شماری از باشندگان کابل، میگویند که افزایش بهای مواد خوراکی در بازارها، آنها را در تأمین نیازهای خانواده با مشکل روبهرو کرده است.
اسحاق، باشندهی کابل، میگوید که در ماههای اخیر، بهای روغن، برنج و آرد در بازارهای شهر کابل به گونهی چشمگیری افزایش یافته است. «همین که راه بسته شد، همه چیزی گران شده است. روغن، آرد و برنج قیمت شده است. روغن را پیپ ۲۱۰۰ میخریم، برنج هم ۳۰۰۰ و ۳۱۵۰ بستگی به نوعیت برنج دارد. آرد را ۱۴۵۰ میخریم. در گذشته ارزان بود.»
شهناز، دیگر باشندهی کابل، میگوید که به دلیل افزایش بهای مواد خوراکی ناچار شده که آرد و روغن را به شکل کیلو تهیه کند. «زور ما نمیرسد که بوجی بخریم. آرد و برنج را بچهام از یک بوجی یک کیلو خرید. فقط شب و روز را سپری میکنیم.»
احمدفیروز، یکی دیگر از باشندگان کابل، میگوید که بلندرفتن قیمت مواد خوراکی، توانایی تأمین نیازهای اساسی خانوادهاش را از او گرفته است.
او، خواستار کنترل بهایی مواد خوراکی از سوی شهرداری کابل شده است. «اگر دو ماه پیش ما یک بوجی آرد را میخریدیم به ۱۱۰۰ افغانی حالا به ۱۴۳۰ تا ۱۵۳۰ افغانی، قیمتها واقعا بالا رفته است. شکر ۵۵ میگرفتیم و حالا ۶۵ افغانی، روغن ۴۵۰ حالا ۵۵۰ تا ۶۰۰ هم رسیده و برنج سیر ۴۵۰ بود حالا در سیر ۵۰ تا ۶۰ افغانی تفاوت کرده است. خواست ما این است که حکومت کنترول و نرخنامه تعیین کند و افرادی که گرانفروشی میکند را جریمه کنند.»
اداره احصائیه و معلومات امارت اسلامی، هفتهی گذشته گفته بود که بهای مواد خوراکی در قوس سال روان در بازارها ۴،۲ درصد افزایش داشته است.
محمدیاسین، فروشندهی مواد خوراکی در بارهی افزایش بهای مواد خوراکی میگوید: «یک ماه پیش یک پیپ روغن ۱۶۰۰ بود. حالا ۲۰۰۰ شده، برنج هم از ۲۵۰۰ به ۳۰۰۰ تا ۳۲۰۰ رسیده است. خواست ما از حکومت این است که راه تورخم را باز کند تا نرخ مواد خوراکی در بازار کاهش پیدا کند و حتا شرکتها جنس کافی در بازار ندارد.»
ابومحیالدین، دیگر فروشندهی مواد خوراکی در پایتخت، میگوید که بهای مواد خوراکی نسبت به گذشته افزایش یافته و توان خرید شهروندان نسبت به گذشته کاهش یافته است. «اکنون یک پیپ روغن ۵ لیتر ۵۹۰ افغانی تا ۶۰۰ قبلا ۵۵۰ تا ۵۲۰ افغانی بود، یک بوجی برنج ۳۵۰۰ تا ۳۴۰۰ فعلا یک بوجی برنج ۴۲۰ افغانی تفاوت کرده است. در یک بوجی آرد ۲۲۰ افغانی تفاوت کرده است.»
در همین حال، مسولان شهرداری کابل، میگویند که امارت اسلامی به هدف کنترل بهای مواد خوراکی در بازارهای پایتخت، نرخنامه توزیع کرده است.
نعمتالله بارکزی، مشاور فرهنگی شهرداری کابل، در این باره، میگوید: «ارزش پول افغانی در حالت عادی است و عاملهای دیگری است که در افزایش قیمت بازار نقش دارد. مواد اولیه ما وارداتی است. بعضی مواردی وجود دارد که در آن قیمت بالا میرود. مطابق نرخنامهی شهرداری کابل، هیچ کس حق گرانفروشی را ندارد اگر کسی شکایت داشته باشند به شهرداری تماس بگیرند.»
با این حال، شماری از کارشناسان اقتصادی، میگویند که امارت اسلامی باید زمینهی رقابتیشدن بازار را برای سکتور خصوصی فراهم کند تا از افزایش بهای کالاهای اساسی پیشگیری شود.
عبدالنصیر رشتیا، آگاه اقتصادی میگوید: «باید بازارهای ما رقابتی شود و باید حکومت تلاش کند که بحث احتکار و انحصارگری را از باراز بردارد و این پدیده سبب شده که قیمتها را شرکتها تعیین کنند. کوشش کند که بستر مناسبی را در بازار فراهم و شرکتهای زیاد را وارد بازار کند.»
این در حالیست که سازمان خوراک و کشاورزی ملل متحد، به تازگی هشدار داده که ۱۷،۴ میلیون تن در افغانستان با ناامنی غذایی روبهرو استند.
