در گوشهای از شهر هرات، کارگاهی کوچک اما پرجنبوجوش، به منبع درآمد و امید برای دهها زن و دختر تبدیل شده است؛ کارگاهی که از یک سال پیش به ابتکار یک زن کارآفرین ایجاد شده است و امروز ۳۰ تن در آن سرگرم ساخت گونههای لامپهای برقی اند.
لامپ، وسیلهای ست که انرژی را به نور تبدیل میکند و سبب روشنایی فضا میشود. در این کارگاه، لامپهای LED، کممصرف و تزیینی ساخته میشود؛ محصولاتی که پس از ساخت، به بازار عرضه شده و بخشی از نیاز بازار محلی را تأمین میکند.
الهامه محمدی، یک تن از کارگران این کارگاه، میگوید که یک سال میشود در این کارگاه کار میکند. به گفتهی او، روزانه میان ۱۰۰ تا ۲۰۰ لامپ در این کارگاه ساخته میشود. «من یک سال میشود که این جا کار میکنم. روزانه ۱۰۰ تا ۲۰۰ لامپ میسازیم. از لامپهای LED گرفته تا انواع و اقسام لامپهای مختلف را میسازیم.»
به باور محمدی، اشتغال در این کارگاه سبب شده است زنان در کنار تأمین نیازهای اقتصادی، در یک فعالیت تولیدی نقش داشته باشند.
در سوی دیگر، سهیلا صدیقی، دیگر کارگر این کارگاه تولیدی، میگوید: «من شش ماه میشود که این جا کار میکنم، کار من سیمپیچی است و وقتی که سیمپیچی نباشد، بخشهای دیگری از این کارها را انجام میدهم.»
صدیقی، میافزاید که بسیاری از دختران پس از آموزشهای نخستین به صورت مستقل در بخشهای مختلف تولید، فعالیت میکنند.
آلینا توخی، یک تن دیگر از کارگران این کارگاه، میگوید که حضور دختران در چنین کارهایی میتواند نشان بدهد که زنان نیز مانند مردان میتوانند در موردهای مختلف اشتغال داشته باشند. او، میافزاید: «من فکر میکردم این کار برای مردها است؛ اما وقتی که وارد این کار شدم، فهمیدم که هیچ کاری زن و مرد ندارد. هر کاری که مردها بتوانند انجام دهند، زنها هم میتوانند.»
در همین حال، فرزانه محمدی، مسئول کارگاه لامپسازی «رویال»، هدف از ایجاد این کارگاه را توانمندسازی اقتصادی زنان عنوان میکند. او که لامپسازی را در ایران آموزش دیده است، میگوید که محدودیتها و کمبود تجهیزات، مانع جذب شمار بیشتری از دختران شده است.
محمدی، میافزاید: «اگر فضای کاری ما بزرگتر شود، میتوانیم تعداد بیشتری از دخترخانمها را زیر حمایت بگیریم و این که تجهیزات ما بسیار کم است، نمیتوانیم تعداد زیادی از دخترها را جذب کنیم. در ماه نخست شروع کار، بیش از ۱۰۰ تن برای ثبت نام آماده بودند؛ اما چون بودجه نداشتیم، ۳۰ تن را استخدام کردیم.»
شماری از کارشناسان مسائل اقتصادی در هرات، میگویند که بسیاری از زنان دارای مهارت کسبوکار اند؛ اما فعالیتهای آنان به گونهی رسمی به رسمیت شناخته نمیشود. نذیراحمد سدید، یک تن از کارشناسان مسائل اقتصادی در هرات، میگوید که کسبوکار برای زنان میتواند امنیت اقتصادی نسبی ایجاد کند.
به باور او، این گونه اشتغال برای زنان، میتواند زنان را از مصرفکنندگان به تولیدکنندگان مبدل کند و سبب رونق اقتصادی در جامعه شود. «خیلی از خانمها هستند که کسبوکارهایی دارند؛ اما هیچ کس حاضر نیست با آنان قرارداد امضا کنند؛ هیچ کس حاضر نیست آنان را به رسمیت بشناسد و تمام کسبوکارهایی که معمولاً خانمها انجام میدهند، در یک بازار غیررسمی صورت میگیرد. مهارت خانمها بسیار بالا است؛ اما چون هیچ رسمیتی کسبوکار آنان ندارد، خیلی زود از بازار حذف میشوند.»
این کارگاه لامپسازی، نمونهای از تلاش زنان برای ایستادن روی پای خود است؛ تلاشی که با نور دستساز آنها، نه تنها خانهها، بل مسیر زندگی شان را نیز روشنتر کرده است.
