پس از تحولات سیاسی پسین در کشور، صدها خبرنگار زن، افغانستان را به قصد زندگی در دیگر کشورها ترک کردند. سلاموطندار به منظور بررسی وضعیت شغلی خبرنگاران زن افغان در تبعید، با ۱۷ خبرنگار زن که در سه سال پسین به کشورهای مختلف پناهنده شده اند، گفتوگو کرده است.
شماری از پزشکان متخصص نسایی_ولادی در بدخشان، میگویند که بارداری خارج رحمی، به یکی از نگرانیهای جدی صحی برای زنان مبدل شده است. به گفتهی آنان، نبود آگاهی کافی، تأخیر در مراجعه به مرکزهای درمانی و کمبود امکانات، سبب شده است تا این وضعیت جان بسیاری از زنان را تهدید کند.
در بسیاری از مناطق افغانستان، زنان نقش کلیدی در رشد اقتصادی و توسعهی جامعه ایفا میکنند. در پنجشیر، زنان توانسته اند در همکاری با مردان خانواده در زمینهی پروسس لبنیات، سهم قابل توجهی در اقتصاد خانوادهها داشته باشند. آنها، با تولید محصولات متنوع نه تنها به تأمین نیازهای روزانهی خانواده کمک میکنند، بل با ایجاد درآمد، تغییرهای مثبتی در شرایط معیشتی خود ایجاد کرده اند.
حج، جشنی از ایمان و شکوه بندگی و پنجمین رکن اسلام است که هر سال میلیونها مسلمان را از سراسر جهان به سوی خانهی خدا میکشاند و این مناسک فرصتی است تا مسلمانان از هر گوشهی جهان در دل صحراهای سرزمین وحی گرد هم آیند و پیمان بندگی و ایمان خود را تازه کنند.
مرکز امور اتباع مهاجران خارجی ایران و صندوق پشتیبانی از کودکان سازمان ملل متحد (یونیسف)، تفاهمنامهای به هدف تقویت و گسترش حمایت از کودکان و زنان افغان در ایران امضا کردند.
بر اساس این تفاهمنامه، دو طرف متعهد شدند که در حوزههایی مانند آموزش، سلامت، پشتیبانی اجتماعی و آمادگی در برابر بحرانها، برنامههای عملی مشترک اجرا کنند.
سلاموطندار برای بررسی وضعیت روانی زنان، آزمایش بررسی میزان افسردگی را در میان ۴۰۱ زن از ۲۶ ولایت افغانستان انجام داده است. نتیجهی این پژوهش نشان میدهد که ۴۹.۶۷ درصد از زنان اشتراککننده دچار افسردگی متوسط هستند و ۵۰.۳۳ درصد دیگر از سلامت روانی برخوردار اند.
شماری از پزشکان نسایی_ولادی در هرات، در گفتوگو با سلاموطندار میگویند که برخی از زنان در این ولایت برای درمان بیماریهای گونهگون از جمله عفونت رحم، کیست تخمدان و دردهای شدید دوران قاعدگی، از داروهای گیاهی استفاده میکنند.
در سرزمین هنر و فرهنگ، جمعی از دختران در هرات تصمیم گرفته اند با قلممو و رنگ، به مسیر زندگی شان رنگ و معنای تازه ببخشند و محدودیتها را نگذارند تا مانع دستیابی به آرزوهای شان شود. آنان، میگویند که بدون پشتیبانی مالی و پشتیبانی از سوی خانواده، گالری هنری ساختند.
راشد، میافزاید: «پس از حاکمیت امارت اسلامی، هیچ کسی نمیتواند که به زیردست خود ظلم کند و حق کسی را ضایع کند؛ چون طرف مقابل به آسانی برای بهدستآوردن حق خود میتواند به نزدیکترین محکمه اتبدایی مراجعه کند.»
بیبیزهرای ۳۵ساله، باشندهی شهر پلعلم، مرکز لوگر است. او میگوید که از سه سال به این سو به بیماری سرطان رحم مبتلا است. او میافزاید با این که به پزشکان بسیاری مراجعه کرده است؛ اما به دلیل این بیماری نمیتواند صاحب فرزند شود. او میگوید که با وجود درمانهای فراوان در داخل کشور، نتیجهای نگرفته است و توان اقتصادی درمان در بیرون از کشور را ندارد.
بررسی سلاموطندار از تجربهی ۳۵ زن جوان در ولایتهای مختلف افغانستان نشان میدهد که اختلالهای قاعدگی بر زندگی اجتماعی، خانوادگی و روانی آنان تأثیرهای منفی داشته است. این زنان، روایت کرده که با وجود تحمل دردهای جسمی و روانی ناشی از قاعدگی، از پشتیبانی عاطفی خانواده و درک اطرافیان، نیز محروم اند.
کمی آن سوتر، هدیهی سیزدهساله که دانشآموز برتر این مکتب است، میگوید که این روزها هنگام خیرهشدن به تقدیرنامههایش که در جریان سالهای آموزشی به دست آورده، بیشتر از فردایش دلهره پیدا میکند. «اولنمره عمومی استم. به تقدیرنامههایم که توجه میکنم، میگویم اگر اینها توقف کنند من چه کنم، چه کنم در خانه زندگی ما بدون درس بیمعنا میشود.»
جورجت گانیون، معاون سیاسی هیئت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما)، بر حق آموزش دختران و آزادی بیان تأکید کرد.
یوناما، گفته که گانیون در سفری به بامیان با شماری از رهبران محلی، زنان و کارکنان رسانهها دیدار کرده است.
با وجود نیاز شدید مردم، دسترسی به دارو در ولسوالیهای دوردست ولایتهای بدخشان، بغلان، بلخ، دایکندی، غور و هرات دشوار است. کمبود دارو، فاصلهی بسیار از مرکزهای بهداشتی و راههای دشوارگذر، زندگی انسانها را تهدید میکند. در این گزارش نگاهی نزدیکتر داریم به وضعیت خدمات بهداشتی و دسترسی به دارو در این مناطق.
بارداریهای پیدرپی، سلامت جسمی و روانی مادران افغان را تهدید میکند. پزشکان، آن را از عاملهای مرگومیر مادران میدانند و روانشناسان نسبت به پیامدهای ناگوار آن هشدار میدهند. متخصصان نسایی_ولادی در کابل، بر نیاز رعایت فاصلهی مناسب میان بارداریها تأکید میکنند.
فریده، باشندهی شهر پلعلم، مرکز لوگر که سالها است با شوهرش در بخشهای کشاورزی و دامداری کار میکند، میگوید که در کنار مردان در این عرصهها سرگرم فعالیت است و از همین طریق هزینههای اقتصادی خانوادهاش را تأمین میکند.
