با وجود آموزش صدها زن در بخشهای صنایع دستی و تجارتهای کوچک در شهر میمنه، مرکز فاریاب، رکود بازار، کاهش قدرت خرید و کمبود سرمایه، فعالیت زنان در بازار زنانهی این شهر را با چالشهای جدی روبهرو کرده؛ چالشهایی که تداوم خودکفایی اقتصادی آنان را با ابهام همراه کرده است.
زینب، یکی از دکانداران بازار زنانهی میمنه که هفت سال است در بخش خیاطی و بزازی فعالیت میکند، از کاهش فروش و افزایش معاملات نسیه شکایت دارد. او، میگوید: «پنج شاگرد دارم؛ اما آن قدر فروشات نداریم. اگر فروشات باشد هم، نصفش نقد، نصفش نسیه است. ما آماده کرده میدوزیم؛ اما مشتری توان پرداخت کامل را ندارد.»
به گفتهی او، بسیاری از زنان تنها بخشی از هزینهی تکه را میپردازند و بقیه را قرض میگیرند. سلما، خیاط دیگری در همین بازار، میگوید که با بودجهی اندک کارش را آغاز کرده تا نانآور خانواده باشد؛ اما کسادی بازار درآمد او را به چالش کشیده است. «فروشات نیست، بودجهی مردم کم است. از فامیل خودم چند نفر بیکار استند. من خیاطی را باز کردم که نان فامیلم را پیدا کنم و خدمت مردم را کنم و نبود بازار مناسب و خریدار کافی مشکل بزرگی برای ما است.»
مدیدا، دختر جوانی که در بخش مهرهدوزی کار میکند، از کاهش چشمگیر سفارشها میگوید: «یک وقت مشتریها خیلی زیاد بودند، لباس محفلی و عروس میدوختیم؛ حالا نه کار است، نه تجارت. تکه، مهره و وسایل قیمت است؛ اما نرخ لباس پایین پیشنهاد میشود و به ما صرفه نمیکند. من خواهان حمایت و ایجاد فرصتهای کاری بیشتر هستم.»
در همین حال، نصیبه حسام، مدیر مرکز توسعه و تجارت بانوان میمنه، از فعالیت دهها زن صنعتگر در این مرکز خبر میدهد. به گفتهی او، این مرکز که به پشتیبانی نهادهای تمویلکننده ایجاد شده، اکنون در چهار بخش تولیدی فعال است. «اکنون ۳۰۰ خانم مصروف آموزش استند که از آن جمله ۱۹۵ تن شاگردان میباشند. کارگاههای فعال شامل حجاب و پردهدوزی، گلاباتون و آیینهدوزی، مهرهدوزی، خیاطی، گلدوزی، کیک و کلوچهپزی و پروسس مواد غذایی مانند مربا و ترشی است. کمبود سرمایه، نبود ماشینآلات مدرن و نیاز به آموزشهای تخصصیتر، از چالشهای اصلی این زنان است.»
با این حال، نورمحمد میرزایی، مدیر عمومی مالی و اداری ریاست صنعت و تجارت فاریاب، میگوید که از زمان تأسیس این بازار حدود سه سال گذشته است و بیش از ۷۰۰ تن از زنان در شهر میمنه را آموزشهای حرفهای در بخش صنعت و تجارت داده اند.
او، میافزاید: «بیش از ۷۰۰ تن از طبقهی اناث آموزش دیده و کارهای خود را شروع کرده اند. این ریاست با برگزاری نمایشگاههای سالانه، برای زنان غرفه اختصاص میدهد و حتا شماری از آنان را برای عرضهی محصولات شان به کابل فرستاده است.» او، تأکید میکند که هدف نهایی، خودکفایی زنان از طریق همین بازار و گسترش بازار فروش در داخل و بیرون از ولایت است.
از سوی دیگر، کارشناسان مسائل اقتصادی، نیز حضور زنان در تولید و فروش را عامل مهمی در بهبود وضعیت خانوادهها میدانند. حبیبه مروت، کارشناس صنعت و تجارت، بر آموزش، دسترسی به منابع مالی، ایجاد بازارهای مناسب و تدوین سیاستهای حمایتی از سوی حکومت تأکید میکند و میگوید: «حضور فعال زنان در اقتصاد نه تنها باعث افزایش درآمد خانوادهها میشود؛ بل که استقلال مالی و رشد مهارتهای آنان را نیز تقویت میکند.»
با این که صدها زن در فاریاب در بخش صنایع دستی و تجارتهای کوچک فعال اند؛ اما تداوم فعالیت آنان وابسته به ایجاد بازارهای پایدار، تسهیلات مالی و پشتیبانی عملی نهادهای دولتی و خصوصی است؛ حمایتی که میتواند آنان را از رکود بازار به سوی خودکفایی و سهمگیری مؤثر در اقتصاد محلی و ملی سوق دهد.
