ساخت‌وسازهای غیرمعیاری؛ باشندگان پروان از آینده‌ی چاریکار نگران‌ استند

پس از زمین‌لرزه‌های ویران‌گر در شرق و شمال افغانستان، شماری از باشندگان شهر چاریکار، مرکز پروان، می‌گویند که ساخت‌وسازهای غیرمعیاری در این شهر، آن‌ها را از خطرهای احتمالی در صورت وقوع زمین‌لرزه نگران کرده است.

نوریه، ۵۵ساله، که حدود ۲۰ سال می‌شود از روستا به یکی از محله‌های شهری چاریکار آمده و خانه‌اش را به شکل غیرمعیاری ساخته است، از آسیب‌پذیری خانه‌اش در صورت وقوع زمین‌لرزه در آینده ابراز نگرانی می‌کند. «۲۰ سال می‌شود از اطراف آمدیم در این شهر زندگی می‌کنیم، به دل‌خواه خود خانه انداختیم و سنگ‌سرسنگ ماندیم، حال در بیم استیم. یک من نیستم که زندگی می‌کنم، خیلی‌های دیگر هم است. زلزله شود، تمام ما از بین می‌رویم، نفوس زیاد است. طرف گل‌غندی همه‌ی خانه‌ها خام کار کرده است.»

عزیزآقا عزیزی، دیگر باشنده‌ی شهر چاریکار که نگرانی مشابهی دارد، می‌گوید نداشتن آگاهی از استانداردهای خانه‌سازی، عامل اصلی ساخت‌وسازهای غیرمعیاری در این شهر است. «خانه‌هایی که همه مواردش با زلزله و سایر فاکتورهای طبیعی مقاومت داشته باشد، ساخته نشده است، چاریکار هم خودش یک شهر غیرمعیاری و غیرپلانی ساخته شده، هر کسی یک سرپناه به خود ساخته؛ پس وقتی غیرمعیاری است، از جانب شهرداری باید بیش‌تر تمرکز بالایش شود تا از لحاظ ساخت‌وساز همه استانداردهای شهری و مقاومت در برابر فاکتورهای طبیعی در نظر گرفته شود.»

کارشناسان امور شهرسازی می‌گویند که نبود طرح جامع شهری و بی‌توجهی به قوانین ساختمانی، از عامل‌های اصلی افزایش ساخت‌وسازهای غیرمعیاری در شهر چاریکار است.

خالد عرفان، رییس دانش‌کده‌ی انجنیری دانش‌گاه پروان و متخصص شهرسازی، در این باره می‌گوید: «عدم تطبیق درست ماستر پلان شهری در شهرهاست، موج مهاجرت روستا به شهر بیش‌تر شده، مهاجرت‌های هم‌وطنان ما که از کشورهای دیگر، ساخت‌وسازهای غیرپلانی در نقاط غیرپلانی شهر هم‌چنان مشکلات را به وجود می‌آورد، آگاهی‌دهی به مردم صورت بگیرد.»

با این همه، رازمحمد یاسر، شهردار چاریکار، می‌گوید که نظارت بر روند ساختمان‌سازی در گذشته ضعیف بوده؛ اما اکنون تلاش می‌شود تا کمیته‌های نظارتی فعال باشند و از این پس هیچ پروژه‌ی ساختمانی بدون مجوز رسمی اجرا نخواهد شد.

شهردار چاریکار، از باشندگان این شهر می‌خواهد که از ساخت‌وسازها غیرمعیاری خودداری کنند. «قبلاً ساخت‌وسازهای غیرمعیاری و غیرپلانی در شهر چاریکار زیاد بود، با آمدن امارت اسلامی از این موضوع‌ها اکثراً جلوگیری شده و به تخلفات شهری رسیدگی می‌شود. برنامه راه‌اندازی کردیم که پلان‌های تفصیلی و استراتژیک را به مردم تشریح کردیم، برای شان آگاهی دادیم. ساحه‌های که غیرقانونی توزیع شده، استرداد می‌شود.»

ساخت‌وسازهای شتاب‌زده در شهرهای افغانستان و نبود سیستم مدیریتی کارا، نه تنها در چاریکار، بل در بیش‌تر شهرها به یک چالش جدی بدل شده و در برخی موردها، نگرانی نهادهای بین‌المللی را نیز به هم‌راه داشته است.