وزارت اقتصاد امارت اسلامی، میگوید که توقف روابط تجاری و ترانزیتی افغانستان و پاکستان به سود هیچ یک از دو کشور نیست؛ اما کابل با توسعهی مسیرهای بدیل و گسترش همکاریهای اقتصادی با کشورهای منطقه، وابستگی افغانستان به یک مسیر مشخص را کاهش داده است.
عبدالرحمان حبیب، سخنگوی وزارت اقتصاد، میگوید که تلاشها برای فراهمسازی مسیرهای بدیل و تنوعبخشی به شریکهای تجاری افغانستان ادامه دارد. به گفتهی او، با وجود بستهبودن مسیرهای تجاری و ترانزیتی با پاکستان، حجم تجارت و میزان صادرات افغانستان در مقایسه با گذشته افزایش یافته است.
او، توسعهی مسیرهای بدیل و ایجاد همکاری با شریکهای جدید را از اولویتهای وزارت اقتصاد عنوان میکند. «توقف روابط تجاری و ترانزیتی افغانستان و پاکستان به نفع هیچ یک از دو کشور نیست؛ اما نوع آسیبپذیری متفاوت میباشد. تلاشها برای فراهمسازی مسیرهای بدیل و گسترش همکاریهای اقتصادی با کشورهای منطقهای صورت گرفته است.»
با این حال، وزارت صنعت و تجارت میگوید مشکلهای ناشی از اختلال در مسیرهای تجاری با پاکستان همچنان پابرجاست و تا اکنون تغییر اساسی در وضعیت به وجود نیامده است.
محمدآصف الیاس، سخنگوی وزارت صنعت و تجارت، میگوید امارت اسلامی برای حل چالشهای کنونی بازرگانان تلاش میکند؛ اما از سوی پاکستان ارادهی جدی برای حل این مشکل دیده نمیشود. او میافزاید که اختلال در مسیر پاکستان بر هزینه و قیمت کالاها تأثیر گذاشته است. «تا هنوز در این رابطه تغییراتی نیامده است و چالشها هنوز وجود دارد. امارت اسلامی در تلاش حل چالشهای کنونی بازرگانان است؛ ولی از طرف مقابل هیچ اراده جدی دیده نمیشود. در هزینه و قیمت کالاها تفاوت آمده، چون در گذشته بیشتر از ۶۵ درصد تجارت با پاکستان بود؛ اما همچنان راههای بدیل، مانند ایران و ازبکستان، نیز جستوجو شده است.»
اتاق تجارت و سرمایهگذاری افغانستان نیز، میگوید بازرگانان افغان پس از مسدودشدن مسیرهای ترانزیتی با پاکستان، به استفاده از مسیرهای بدیل در آسیای میانه و جنوبی روی آورده اند.
احسانالله احسان، آمر روابط عامه این اتاق، میگوید تجارت افغانستان در پی مسدودشدن مسیرهای پاکستان، به جای کاهش، در وضعیت باثباتی قرار گرفته است. «پس از مسدودشدن راههای ترانزیتی میان افغانستان و پاکستان، تاجران و بازرگانان افغان از مسیرهای بدیل ترانزیتی و تجاری استفاده میکنند. این مسیرها کشورهای مختلف آسیای میانه و جنوبی را دربر میگیرد.»
پیشتر روزنامه دان پاکستان، گزارش داده بود که ترانزیت میان افغانستان و پاکستان در سال مالی ۲۰۲۵–۲۰۲۶ به پایینترین سطح تاریخی خود رسیده و ارزش آن به ۳۶۷ میلیون دالر کاهش یافته است.
پاکستان سالها یکی از بزرگترین شریکهای تجاری افغانستان و مهمترین مسیر ترانزیتی این کشور به آبهای آزاد بوده است؛ اما روابط تجاری و اقتصادی دو کشور در ماههای اخیر، تحت تأثیر تنشهای سیاسی، با اختلال و تیرگی روبهرو شده است.
