کمبود آگاهی در بارهی «ناسازگاری خون مادر و جنین» در بادغیس، به عاملی برای مرگومیر نوزادان و بروز مشکلات جدی برای مادران تبدیل شده است. شماری از زنان در این ولایت، میگویند که آگاهینداشتن در بارهی ناسازگاری خون مادر با جنین، پیامدهای ناگواری را برای آنها رقم زده است. پزشکان در بادغیس، نسبت به این معضل بهداشتی هشدار میدهند و تأکید میکنند که بیاطلاعی خانوادهها در این زمینه میتواند جان مادر و کودک را به خطر بیندازد.
عبدالناصر بهبودی، پزشک متخصص داخله، در این باره به سلاموطندار میگوید: «ناسازگاری گروههای خونی معمولاً به دلیل تفاوت انتیبادیها و انتیژنهاست. یکی از دلایل اصلی آن، تفاوت در عامل Rh مثبت یا منفی است. اگر مادر Rh منفی و پدر Rh مثبت باشد، بدن مادر ممکن است علیه خون جنین انتیبادی تولید کند که این مسئله میتواند مشکلات جدی برای جنین ایجاد کند.»
نجیبه رایان، پزشک متخصص نسایی_ولادی، پیامدهای این ناسازگاری را چنین شرح میدهد: «ناسازگاری خون مادر با جنین میتواند باعث مرگ جنین در رحم، زردی شدید نوزاد، کمخونی و حتا معلولیت کودک شود. خطر در بارداریهای بعدی بیشتر است؛ اما با تزریق آمپول روگام (ضد Rh) در دوران بارداری و حداکثر ۷۲ ساعت پس از زایمان میتوان از این مشکلات پیشگیری کرد.»
از سوی دیگر، معصومه احسان، پزشک متخصص نسایی_ولادی، میگوید که برای پیشگیری از پیامدهای منفی ناسازگاری خون مادر با جنین، نیاز است زنان باردار از هفتهی دوازدهم بارداری گروه خونی خود را آزمایش کنند. «تشخیص حاملگی و بررسی گروه خونی مادر از هفتهی دوازدهم بارداری اهمیت زیادی دارد. اگر گروه خونی مادر منفی و پدر مثبت باشد، تزریق آمپول روگام ضروری است. این مراقبتها باید حتا پس از زایمان نیز ادامه یابد تا سلامت مادر و نوزاد حفظ شود.»
برخی از زنان در بادغیس، از تجربههای تلخ خود در این زمینه میگویند؛ تجربههایی که به ازدسترفتن فرزند یا مشکلات جسمی آنان انجامیده است.
ثانیه، یکی از این زنان، با اندوه در این باره میگوید: «طفل اولم ظاهرش سالم بود؛ اما بعد از مدتی فوت کرد. بعداً فهمیدم که علت، ناسازگاری خون من با خون طفلم بوده است. در بارداریهای بعدی مجبور شدم شیر خودم را قطع کنم و با شیر خشک تغذیه شود تا وضعیتش بهتر شود.»
تازه، مادر دیگری در بادغیس، نیز میگوید: «چندین بار باردار شدم؛ اما هیچ یک از طفلهایم زنده نماندند. داکترها/پزشکان گفتند علت، ناسازگاری خون بوده است.»
رخشانهی ۲۵ساله، زنی دیگر در بادغیس که شش سال از ازدواجش میگذرد و هنوز فرزندی ندارد، با تأسف میگوید: ««شش سال است ازدواج کردهام و هنوز فرزندی ندارم. در بارداری اولم، طفلم سقط شد و داکترها گفتند خون من با خون جنین مطابقت نداشته است.»
در مقابل، تجربهی صنم ۳۰ساله، روایتگر امیدی است که آگاهی به همراه دارد. او، میگوید: «پس از تولد فرزند اولم و آگاهی از ناسازگاری خون، دیگر فرزندانم سالم به دنیا آمدند. با مراقبت دقیق و تزریق آمپول مخصوص در بارداریهای بعدی، طفل دوم و سومم سالم به دنیا آمدند. طفل اولم بعد از تولد کمخونی شدید داشت؛ اما حالا با اطلاع از ناسازگاری خون، توانستم بارداریهای بعدی را سالم به پایان برسانم.»
با این حال، مصطفا صدیقی، سخنگوی شفاخانهی ولایتی بادغیس، میگوید که در این شفاخانه هنوز خدمات تشخیص و درمان ناسازگاری خون مادر و جنین ارائه نمیشود. صدیقی، میافزاید: «فعلاً در شفاخانهی ولایتی و در پکیج خدمات EPHS، آزمایش مربوط به ناسازگاری خون مادر و جنین در دوران حمل را نداریم.»
کارشناسان صحی، تأکید میکنند که راهکارهای پیشگیری از این معضل، ساده و در دسترس است. آگاهیدهی به خانوادهها، آزمایش گروه خونی پیش از ازدواج و در ابتدای بارداری، دسترسی آسان به مرکزهای درمانی و تزریق بهموقع آمپول روگام، مهمترین راههایی اند که میتوانند جان نوزادان و مادران را از این خطر نجات دهند.
