شماری از فارمداران مرغ در هرات، با بستهبودن مرز پاکستان و فرارسیدن زمستان، از افزایش بهای جوجه و کمبود واکسین شکایت دارند و میگویند که این وضعیت فعالیتهای آنان را با مشکلات جدی روبهرو کرده است.
محمد اکبری، یکی از فارمداران در هرات، میگوید که مشکلات آنان از زمانی شدت گرفت که واردات از پاکستان متوقف شد. «ما حدود پانزده فارم مرغهای گوشتی داریم که هر سال، از هر فارم حدود ۲۰۰ هزار جوجه دریافت میکنیم. در بخش دارو متأسفانه مواد به صورت قاچاق از ایران و پاکستان به هرات میآید و تولید داخلی نداریم؛ به همین دلیل، در زمینهی واکسین و دارو با برخی مشکلات روبهرو هستیم.»
بسمالله سروری، یکی از فارمداران در ولسوالی گلران هرات، میگوید که ۹۰ درصد جوجههای مصرفی هرات از پاکستان وارد میشد و توقف این روند، بازار را دچار بحران کرده است. «جوجه از پاکستان وارد میشود؛ اکنون که مرز بسته است، ما بدون هیچ منبع جایگزین ماندهایم. در هرات ۱۰ درصد جوجه تولید میشد و ۹۰ درصد از پاکستان وارد میشد. جوجهای که قبلاً به ۲۰ افغانی بود، حالا به ۸۰ افغانی رسیده است.»
عبدالرحمان بارکزی، دیگر فارمدار در هرات، علت افزایش قیمت را کاهش شدید عرضه میداند. «چون مرزها بسته بود و جوجه وارد هرات نشده، عرضه کم و تقاضا زیاد شده است و قیمتها به صورت طبیعی بالا رفته است.»
مدیریت طیور ریاست زراعت هرات، نیز تأیید میکند که فارمهای خصوصی از هیچ گونه کمک و همکاری دولت در زمینهی واکسین، خوراک و تجهیزات گرمایشی برخوردار نیستند. فهیم فایز، آمر طیور و ماهی در ریاست زراعت هرات، میگوید: «در زمینهی توزیع مواد خوراکی و واکسین برای فارمداران از سوی ریاست کمک نمیشود؛ زیرا این فارمها به شکل خصوصی فعالیت دارند. در زمستان، به دلیل مشکلاتی مثل گرمکردن سالن و افزایش قیمت سوخت، فارمها فعالیت کمتری دارند و تولید کاهش مییابد.»
با این حال، مسئولان در اتحادیهی پرورشدهندگان مرغ گوشتی در هرات، از تلاش برای مدیریت این وضعیت خبر میدهند. حسین نظری، معاون این اتحادیه، میگوید: «کاهش مرغ مادر و کمبود جوجه به یک چالش جدی برای فارمداران هرات و دیگر ولایتها تبدیل شده است؛ اما راههای بدیلی در نظر گرفته شده و روند جوجهریزی به تدریج در حال بازگشت به حالت عادی است. احتمالاً تا یکی_دو هفتهی دیگر وضعیت به حالت طبیعی بازمیگردد.»
از سوی دیگر، ریاست صنعت و تجارت هرات، نوسان قیمتها را پدیدهای طبیعی میداند. بشیرمحمد سیرت، رییس صنعت و تجارت هرات، میگوید که هماکنون واردات جوجه و واکسین از کشورهای اوزبیکستان و ترکیه صورت میگیرد. «بالا و پایینآمدن قیمتها امری طبیعی است. یکی از دلیلهای عمدهی تغییر قیمتها، انعقاد قراردادهای جدید با کشورهای دیگر است. معمولاً در آغاز، قیمتها بالا است و مدتی طول میکشد تا بازار به ثبات نسبی برسد.»
به گفتهی مسئولان، اکنون ۱۳۰۰ فارم مرغداری در مرکز و ولسوالیهای هرات فعال اند؛ اما فارمداران هشدار میدهند که اگر وضعیت واردات، تأمین دارو و حمایت نهادهای مسئول بهبود نیابد، فعالیت آنان در زمستان دشوارتر خواهد شد.
