در سالهای پسین، زمینهای زراعتی کندز، همزمان زیر فشار چندین آسیب قرار گرفته است؛ منابع آب کاهش یافته، جنگلهای حاشیهای تخریب شده، چراگاهها بیش از حد استفاده میشوند و تغییرات اقلیمی، خاک این ولایت را شکنندهتر از هر زمانی دیگر کرده است. این عاملهای پیدرپی، حاصلخیزی بسیاری از ساحههای زراعتی را پایین آورده و برداشت محصولها را به طور چشمگیر کاهش داده است.
با این حال، مسئولان در ریاست زراعت کندز، با تأیید فرسایش خاک در زمینهای زراعتی میگویند که علت این مشکل استفادهی غیرمعیاری و بیرویهی کشاورزان از زمینهای زراعتی است. محمد عمر، یکی از کشاورزان در کندز، به سلاموطندار میگوید که خشکسالیهای پیدرپی رطوبت خاک را گرفته است و زمینهایی که زمانی پربار بود، اکنون توان قبلی را ندارد. «وقتی که باران نباشد، برف نباشد، زمین دیگر حاصل بهتر نمیدهد، زمین بسیار زیاد سخت میباشد. اگر ما بخواهیم در این قسم زمین کشتوکار کنیم، بسیار مشکل تمام میشود. یکی دیگر از نشانههای فرسایش خاک این است که زمین را شوره میزند.»
گلمحمد، دیگر کشاورز در کندز، میگوید که ازبینرفتن علفهای طبیعی و درختان حاشیهای روستاها سبب شده که خاک کمتر پایدار باشد و با هر بارندگی سطح خاک به راحتی شسته شود. این کشاورز، همچنین میگوید که فرسایش شدید خاک در سالهای پسین مشکلهای جدی را به بار آورده است. «وقتی کمبود آب باشد، طبعاً که کارهای ما (دهقانی) رشد نمیکند، خراب میشود. از کمآبی زیاد است که حاصلها خراب میشود. وقتی خاک فرسوده شود، حاصل زمین کم میشود، وقتی حاصل کم شد و تولید داخلی یعنی همین کشتوکار نداشتیم، طبعاً به اقتصاد ما ضربهی زیاد میزند.»
عبدالخالق، یکی دیگر از کشاورزان در کندز، میگوید که فرسایش خاک در سالهای پسین ضرر اقتصادی مستقیم برایش داشته و میزان محصول نسبت به پنج سال پیش به گونهی قابل توجهی کاهش یافته است. به گفتهی او، با وجود مصرف بسیار زیاد کود کیمیایی زمینهایش قادر به حاصلدهی قابل قبول نیست.
«زمینهای ما رشوتخور شده. اگر کود کیمیاوی زیاد نپاشیم، بیخی حاصل نمیدهد. سالهای گذشته بدون کود کیمیاوی از یک جریب زمین در یک سال حدود ۱۰۰ سیر گندم میگرفتیم، حال حاصل همان زمین با وجود استفادهی کود کیمیاوی و مراقبتهای زیاد، به ۷۰ و ۶۰ سیر کاهش یافته است.»
از سوی دیگر، فیضالدین نبیزاده، کارشناس خاکشناسی در کندز، میگوید که تغییرات اقلیمی در جریان سالهای پسین چرخهی فرسایش را سریعتر و خاک سطحی زمینهای زراعتی را آسیبپذیرتر کرده است. او، تأکید میکند که باید در برابر چالش فرسایش خاک در زمینهای زراعتی این ولایت، اقدامهای جدی و فوری صورت بگیرد.
فیضالدین، میافزاید: «برای کاهش فرسایش خاک در کندز، اقدامهای مؤثر صورت گیرد. برای مثال، جنگلهای طبیعی پسته و جنگلهای ساحلهای دریا که طی ۴۰ سال پسین از بین رفته، دوباره احیا شود. دیگر این که از آبهای رویزمینی و زیرزمینی استفادهی مؤثر صورت بگیرد و همچنین، مردم به منظور ایجاد سرسبزی و غرس نهال در محلههای شان و محافظت از منابع طبیعی تشویق شوند و نیز از چرای بیش از حد مواشی در علفچرهای کندز، پیشگیری شود.»
نویدالله حذیفه، مسئول عمومی جنگلها و علفچرهای ریاست زراعت کندز، به سلاموطندار میگوید که فرسایش خاک در این ولایت رو به افزایش است و مناطق حاشیهای و زمینهای شیبدار آسیبپذیرتر اند. «بر اساس ارزیابی ما در کندز، سطح فرسایش خاک رو به افزایش است. علت آن استفادهی نادرست و نامناسب مردم از زمینهای زراعتی میباشد به ویژه مناطقی که فرسایش خاک بیشتر است، مثلاً در ساحهی دشتهای ولسوالیهای چهاردره، جنوب امامصاحب و غرب دشتارچی.»
کندز، از ولایتهای مهم زراعتی کشور است، اما در سالهای پسین با کاهش بارندگی، کمبود آب و ازبینرفتن پوشش گیاهی، روبهرو شده است. این وضعیت، با چرای بیرویه و استفادهی نادرست از زمینها، روند فرسایش خاک را شدت داده و حاصلخیزی بسیاری از ساحههای زراعتی را کاهش داده است.
