شبکهی خبری الجزیره با نشر گزارشی به بررسی ابعاد جنگ اقتصادی پشت پرده میان امریکا و ایران پرداخته و گفته است که به نظر میرسد رویارویی امریکا با ایران تنها بر موشکها و تأسیسات نظامی تمرکز ندارد؛ بل که به طور فزایندهای بر آن چه «شریانهای مالی» مینامد، متمرکز شده است.
الجزیره با اشاره به روایت امریکا در بارهی سپاه پاسداران ایران، میگوید: «سپاه پاسداران که قدرتمندترین بازوی ساختار حاکمیتی ایران به شمار میرود، تنها به یک منبع درآمد وابسته نیست، بل که از یک شبکهی مالی، پیچیده و چندلایه بهره میبرد که از تجارت نفت گرفته تا ارزهای دیجیتال، شرکتهای پوششی و عملیات قاچاق فرامرزی را در بر میگیرد.»
این شبکهی خبری ادعا کرده که واشنگتن تلاش میکند منابع مالی سپاه را ردیابی کند، در حالی که سپاه در پی ساختن یک نظام مالی موازی است تا بتواند محدودیتهای غرب را دور بزند و جریان پول را حفظ کند. الجزیره به نقل از منابع اطلاعاتی امریکا نوشته است که «نفت خام ایران همچنان مهمترین منبع درآمد سپاه پاسداران است ب هویژه از طریق شبکههای پیچیده فروش و حملونقل که بازارهای بزرگ به ویژه چین، را هدف قرار میدهند و از نفتکشها و کشتیهایی استفاده میکنند که در قالب آن چه «ناوگان سایه» نامیده میشود فعالیت دارند.»
الجزیره میافزاید، این شبکهها از طریق مجموعهای از شرکتهای صوری، واسطهها و حسابهای غیر مستقیم فعالیت میکنند؛ ساختاریکه ردیابی جَریان پول را بسیار دشوارتر کرده و به سپاه اجازه میدهد بخشی از درآمدهای خود را خارج از نظارت نظام مالی جهانی نگه دارد.
علاوه براین، با تشدید محدودیتها بر انتقالهای بانکی سنتی، ارزهای دیجیتال رمزنگاریشده به مسیری تازه برای انجام تراکنشها و ذخیرهی پول دور از نظارت مستقیم، تبدیل شده اند؛ چیزیکه امریکا از آن با عنوان «نظام مالی موازی» یاد میکند.
در کنار این موردها، شرکتهای پوششی نیز نقشی کلیدی در مدیریت فعالیتهای مالی و تجاری مرتبط با سپاه پاسداران ایفا میکنند. این شرکتها که اغلب خارج از ایران ثبت شده اند یا با نامهایی فعالیت میکنند که ارتباط مستقیمی با سپاه ندارند؛ موضوعی که پنهانکردن مالکان واقعی و تسهیل فعالیتهای تجاری را ممکن میسازد.
گزارش الجزیره در این باره بدون این که نام و آدرس مشخصی را ذکر کند، از شرکتهای پوششی یاد میکند؛ شرکتهایی که در مدیریت فعالیتهای مالی و تجاری مرتبط با سپاه پاسداران نقش کلیدی ایفا میکنند.
شماری از این شرکتها از سوی وزارت خزانهداری امریکا متهم به ارائهی خدمات بانکی موازی و ادارهی صندوقهای سرمایهگذاری و اعتباری هستند که برای جابهجایی پول و تأمین مالی فعالیتهای تجاری از جمله معاملات نفت، حملونقل و کشتیرانی، خارج از نظامهای مالی متعارف به کار گرفته میشود.
به نوشتهی الجزیره، امریکا با درک این که مقابله با این شبکهها تنها از طریق تحریمهای سنتی ممکن نیست، ابزارهای خود را گسترش داده و برنامههای پرداخت پاداش و پیگردهای اطلاعاتی مستقیم را نیز در دستور کار قرار داده است تا اطلاعات دقیقتری در بارهی سازوکارهای مالی، مسیرهای انتقال پول و افراد مرتبط با این شبکهها به دست آورد.
در حالی که واشنیگتن بر ادامهی فشارها برای منزویکردن مالی ایران و خشکاندن منابع سپاه پاسداران تأکید دارد، این رویارویی آن گونه که الجزیره بیان کرده همزمان نشاندهندهی توانایی تهران در توسعهی ابزارهای جایگزین برای بقاست.
