حقوقدانان و عالمان دین، تأکید میکنند که بر بنیاد قانون، فقه حنفی و شریعت اسلامی، زنان از حقوق آموزش، کار و انتخاب همسر برخوردار اند. به گفتهی آنان، محرومیت زنان از این حقوق بر بنیاد عرف و رسمورواجها در اجتماع جواز ندارد و این گونه عرفها در تعارض با شریعت قرار دارد.
حضانت؛ حقی که بر بنیاد شریعت اسلامی و قوانین افغانستان، در سالهای نخست زندگی به مادر داده میشود. شماری از زنانی که در پروندهی گرفتن حضانت فرزندان شان ناتوان مانده اند، به سلاموطندار میگویند که روند گرفتن حضانت، در عمل با خشونت، فشار خانوادهی شوهر و ناگزیریهای خانوادگی، همراه است که آنان را از حق قانونی شان دور میکند. بر بنیاد احکام شریعت و قانون مدنی، مادر در سالهای نخست زندگی کودک مستحق حضانت است. پسر تا هفتسالگی و دختر تا نُهسالگی، زیر سرپرستی مادر قرار میگیرند.
