سه روز از توافق آتشبس میان افغانستان و پاکستان میگذرد؛ آتشبس دشواری که با میانجیگری ترکیه و قطر به دست آمد. به تازگی خواجه محمد آصف، وزیر دفاع پاکستان، در گفتوگو با خبرگزاری رویترز گفته است که ادامهی آتشبس به رفتار حکومت افغانستان با تهدیدهای امنیتی برخاسته از خاک این کشور در برابر پاکستان بستگی دارد.
وزیر دفاع پاکستان، با اشاره به توافق آتشبس دوحه افزوده است که پایداری آتشبس بهدستآمده به مهار شبهنظامیانی گره خورده که در برابر پاکستان از خاک افغانستان فعالیت میکنند؛ ادعایی که امارت اسلامی بارها آن را رد کرده است.
مقامهای پاکستان، انتظار دارند که حکومت افغانستان، تحریک طالبان پاکستان (تیتیپی) را «هراسافکن» بخواند و در برابر آن اقدام نظامی کند؛ اما وزیر دفاع افغانستان با رد هراسافکنخواندن مخالفان حکومت پاکستان، گفته است که تا کنون تعریف پذیرفتهشدهی جهانی از «هراسافکن» وجود ندارد.
آگاهان مسائل سیاسی، میگویند که پاکستان با پافشاری بر وجود تهدیدهای امنیتی برخاسته از خاک افغانستان در برابر پاکستان، در صدد مشروعیتبخشی به حملههای فرامرزی خود در کشورهای منطقه است.
مطیعالله آرینپور، استاد مطالعات سیاست بینالملل، در گفتوگو با سلاموطندار میگوید: «پاکستان با تأکید بر وجود تهدیدات در افغانستان، تلاش میکند به اقدامات نظامی خود در مناطق مرزی و داخل خاک افغانستان مشروعیت بدهد. پاکستان با برجستهسازی این تهدیدات، کوشش میکند حمایت قدرتهای منطقهای و بینالمللی را با خود داشته باشد. من فکر میکنم نبود سازوکار مناسب به خاطر تبادل اطلاعات امنیتی و اعتمادسازی، از دیگر عاملهایی اند که باعث میشود تنشهای امنیتی تشدید شود.»
مجتبا کوهکن، پژوهشگر سیاسی، میگوید که در گفتوگوهای دوحه برخورد تخصصی با مسائل امنیتی از سوی حکومت افغانستان صورت نگرفت و تأکید پاکستان بر تهدید دوامدار از خاک افغانستان، برای جلب پشتیبانی قدرتهای بزرگ است. «در رابطه با مسئلهی گروههایی که تهدید امنیتی برای پاکستان تلقی میشود، در این قسمت فکر میکنم یک برخورد تخصصگرایانه از طرف دولت افغانستان نشده بود. به شکلی انعکاس یافته بود که گویا دولت افغانستان گروه تیتیپی و گروههایی که امنیت پاکستان را نقض میکنند، آنها را جلویش را بگیرد. پاکستان در یک رقابت با هند میخواهد به عنوان یک قدرت منطقهای مسائل منطقهای را مدیریت کند و بتواند پروژههای اقتصادی و امنیتی را به دست آورد.»
آتشبس میان افغانستان و پاکستان، با استقبال شماری از کشورهای منطقه و فرامنطقه روبهرو شده است. در تازهترین مورد، وزارتهای امور خارجهی روسیه و چین، با پخش بیانیههایی از توافق آتشبس میان کابل و اسلامآباد استقبال کرده اند.
در توافق آتشبس آمده است که طرفهای پاکستان و افغانستان از رفتارهای دشمنانه در برابر هم خودداری میکنند و از مخالفان یکدیگر پشتیبانی نخواهند کرد. بازتاب این بند موافقتنامه، برداشتهای نادرستی را برای طرفها به وجود آورده است.
