با شدت تنشهای نظامی میان ایران و امریکا و اسرائیل، بهای مواد سوختی در افغانستان افزایش یافته است. شماری از باشندگان بلخ و رانندگان در این ولایت، در گفتوگو با سلاموطندار میگویند که گرانی سوخت آنها را با مشکلهای جدی روبهرو کرده است.
به گفتهی آنها، از زمان آغاز درگیریها میان امریکا و اسرائیل و ایران تا اکنون، بهای هر لیتر تیل حدود ۱۲ افغانی و هر کیلوگرم گاز مایع تا ۱۵ افغانی افزایش یافته است.
عبیدالله، رانندهی تکسی در شهر مزارشریف، مرکز بلخ، با ابراز نگرانی از افزایش قیمتها، خواستار کنترل نرخ مواد سوختی از سوی حکومت است. او، میگوید: «همین که جنگ شروع شد، نرخ گاز و تیل بالا رفت. کار هم نیست. قبلاً قیمت یک کیلوگرم گاز ۵۰ افغانی بود، حالا ۶۵ افغانی شده است. یک لیتر تیل هم به ۶۸ افغانی رسیده است. مردم توان پرداخت پول بیشتر را ندارند.»
محمد فرزاد، باشندهی شهر مزارشریف، نیز بر لزوم کنترل قیمتها تأکید میکند و میگوید که افزایش بهای سوخت در این هفته چشمگیر بوده است. «در هر لیتر تیل بین ۱۰ تا ۱۳ افغانی افزایش آمده است. من ریکشاران هستم و روزانه ۱۰ لیتر تیل مصرف میکنم؛ هر روز بیش از ۱۰۰ افغانی ضرر میکنم. نمیدانم با این وضعیت چه گونه زندگی کنیم؟»
در همین حال، شماری از فروشندگان مواد سوختی در مزارشریف، افزایش قیمتها را ناشی از تغییر در نرخهای جهانی نفت، نوسانات ارزی، کاهش واردات و افزایش تقاضا در بازار میدانند.
احمد فرید، فروشندهی تیل در مزارشریف، میگوید: «ما نرخ را بلند نکردهایم؛ نرخ جهانی افزایش یافته است. اکنون تیل و گاز تنها از بندرهای تجارتی حیرتان و آقینه وارد میشود. ایران بخش بزرگی از نیازمندیهای نفتی بازار افغانستان را تأمین میکند.»
همایون افغان، سخنگوی وزارت معادن و پترولیم امارت اسلامی، میگوید که حکومت در تلاش است با گسترش روند استخراج از معدنهای داخلی، وابستگی به مواد سوختی وارداتی را کاهش دهد. «روند استخراج نفت از حوزهی آمودریا در شمال کشور جریان دارد. همزمان، کار سروی بلاکهای نفتی افغان–تاجیک نیز آغاز شده است. هدف ما رسیدن به خودکفایی در این بخش است.»
افغانستان با وجود داشتن منابع نفتی، همچنان در تأمین مواد نفتی به واردات از کشورهای دیگر وابسته است. به گفتهی وزارت معادن و پترولیم، بیشترین نیازمندی افغانستان در بخش مواد نفتی از ایران، روسیه و برخی از کشورهای آسیای میانه تأمین میشود.
