وزارت فواید عامهی امارت اسلامی، میگوید که در ۲۰۲۵ از طریق خطهایآهن حیرتان، آقینه، تورغندی و خواف-هرات، بیش از پنج میلیون و ۱۰۰ هزار متریک تُن کالای بازرگانی جابهجا شده است.
محمداشرف حقشناس، سخنگوی این وزارت، میگوید که میزان انتقال کالا از طریق خطهای آهن در سال گذشتهی میلادی در مقایسه با سال قبل آن، افزایش داشته است. «در ۲۰۲۴ میلادی ۴،۳ میلیون متریک تُن انتقالات صورت گرفته است؛ در حالی که این رقم در ۲۰۲۵، بیش از ۵،۱ میلیون متریک تُن بوده که این رقم در ۲۰۲۵، ۱۷،۶۵ درصد افزایش را نشان میدهد.»
حقشناس، میافزاید که افغانستان در جریان سال گذشتهی میلادی، از کشورهای آسیای میانه، چین و شماری از کشورهای دیگر کالاهایی از جمله مواد خوراکی، نفت و گاز وارد کرده است. به گفتهی او، افغانستان در این مدت کالاهایی شامل میوههای خشک و تازه، فرآوردههای کشاورزی و صنایع دستی را به کشورهای همسایه و منطقه صادر کرده است.
حق شناس، میافزاید که وزارت فواید عامه، تلاش داردتا شبکههای خطآهن را در افغانستان گسترش دهد. «وزارت فواید عامه کار می کند تا ما بتوانیم خطآهن را در افغانستان توسعه بدهیم از یک طرف اتصال داخلی را به وجود بیاوریم و از طرف دیگر افغانستان با کشورهای همسایه و منطقه وصل شود.»
با این همه، شماری از کارشناسان مسائل اقتصادی، میگویند که خطآهن، یکی از مهمترین گزینههای بدیل برای انتقال کالا از طریق موترهای باربری است که میتواند افغانستان را با کشورهای منطقه و جهان وصل کرده و زمان انتقال کالا را کاهش دهد.
امیدالله قاسمزی، کارشناس مسائل اقتصادی، میگوید که سرمایهگذاری روی خطهای آهن افغانستان میتواند به رشد اقتصاد ملی بینجامد. او میافزاید: «افغانستان محاط به خشکه است؛ بنابر این خطآهن یکی از عمده ترین راههای بدیل است که میتواند افغانستان را با کشورهای منطقه و جهان وصل کند؛ افغانستان از طریق خطآهن می تواند هم کالاها به وقت معین به بازارها برسد و هم هزینهی انتقال کالا را کاهش دهد.»
عبدالنصیر ریشتیا، دیگر کارشناس مسائل اقتصادی، میگوید: «کالاها به وقت معین به مارکیت میرسد و وقت کم را می گیرد؛ از فاسدشدن و ضایع شدن کالاها جلوگیری میشود؛ از طرف دیگر انتقالات از طریق خطآهن خیلی ارزانتر تمام میشود.»
بر بنیاد آمار وزارت فواید عامهی امارت اسلامی، افغانستان در حال حاضر نزدیک به ۴۰۰ کیلومتر خطهای اصلی و فرعی آهن متصل به بندرهای حیرتان، آقینه، تورغندی و مسیر خواف- هرات دارد و از این طریق با ایران، ترکمنستان و اوزبیکستان به گونهی مستقیم وصل است.
