داشتن «خواهش دسترسی کودکان و جوانان به سهولتهای آموزشی» در باشندگان غزنی، سبب شده است که آنها در کمتر از یک سال گذشته به بیش از ۲۰ مکتب ساختمان بسازند.
مکتب ابتدائیهی «امام هادی» در ساحهی «قلعهی امیرمحمدخان» شهر غزنی، یکی از این مکتبها است که در جریان سال گذشته با همکاری مالی مردم ساخته شده است و اکنون بیش از ۱۰۰۰ دانشآموز دختر و پسر در زمانهای جداگانه در آن سرگرم آموزش اند؛ دانشآموزانی که پیش از این در اتاقهای فرسودهی یک ساختمان کرایی آموزش میدیدند.
رمضانعلی خالقی، مدیر این مکتب، میگوید که ابتکار و همکاری مردم برای ساخت مکتب، سهولتهای بسیاری را به آموزگاران و صدها دانشآموز فراهم کرده و به آنها انگیزهی بیشتری برای آموزش داده است. «در سال ۱۴۰۴ ما آمدیم که شما هم میبینید با چشم سر که شاگردان این جا مشغول تحصیل هستند. نسبت به آن روز خیلی آسایش پیدا کرده اند؛ خیلی برای شاگردان سهولت شده؛ برای استادان هم سهولت شده با همت این مردم که زحمت کشیدند، واقعاً زحمت کشیدند.»
در بخش دیگری از غزنی در لیسهی «قلعهی آزادخان بابا» در شمال مرکز این ولایت، آموزگاران و دانشآموزان اخیراً گشایش ساختمان تازهی مکتب را جشن گرفته اند؛ ساختمانی که در دو طبقه و به گونهی معیاری به هزینهی ۱۸ میلیون افغانی از سوی مردم ساخته شده است.
مختاراحمد آزادزوی، نمایندهی شورای مردمی قلعهی آزادخان بابا، میگوید: «مکتب متوسطهی آزادخان بابا در دو منزل که دارای ۱۴ صنف درسی، یک کمپیوترلب، یک لابراتوار و هشت اتاق اداری است، به طور پخته و اساسی مطابق به معیارهای ساختمانی وزارت معارف، به ارزش حدود ۱۸ میلیون افغانی توسط شرکت ساختمانی آریا مسکن ساخته شده و این مکتب و این تعمیر میتواند در دو تایم/زمان درسی برای ۱۴۰۰ تن فضای مناسب و مصون درسی را فراهم کند.»
یکی از دانشآموزان لیسهی «قلعهی آزادخان بابا»، نیز میگوید: «ما در این مکتب بسیار خوشحال هستیم؛ زیرا در مکتب سابق که بود، زیاد گرمی بود، خاک بود، خاکباد که میشد، خیلی خاک داشت؛ صنفهایش خیلی خراب بود. چند وقت زیر خیمه درس میخواندیم. بعد از صنفهای خرابش، میزهایش باز باز بود. ما خیلی خوش هستیم که این مکتب برای ما ساخته شده است.»
سهمگیری مردم در ساختوساز مکتبها تنها در مرکز غزنی خلاصه نمیشود؛ کیلومترها دورتر در ولسوالی ناور این ولایت، کار ساخت یک مکتب معیاری در اوایل سنبلهی سال روان آغاز شد و قرار است با هزینهی مردمی ساخت آن به پایان برسد. قربانعلی صمدی، نمایندهی باشندگان ولسوالی ناور، در این باره میگوید: «بودجهی این مکتب سقفش تا هشت میلیون افغانی است و تا کنون مبلغی بالاتر از دو میلیون افغانی برای ما رسیده است. چیزی حدود یکونیم میلیون افغانی وعدهی مردم است.»
باشندگان ولسوالی دیگری به نام جاغوری در غزنی اما در بخش ساختن مکتب پیشتاز اند. در دو سال گذشته، برای بیش از ۱۰ مکتب در این ولسوالی از سوی مردم ساختمان ساخته شده است. بسمالله حامد، آمر معارف جاغوری، با چشمگیربودن سهمگیری باشندگان این ولسوالی در ساختوساز مکتبها، میگوید: «جاغوری یکی از آن ولسوالیهایی است که در بخش معارف همکاری بیسابقهای با معارف دارد؛ چنان که در سراسر افغانستان نظیر آن دیده نمیشود. این به خاطر مردم جاغوری است؛ جاغوریهایی که در غربت زندگی میکنند، با سختی زیاد پول به دست میآورند و آن را برای ایجاد زمینهی آموزش در زادگاه شان مصرف میکنند.»
بر بنیاد آمار ریاست معارف غزنی، در یک سال گذشته به بیش از ۲۰ مکتب در مرکز و ولسوالیهای این ولایت توسط مردم ساختمان ساخته شده است. میرنصیراحمد حسینی، رییس معارف غزنی، میگوید که این مکتبها بیشتر در ولسوالیهای جاغوری، جغتو، مقر، ناور، قرهباغ، خواجهعمری و مرکز غزنی ساخته شده اند.
رییس معارف غزنی، میافزاید: «در این شکی نیست که مردم در این زمینه با ما همکاری دارند و در درازای یک سال گذشته، ما بیش از ۲۰ پروژهی کوچک و بزرگ داشتهایم. پروژههایی که ارزش بعضی از آنها تا دوونیم میلیون افغانی میرسد و پروژههای کوچکتر حدود ۴۰۰ تا ۵۰۰ هزار افغانی هزینه دارند. بیشتر این پروژهها از طرف مردم عملی میشوند. برخی از آنها در سال گذشته انجام شده اند، برخی اکنون در حال اجرا هستند و برخی دیگر قرار است در سال آینده آغاز شوند، اگر بودجهی آن تأمین شود.»
باشندگان غزنی در کنار ساختن مکتب، در اجرای پروژههای همگانی زیادی مانند ساخت مرکزهای درمانی و بندهای آبگیر سهم چشمگیری دارند و به گفتهی نمایندگان مردمی، بخش درشتی از هزینهها را جوانانی بر دوش میکشند که در بیرون از افغانستان به سر میبرند.
