری در قبال مهاجران افغان روی دست گرفته و گزارشها نشان میدهد که روزانه دهها تن به گونهی اجباری به افغانستان بازگردانده میشوند.
