تشدید درگیریها در خاورمیانه و بستهشدن تنگهی هرمز، سبب فشار بر بازار انرژی و افزایش بهای نفت در جهان شده؛ وضعیتی که افغانستان را نیز متأثر کرده و بهای هر لیتر تیل را بین ۱۰ تا ۱۵ افغانی افزایش داده است.
ایمل، یکی از فروشندگان تیل در شهر کابل، میگوید که قیمت تیل و گاز در ۱۵ روز اخیر از ۶۱ به ۷۰ افغانی در هر لیتر رسیده است. «پترل ۶۱ افغانی بود، به ۶۴ رسید و حالا ۷۰ افغانی شده است. گاز هم از ۵۰ به ۶۰ افغانی افزایش یافته و دیزل نیز از ۶۲ به ۶۶ افغانی رسیده است.»
رحیمخدا، فروشندهی گاز در شهر کابل نیز، در بارهی افزایش بهای گاز میگوید: «تغییرات زیادی آمده؛ حدود پانزده تا بیست روز پیش گاز ۵۰ افغانی بود، اما حالا به حدود ۶۵ تا ۷۰ افغانی رسیده است.»
افزایش بهای تیل، نگرانیهایی را در میان شهروندان نیز برانگیخته است. عارفی، یکی از رانندگان در کابل، میگوید که این افزایش بر درآمد روزانهی او و همکارانش تأثیر منفی گذاشته است. «فقط همین قدر کار میکنیم. اگر صد یا یکونیمصد افغانی پیش ما بماند، همهاش خرج تیل میشود و هیچ چیزی برای ما نمیماند. مردم هم وضعیت خوبی ندارند، بیکار و بیروزگار اند و نمیتوانند بیشتر از بیست افغانی به ما کرایه بدهند.»
محمد زبیر، دیگر راننده در شهر کابل، میگوید که افزایش بهای تیل آنها را ناچار کرده است تا کرایهها را بالا ببرند. «دوصد افغانی خرج تیل میشود، ما مجبوریم کرایه را افزایش بدهیم. تیل قیمت شده و هزینهی مسیر، مسافت شهر و هزینههای شرکت را حساب میکنیم. به همین دلیل، در پایان ماه حدود شش هزار افغانی میشود.»
نعمتالله بارکزی، نماینده و مشاور فرهنگی شهرداری کابل، میگوید که تنشها در کشورهای تولیدکننده و صادرکنندهی نفت، به ویژه مسأله تنگهی هرمز، بر بازار جهانی نفت تأثیر گذاشته و افغانستان نیز از این وضعیت متأثر شده است. «در مورد تیل، همان طور که میدانید، علاوه بر ارزش دالر در برابر افغانی، یکی از عوامل مؤثر بر قیمت تیل در افغانستان و جهان شرایط کشورهای تولیدکننده و صادرکننده است. جنگ ایران و اسرائیل و مسأله هرمز تأثیر خود را بر بازار جهانی تیل گذاشته و در افغانستان نیز قیمت پترل و دیزل افزایش یافته است.»
قیمت هر بشکه نفت خام برنت اکنون در بازارهای جهانی حدود ۱۱۰ دالر است. پیش از آغاز جنگ در ایران، قیمت نفت برنت حدود ۷۰ دالر در هر بشکه بود، اما با بستهشدن عملی تنگهی هرمز و اختلال در عرضه جهانی انرژی، قیمتها به طور قابل توجهی افزایش یافته است.
این افزایش بیسابقهی قیمت نفت، بر کشورهایی مانند افغانستان که بیشتر نیاز سوخت خود را از بازار جهانی وارد میکنند، تأثیر گذاشته و سبب افزایش بهای مواد سوختی شده است.
