بر اساس یافتههای این گزارش، همهی زنان اشتراککننده علاقهمندی به سهمگیری در اقتصاد خانوادههای شان دارند. ۱۰ زن که استقلال مالی دارند و شاغل اند، به تناسب زنانی که استقلال مالی ندارند و بیکار اند، نقش کلیدی در تصمیمگیری خانوادههای خود، سهمگیری در اقتصاد خانوادههای خود و مدیریت خانوادههای شان دارند.
سلاموطندار برای بررسی نقش الگوبرداری در زندگی جوانان، نظرسنجیای را در ۲۶ ولایت انجام داده که نتیجهی آن نشان میدهد بیشتر جوانان برای پیشرفت فردی و اجتماعی شان الگوهایی را انتخاب کرده اند.
الگوها، افرادی هستند که با عملکرد و روش شان راه را برای دیگران روشن میکنند. الگوها میتواند ویژگیهای مثبت و الهامبخش داشته باشد و افراد را در رسیدن به اهداف و بهبود کیفیت زندگی شان کمک کند.
سلاموطندار برای بررسی نقش فراگیری حرفه در زندگی جوانان تحصیلکرده، گفتوگویی را با ۳۴ جوان در شماری از ولایتها انجام داده که نتیجهی آن نشان میدهد جوانانی که افزون بر تحصیل حرفهای را نیز فرا گرفته اند، در زندگی شان موفق و از اقتصاد پایدارتری برخودار اند.
شماری از گفتوگوشوندگان در این گزارش، میگویند که به دلیل سختگیریها بر رفتوآمد زنان بدون محرم، با دشواری روبهرو اند. مرسل، باشندهی کاپیسا و لیلا، باشندهی کندز، در گفتوگو با سلاموطندار میگویند که برای رفتن به درمانگاه، بازار یا حتا برای رسیدگی به نیازهای نخستین زندگی، با مشکلات جدی روبهرو شده اند.
یافتههای نظرسنجی سلام وطندار از ۱۱۲ جوان در ولایتهای گوناگون نشان میدهد که از میان آنان ۳۱،۲ درصد بیکار اند، ۲۳،۳ دصد خلاف رشته و ۴۵،۵ دیگر هم در بخشهای مربوط به رشتههای تحصیلی شان کار میکنند.
سلاموطندار با ۲۲ زن گفتوگو کرده است که شوهران شان مسئولیت سرپرستی و تأمین مخارج خانواده را به درستی انجام نمیدهند. این زنان، میگویند که با مشکلات جدی در تأمین نیازهای نخستین زندگی روبهرو اند و بسیاری از آنها از رفتارهای خشونتآمیز شوهران شان نیز رنج میبرند. یافتههای گفتوگوهای سلاموطندار نشان میدهد که از میان این ۲۲ زن، ۱۵ زن به دلیل بیکاری و مسئولیتپذیرنبودن شوهران شان، خود شان سرپرستی و تأمین مخارج خانواده را برعهده گرفته اند. همچنان، هفت زن دیگر به دلیل ناتوانی در تأمین نیازهای نخستین زندگی، با مشکلات جدی روبهرو اند.
آرزو وداع، زنی که نزدیک به دو دهه در جامعهی رسانهای، سینما و تئاتر فعالیت داشته، امروز با چالشهای اقتصادی و روانی سختی روبهرو است و تلاش میکند از این مشکل بیرون برآید. او سه سال میشود بیکار شده، در این مدت تمام لوازم دفترش را به فروش رسانده و صرف مصارف زندگی و درمانش کرده است.
در پی تحولات پسین سیاسی و نظامی در افغانستان و محدودیتهای تحصیلی و اجتماعی بر زنان، شماری از دختران در این کشور به تنهایی اقدام به مهاجرت کرده اند. سلاموطندار در گفتوگو با ۱۸ دختر که به تنهایی مهاجرت کرده اند، دریافته است که این دختران چالشهای روانی، جسمی و اجتماعی را در مسیر مهاجرت تجربه کرده اند.
نتیجهی گفتوگوی سلاموطندار با ۱۸ جوان مصرفکنندهی داروهای نشئهآور، نشان میدهد که دسترسی به این دست داروها ساده و بهای آن نیز پایین است. جوانان گفتوگوشونده در این گزارش، گفته اند که آنان میتوانند به سادگی داروهای نشئهآور را از فروشندگان مواد و عمدهفروشیهای دارو در کابل و ولایتها، بخرند.
نتیجهی گفتوگوی سلاموطندار با ۳۰ زن که از داشتن سواد محروم شده اند، نشان میدهد که دلیلهای گوناگون سبب شده است تا این زنان بیسواد بمانند. از میان این زنان، ۱۳ تن محدودیتهای خانوادگی، نُه تن مشکلات اقتصادی، شش تن نبود شرایط مناسب و جنگ در کشور را دلیل محرومشدن شان از سواد عنوان میکنند و دو تن دیگر نیز دلیل بیسوادماندن شان را یاد نکرده اند.
نتیجهی گفتوگوی سلاموطندار با ۸۰ زن که ۴۰ تن آنها در سه سال پایانی حکومت جمهوری و ۴۰ تن دیگر پس از تحولات سیاسی پسین ازدواج کرده اند، نشان میدهد که ازدواجهای اجباری در سه سال گذشته افزایش یافته است. از میان ۴۰ زنی که پس از تحولات سیاسی پسین ازدواج کرده اند، ۳۹ تن به اجبار و به خواست خانوادههای شان ازدواج کرده اند.
گفتوگوی سلاموطندار با ۲۷ جوان دختر و پسر، نشان میدهد که استفاده از گوشیهای هوشمند در میان جوانان در افغانستان به ابزاری فراتر از برقراری ارتباط تبدیل شده و بخش زیادی از آنها از گوشیهای هوشمند برای آموزش، خرید آنلاین، بلندبردن سطح اطلاعات و سرگرمی، استفاده میکنند.
گفتوگوی سلاموطندار با ۱۸ ورزشکار در رشتههای مختلف، نشان میدهد که ورزش افغانستان در سالهای پسین رشد داشته است. در این گزارش، با هشت ورزشکار در تیمهای ملی و ۱۰ ورزشکار آزاد در رشتههای مختلف در کابل گفتوگو شده است. ۱۰ تن از این ورزشکاران گفته اند که ورزش افغانستان در سه سال گذشته رشد خوبی داشته است.
سلاموطندار برای بررسی ابتلای جوانان به بیماریهای مرتبط به افزایش سن، گفتوگویی را با ۲۹ جوان پسر و دختر و پنج پزشک متخصص داخلهی عمومی و قلبی انجام داده که نتیجهی آن نشان میدهد بیماریهای مثل پوکی استخوان، اضافهوزن، چربی خون، دیابت نوع ۲ و بیماریهای قلبی عروقی در میان جوانان رو به افزایش است.
در قلب افغانستان، در منطقهی «کوتل خیرخانه»ی شهر کابل، نزدیک به ۳۰۰ خانواده از قوم «جوگی» بدون ابتداییترین امکانات برای زندگی، در چادرها و شرایط دشوار زندگی میکنند. زنان و دختران قوم جوگی با ناداری شدید، تبعیض اجتماعی، دسترسینداشتن به خدمات بهداشتی و آموزشی، ازدواجهای زودهنگام و فشارهای گوناگون اجتماعی، روبهرو اند.
