مؤسسهی رسانهای سلام افغانستان (رادیو سلاموطندار)، روز چهارشنبه، ۱۰ جدی/۳۱ دسمبر، با برگزاری نشستی در کابل نتیجهی نظرسنجی خود در بارهی بحران کمآبی در کابل را همگانی کرد. مسئولان رادیو سلاموطندار، میگویند که این نظرسنجی به هدف بررسی میزان دسترسی باشندگان کابل به آب آشامیدنی سالم پایدار، روشنشدن هزینههای تأمین آب، روشهای دسترسی به آب و تأثیر بحران کمآبی روی زندگی مردم، با مشارکت مستقیم ۱۸۰۰ شهروند در کابل انجام شده است.
نورمحمد هاشمی، معاون مؤسسهی رسانهای سلام افغانستان، در این نشست میگوید که سلاموطندار با انجام این نظرسنجی کوشیده است مسئولیت آگاهیدهی خود را برای برداشتن گامهای مؤثر انجام دهد. «نشست امروز تلاشی برای انتقال آگهی از سطح آگهی به سطح اقدام است؛ پاسخ به بحران کمآبی نیاز به همگرایی میان دولت، جامعهی جهانی و مردم دارد و هیچ بازیگری به تنهایی قادر به رفع این چالش نیست. ما در این نظرسنجی کوشیدهایم با پژوهش میدانی بازتاب صدای شهروندان باشیم؛ این نظرسنجی تنها مطالعهی میدانی و مجموعاً آمار نه، بل که تجربهی زیستی شهروندان کابل است.»
نتیجهی نظرسنجی سلاموطندار در بارهی بحران کمآبی به ویژه کمبود آب آشامیدنی سالم در کابل، نشان میدهد که شهر کابل با سطح نگرانکنندهی کمآبی روبهرو است. در این نظرسنجی که در بازهی زمانی دو ماه در ۲۰ ناحیهی شهر کابل انجام شده، بیش از ۹۲ درصد اشتراککنندگان از کاهش سطح قابل توجه آب در پنج سال پسین هشدار داده و گفته اند که سطح آبهای زیرزمینی در مناطق شان نزدیک به ۴۰ متر کاهش یافته است.
نصیر کشاورز، خبرنگار سلاموطندار، در این نشست میگوید که کمآبی تنها بحران زیستمحیطی نیست، بل فشار سنگینی روی زندگی مردم وارد کرده است. «این نظرسنجی در دو ماه اجرا شده که در آن ۱۸۰۰ تن سهم گرفتند و غیرمستقیم ما ۱۵ هزار تن را زیر پوشش قرار دادیم در ۲۰ ناحیهی کابل، اما دریافتیم که سطح بالای تراکم خانوادهها، کمسوادی، نبود مدیریت درست منابع آبی، بخشی از معضل است. در کنار آن، باید خاطرنشان کرد که کمآبی تنها بحران زیستمحیطی نیست، بل که فشار سنگینی روی زندگی مردم وارد کرده است.»
در نظرسنجی کنونی، بیش از نیمی از اشتراککنندگان گفته اند که دولت توجه و نظارت جدی روی منابع آبی ندارد. با این حال، مسئولان در وزارت آب و انرژی امارت اسلامی، میگویند که برای مدیریت و نظارت منابع آبی، تدابیر جدی روی دست دارند؛ اما مدیریت این معضل وظیفهی مشترک مردم و دولت است.
عزیزالرحمان عزیز، مسئول بخش آبهای زیرزمینی وزارت آب و انرژی، در این باره میگوید: «ما فعالیتهای زیاد کردهایم؛ برای مدیریت و نظارت منابع آبی در کشور، سه هزار چاه تقویتی نصب کردهایم و تدابیری نیز داشتهایم این که این آبها آلوده نشوند. در سویی هم، کارهای انتقال آب به کابل به زودی شروع میشود؛ اما مدیریت منابع آبی از مدیریت فردی و منطقهیی آغاز و سرانجام کشوری تبدیل می شود.»
در نشستی که از سوی سلاموطندار به هدف همگانیکردن یافتههای نظرسنجی بحران کمآبی در کابل برگزار شده بود، حیاتالله مهاجر فراهی، معین امور نشراتی وزارت اطلاعاتوفرهنگ، با استقبال از این اقدام سلاموطندار از دیگر رسانهها نیز خواستار انجام مسئولیتهای شان برای آگهیدهی مؤثر شهروندان شد. «دیگر رسانهها نیز مسئولیتهای شان در قسمت آگهیدهی در بخش استفادهی درست از منابع آبی را به مردم برسانند؛ آگهیدهی کنند. از سویی هم، در قسمت راههای بدیل نیز به مردم همکاری و معلوماتدهی کنند.»
نظرسنجی سلاموطندار در بارهی بحران کمآبی با چالشهایی نیز روبهرو بوده از جمله سطح پایین سواد یا بیسوادی مردم مانع بزرگی در سهمگیری آنان در نظرسنجی و پاسخدهی بوده است. رادیو سلاموطندار پس از پخش یافتههای نظرسنجی خود از بحران کمآبی در کابل، خواستار اقدام فورى حکومت براى گسترش شبکههای آبرسانى دولتى، ایجاد سیستم پشتیبانى براى خانوارهاى کمدرآمد، تقویت نظارت بر شرکتهاى خصوصى آبرسانى و سرمایهگذارى بلندمدت در حفاظت از منابع آب زیرزمینى است.
شهر کابل، پرجمعیتترین شهر افغانستان که با افزایش شدید جمعیتی روبهرو است، بیش از یک دهه میشود که درگیر بحران جدی کمآبی است و مهار آن، نیازمند مدیریت سریع و کارا است.
