در فبروری ۲۰۱۷ انجمن ملی بریتانیا در دو سال ۲۰۱۵ و ۲۰۱۶، شاهد افزایش ۱۴درصدی کودکانی بود که پس از مسمومشدن و مجروحساختن شان، خود را به شفاخانه رسانده اند. دادهها نشان میداد که حدود ۱۹هزار کودک در این مدت به خود آسیب رسانده اند. به باور آگاهان، در آن زمان شبکههایی مانند فیسبوک، اکس و انستاگرام در افزایش میزان آسیبهای بدنی سهم بزرگی داشته است، چون زمانی را که یک نوجوان در فضای مجازی سپری میکند سبب ایجاد شگاف میان جهان واقعی و خیالیاش میشود و سن نوجوان توان سازگاری با آن را ندارد.
در نومبر ۲۰۱۸ برای نخستین بار نتیجهی یک پژوهش پزشکی-روانی، در دانشگاه پنسلوانیای امریکا، از وجود رابطهی علِّی میان زمان صرفشده در شبکههای اجتماعی، افسردگی و احساس تنهایی سخن گفت. این پژوهش، نشان داد که افسردگی به استفاده از رسانههای اجتماعی مانند فیسبوک، انستاگرام و سنپچت ارتباط دارد. یافتههای این پژوهش که ۱۴۳ دانشجو را سه هفته زیر مطالعه قرار داده بود، نشان داد که استفادهی کمتر از رسانههای اجتماعی به کاهش میزان افسردگی در دانشجویان انجامیده است.
بریتانیا در اپریل ۲۰۱۹ در سندی به نام«سند تنظیم زندگی دیجیتال» از شرکت فیسبوک خواست که علاوه بر محدودکردن جمعآوری اطلاعات و منطقهی جغرافیایی، در فیسبوک و انستاگرام، گزینهی پسند (لایک) را برای کاربران زیر ۱۸ سال بردارد. بر مبنای سند تنظیم زندگی دیجیتال، شبکههای اجتماعی نباید از گزینههایی استفاده کنند که کاربران زیر ۱۸ سال را به گذراندن زمان بیشتر در این پلتفورمها تشویق میکند. این سند قانونی بعد از آن شکل گرفت که شهزاده هری هشدار داده بود که «اعتیاد به رسانههای اجتماعی بیشتر از اعتیاد به مواد مخدر و شراب است.» در آگست همین سال، یافتههای یک پژوهش علمی در مجلهی«لانست بهداشت کودکان و نوجوانان» نشان داده بود که استفادهی دوامدار از شبکههای اجتماعی به سلامت کودکان آسیب میرساند و سبب زورگوییها و قلدریهای الکترونیکی در آنان میشود.
پارلمان استرالیا در نومبر ۲۰۲۴ قانونی را وضع کرد که بر اساس آن، کودکان و نوجوانان زیر ۱۴ سال اجازهی استفاده از رسانههای اجتماعی را ندارند، سپس در دسمبر ۲۰۲۵ استرالیا نخستین کشور در جهان بود که استفاده از شبکههای اجتماعی برای نوجوانان زیر ۱۶ سال را ممنوع کرد. در تازهترین مورد از استرالیا تا بریتانیا حد اقل هفت کشور غربی در تلاش قانونمندکردن محدودیت دسترسی کودکان و نوجوانان به شبکههای اجتماعی استند.
ستارمر، نخستوزیر بریتانیا، یکشنبه هفتهی روان گفت حکومتش تلاش دارد برای تنظیم دسترسی به اینترنت اختیارات بیشتری داشته باشد. به باور او «تکنولوژی با سرعت زیادی در حال رشد است باید قوانین با آن همآهنگ باشد.»
ماه گذشته بریتانیا خبر داد که در بارهی ممنوعیت رسانههای اجتماعی برای کودکان زیر ۱۶ سال شبیه الگوی استرالیا، رایزنی میکند. یونان، اسپانیا و اسلونی تصمیم شان را بر وضع چنین ممنوعیتی ابراز کرده بودند، در حالیکه فرانسه در آستانهی تکمیل اقدامهایش در این زمینه است. پدرو سانچز، نخستوزیر اسپانیا، فضای مجازی کنونی را به «غرب وحشی» توصیف کرده افزوده که حکومتش به هدف پاسخگوساختن مسئولان شبکههای اجتماعی در بارهی محتواهای غیرمجاز و نفرتپراکن، طرح قانونی جدیدی را پیشنهاد خواهد کرد.
دنمارک نیز تصمیم گرفته که استفاده از شبکههای اجتماعی را بر نوجوانان زیر ۱۵ سال منع کند؛ اما به نوجوانانی که در سن ۱۳سالگی قرار دارند اجازهی ورود به برخی پلتفورمها را با مشورت والدین شان داده است. در همین حال، ناروی در حال بالابردن سن رضایت دیجیتالی از ۱۳ به ۱۵ سال و در حال بررسی حداقل سن مطلق برای استفاده از دیجیتال در ۱۵ سالگی است.
پارلمان اروپا در نومبر سال گذشته تصمیم غیرالزامآوری را تصویب کرد که در آن خواهان حداقل سن استفاده از شبکههای اجتماعی ۱۶سالگی است. در سطح منطقه، ترکیه نیز با طرح لایحهای به این اقدامها پیوسته است. هدف این لایحه ممنوعیت استفاده از شبکههای اجتماعی برای نوجوانان زیر ۱۶ سال است. افزون بر این، اقدامهایی مانند وضع محدودیتهای شبانه بر اینترنت برای دستگاههاییکه نوجوانان زیر ۱۸ سال از آن استفاده میکنند در لایحهی ذکرشده شامل است؛ چیزی که در اقدامهای کشورهای دیگر پیشبینی نشده است.
گفتنی است که این اقدامهای پشنهادی ابزارهای هوش مصنوعی به ویژه چتباتهای آن را نیز شامل میشود. مثلاً: بریتانیا تصمیم گرفته که تعداد بیشتری از چتباتهایی را که بدون موافقهی شخص، تصویرهای جنسی ایجاد میکنند، ممنوع کند. لایحهها و قانونهای ممنوعیت بر استفادهی جوانان زیر سن قانونی هر کشور، در سطح منطقه و جهان بحث فراگیری را در بارهی استفاده از فضای دیجیتال به راه خواهد انداخت. برخیها معتقد اند که وضع این لایحههای برای حمایت از نسل امروز یک امر ضروری به شمار میرود، چون برخی گزارشهای آموزشی-پرورشی هشدار داده اند که نوجوانان به دلیل استفادهی زیاد از پلتفورمهای شبکههای اجتماعی، تمرکز آموزشی خود را از دست داده اند و از زندگی اجتماعی نیز منزوی شده اند.
