در دوران بارداری، توجه به سلامت مادر یکی از مهمترین اولویتها به شمار میرود؛ اما در میان همهی این مراقبتها، سلامت دهن و دندان هنوز هم برای بسیاری از زنان، موضوعی کماهمیت تلقی میشود؛ در حالی که به گفتهی پزشکان، مشکلات دندان میتواند فراتر از یک درد ساده، سلامت جنین را نیز با خطر روبهرو کند.
سویتا فطنت، پزشک بیماریهای جوف دهن و دندان در فاریاب، میگوید: «وقتی که ما سلامت دهن خود را حفظ بکنیم، در این صورت میتوانیم باعث پیشگیری از التهاب لثه شویم؛ چون التهاب لثه به دلیل افزایش هورمونها به وجود میآید و میتواند باعث خونریزی لثه شود. دوم این که میتوانیم باعث پیشگیری از عفونت شویم. اگر عفونت لثه یا دندان تداوی نشود، ممکن است به دلیل این که داخل خون شود، به مادر و جنین مشکل ایجاد کند.»
به گفتهی دندانپزشکان، استفادهی روزانه دستکم تا دو بار از مسواک و خمیردندان، برای مادران باردار توصیه میشود. آنان، همچنان تأکید میکنند که مصرف مواد قندی باید کاهش یابد و بهداشت دهن به گونهی منظم رعایت شود.
سویتا فطنت، پزشک بیماریهای جوف دهن و دندان در فاریاب، میافزاید: «توصیههای مهمی که به مادران باردار میدهیم، روزانه باید دو بار مسواکزدن را فراموش نکنند؛ معمولاً از خمیردندانهایی که حاوی فلوراید است، استفاده کنند. دوم از نخ دندان استفاده کنند و از مواد قندی کمتر استفاده کنند. به خاطر معاینه هم وقتی که به دندانپزشک مراجعه میکنند، بهترین زمان ماه ششم حاملگی است. در صورتی که خونریزی یا درد لثه باشد، حتمی باید به داکتر/پزشک مراجعه کنند.»
مادران بارداری که درد دندان را در این دوران تجربه کرده اند، از مشکلات صحی ناشی از آن سخن میزنند. فاطمهی ۲۵ساله از فاریاب که در نخستین بارداریاش این مشکل را تجربه کرده است، میگوید: «یک مشکل خیلی شدید بود که چند بار من این فلیت را برداشتم، باز هم رشد میکرد، هر بار خونریزیاش زیاد میشد. به نظرم، بسیاری از خانمهایی که با مشکلات درد دندان روبهرو میشوند، باید در این صورت داکترصاحبها در کلینیکهایی که رایگان است یا هم در کلینیکهایی که از طرف دفاتر است، به آنها آگاهیدهی صورت بگیرد تا این که مشکلات در این زمینه کم شود.»
آیصفا، باشندهی فاریاب، نیز میگوید که به دلیل آگاهینداشتن در بارهی پیشگیری از درد دندان در دوران بارداری، با چالش روبهرو شد و پس از مراجعه نزد پزشک و حل چالش صحی، توانست زایمان بدون مشکل داشته باشد. «راستش، در آن زمان آگاهی زیاد نداشتم. مشکلات دندان میتواند به مادر و به طفلش ضرر داشته باشد. خیلی زیاد جدی نمیگرفتم و خوشبختانه مشکل خاصی پیش نیامد و طفلم هم سالم به دنیا آمد. ولادت پیش از وقت هم نداشتم و بعد فهمیدیم که بهتر است در چنین مواردی زودتر به داکتر/پزشک مراجعه کنم. این تجربه برایم یک درس بود که در دوران حاملگی مشکلات کوچک را هم باید جدی گرفت.»
به باور پزشکان متخصص نسایی_ولادی، مشکلات دندان در دوران بارداری میتواند پیامدهای جدی برای جنین به همراه داشته باشد. آنان، میگویند که معاینهی دندانها در دوران بارداری از اهمیت ویژه برخوردار است و بیتوجهی به آن میتواند سبب بروز مشکلات صحی و خطرهای جدی برای مادران باردار شود.
خاطره تانش، پزشک متخصص نسایی_ولادی، در بارهی پیامدهای آن بر مادر و جنین میگوید: «یکی از تأثیرهای مشکلات دندانها، تولد نوزاد با وزن کم نسبت به حالت عادی است که التهاب و انتانات دندانها میتواند سبب شود که جنین رشد خود را به شکل طبیعی پیش برده نتواند. معاینهی دندانها یک بخش مهم از مراقبتهای دوران حاملگی را تشکیل میدهد. بسیاری از داکترصاحبان نسایی_ولادی و داکترصاحبان دندان توصیه میکنند که باید حداقل در دوران بارداری یک خانم که حمل دارد، یک مرتبه نزد داکتر دندان مراجعه کند؛ چون معاینهی دندان در هنگام حاملگی مهم است. به خاطری که در حاملگی به دلیل تغییرات هورمونی زیاد ممکن است که بیرهها بیشتر حساس شوند و خونریزی بیرهها نزد خانمهای حامله زیاد شود.»
تلاش کردیم دیدگاه مسئولان صحی در فاریاب را نیز در این زمینه داشته باشیم؛ اما آنان حاضر به پاسخگویی نشدند. سلامت دهن و دندان در دوران بارداری نقش حیاتی در سلامت مادر و جنین دارد. تغییرهای هورمونی منجر به التهاب لثه و عفونت دندان میشود که میتواند سبب زایمان زودرس یا تولد نوزاد با وزن کم شود. با این حال، کمبود آگاهی و دسترسینداشتن به خدمات دندانپزشکی، میتواند زنان باردار را با چالش روبهرو کند.






