محرابعلی، باغدار در روستای «قبلدال» ولسوالی خواجهعمری غزنی که در روزهای پسین از کارهای باغداری در باغهای آلو بخارا و سیب این روستا فارغ شده است، در گفتوگو با سلاموطندار میگوید با این که در زمستان حجم کاری یک کشاورز و باغدار کاهش مییابد، اما همچنان فعالیتهایی وجود دارد که انجام آنها ضروری است.
محرابعلی به بیلزدن اطراف درختان، ترکیب کود حیوانی با خاک و آبیاری زمستانی در اواخر خزان و اوایل زمستان اشاره میکند و میگوید: «در خزان که برگریزان میشود، زیر درختها کمکم بیل زده میشود، شورهی زراعتی و شورهی خانگی در اطراف درختان انداخته میشود و پس از آن زمینها آب داده میشود که ما به آن یخآب میگوییم. بعد از آن تا بهار زمینها غرض گرفته نمیشود. همین یخآب و شورهای که در زمستان داده میشود، باعث میشود در آغاز بهار زمینها نرم شده و برای بیلزدن و کشتوکار آماده شود.»
محمد علی، کشاورز در ولسوالی قرهباغ و غلامحضرت، باغدار در مرکز غزنی، نیز از گردآوری برگها، علوفههای هرزه و کوددهی درختان در زمستان، سخن میزنند.
محمد علی، میگوید: «در این فصل سال که فصل برگریزان است، برگها و شاخههای خشک درختان جمعآوری میشود. پس از آن، اطراف درختان مثمر بیل زده میشود و زمینها برای برف آماده میشود. همچنان در اواخر زمستان، زمینهایی که رو به آفتاب یا پیتَو است، برای بیلزدن آماده میشود.»
غلامحضرت، نیز میگوید: «در زمستان بیشتر جاها را خوب چُقُر میکنیم و کود حیوانی و کود زراعتی را باهم آماده میکنیم تا در ماه حمل، هنگام کوددهی درختان، استفاده شود.»
کشاورزان و باغداران در غزنی، تأکید میکنند که با پایان فصل کشتوکار، مسئولیتهای یک کشاورز و باغدار به پایان نمیرسد و در زمستان نیز وظیفههای مهمی بر دوش آنان باقی میماند.
با این حال، محمدامین خلج، کارشناس امور کشاورزی، در گفتوگو با سلاموطندار بر گردآوری علوفههای هرزه، داروپاشی درختان، احیای خاک، مبارزه با آفتهای گیاهی و رسیدگی به درختان آسیبپذیر در زمستان، تأکید میکند.
او، میگوید: «میوههایی که روی درخت یا روی زمین باقی مانده، باید پاککاری شود و سپس شاخهبری درختان انجام شود. در اواخر فصل، آبیاری بسیار مهم است؛ درختان باید پیش از زمستان یک بار به گونهی عمیق آبیاری شوند. همچنان، کوددهی اهمیت دارد؛ کود حیوانی باید با خاک مخلوط شده و زیر درختان انداخته شود. محافظت از تنهی درختان نیز مهم است. در صورت موجودیت پوسیدگی، باید تنهها چرب و بسته شود تا از سرمازدگی و آفات محافظت شود. مبارزه با آفات نیز از دیگر اقدامات ضروری است.»
مسئولان در ریاست زراعت، آبیاری و مالداری غزنی، از برنامههای این ریاست برای رشد و محافظت درختان در زمستان خبر میدهند و میگویند که تطبیق یوریا اسپری و روغن زمستانی همهساله در باغهای این ولایت عملی میشود.
محمدزکریا هوتک، مدیر عمومی حفاظت نباتات ریاست زراعت غزنی، در این باره میگوید: «پروگرام وقایوی یوریا اسپری و پروگرام مکتب مزرعه در شش ولسوالی ولایت غزنی از جمله خواجهعمری، خوگیانی، دهیک، قرهباغ، اندر و واغظ تطبیق شده است. در جریان این برنامهها، بیش از ۱۲۰۰ تن از دهقانان و باغداران در زمینهی جلوگیری از استعمال خودسرانهی ادویهی کیمیایی آموزش دیده اند. همچنان ریاست زراعت غزنی در نظر دارد پروگرام تیل زمستانی و پروگرام ترکیب محلول لایمسلفر را نیز در شش ولسوالی دیگر تطبیق کند.»
غزنی از ولایتهای سردسیر کشور است که در اواخر خزان بیشتر کارهای عملی در زمینهای کشاورزی و باغداری در آن به پایان میرسد. با این حال، باغداران و کشاورزان این ولایت بیش از چهار ماه از سال را با حجم کاری کمتر سپری میکنند؛ اما همان گونه که کارشناسان تأکید میکنند، این دوره بیش از این که زمان توقف باشد، فصل آمادگی برای برداشت بهتر در سال آینده است.
