در قلب افغانستان، در منطقهی «کوتل خیرخانه»ی شهر کابل، نزدیک به ۳۰۰ خانواده از قوم «جوگی» بدون ابتداییترین امکانات برای زندگی، در چادرها و شرایط دشوار زندگی میکنند. زنان و دختران قوم جوگی با ناداری شدید، تبعیض اجتماعی، دسترسینداشتن به خدمات بهداشتی و آموزشی، ازدواجهای زودهنگام و فشارهای گوناگون اجتماعی، روبهرو اند.
با تعطیلی مکتبهای دخترانهی بالاتر از صنف ششم در افغانستان، شماری از دخترانی که به آموزش آنلاین رو آورده اند، نگران آیندهی خود هستند. هدیه سروری ۱۷ساله، باشندهی کابل، صنف دهم بود که مکتبها تعطیل شد. او اکنون با تمام آرزوهایش خانهنشین شده است.
«اینها ما را ایستاد کردند؛ ما میخواستیم که پایین برویم، ما را ایستاد کردند، تلفنها را جمع و ما را تلاشی کردند. بعد از آن، ما را در یک جای ایستاد کردند و گفتند که ما از شما عکس میگیریم. ما را قطار ایستاد کردند؛ یک نفر شان فیلمبرداری میکرد و سه تای دیگر شان تیرباران را شروع کردند.» این، پارهای گفتههای مختار است.
چندهمسری همواره یکی از موضوعهای بحثبرانگیز در افغانستان بوده؛ اما تا اکنون پژوهش جامع در بارهی دیدگاه جوانان نسبت به این موضوع انجام نشده است. با وجود اهمیت این مسئله در جامعهی افغانستان، بیشتر پروژهشها و گزارشها به گونهی کلی به موضوع خانواده و حقوق زنان پرداخته است. در این میان، تنها سلاموطندار در ۲۸ سپتمبر ۲۰۲۳ گفتگوی اختصاصی با ۱۹ زن انجام داد. این گفتگوها با زنانی که شوهران شان همسر دیگری داشتند انجام و تلاش شده دیدگاه آنان بازتاب یابد.
فوزیه، باشندهی کاپیسا، یکی از این زنان است؛ زنی که تنها سرپرست خانوادهی هفتنفرهاش است و از دستان چینوچروکشدهاش آشکار است که بیشتر از سن و سال، روزگار او را پیر کرده است. فوزیه میگوید با این که بیمار است؛ اما به دلیل ناداری در خانههای مردم لباسشویی، نانپزی و صفاکاری میکند.
پنجاهوهفتمین نشست شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد، پس از چاشت امروز (دوشنبه، ۱۹ سنبله) در شهر ژنو سویس، آغاز شد و قرار است تا دو روز دیگر ادامه یابد.
بر بنیاد اعلامیهی شورای امنیت، ریاست این نشست را تانیا فاجون، وزیر امور خارجهی اسلوونی خواهد داشت و روزا اوتونبایوا، نمایندهی ویژهی دبیرکل سازمان ملل متحد برای افغانستان و رییس یوناما و همین گونه سیما باهوس، رییس بخش زنان سازمان ملل متحد و یک نماینده از جانب جامعهی مدنی افغانستان، نیز در این نشست سخنرانی خواهند کرد.
مسئولان وزارت عدلیهی حکومت امارت اسلامی، میگویند که «قانون امر به معروف و نهی از منکر» در یک مقدمه، چهار فصل و ۳۵ ماده توشیح و در جریدهی رسمی منتشر شده است. بر اساس این قانون، ستر تمام بدن زنان لازمی، پوشاندن صورت آنها به سبب ترس از «فتنه» ضروری و صدای زنان نیز عورت گفته شده است.
همزمان با «روز جهانی انساندوستی»، ایندریکا راتوات، معاون نمایندهی ویژهی دبیرکل سازمان ملل متحد برای افغانستان، گفته که این کشور از سالها به این سو، یکی از خطرناکترین کشورها به امدادگران است. آقای راتوات، افزوده که محدودیتها بر کار زنان در بخشهای انساندوستانه، چالشهای جدیدی را در روند امدادرسانی ایجاد کرده است.
«هیچ زندگیم آسان نشد، هیچ عادت نکدم؛ ای پایم بزرگترین رنج زندگیم بوده.» این حرفهای زهره است که در دوسالگی انفجار ماین بهجامانده از جنگ، یک پایش را از او گرفته است. او که ۳۰ سال دارد، میگوید که نداشتن یک پا، بزرگترین رنج زندگی او است که همواره آزارش میدهد.
در گوشهی دیگر کابل، با شهروند دیگری به نام فرید روبهرو میشوم. او که نانآور یک خانوادهی هشتنفره است، پس از سرزدن آفتاب با کراچی تکچرخش از خانه بیرون میشود و تلاش میکند که تا پایان روز بار بیشتری از مردم را بکشد و پول بیشتر در آورد؛ اما میگوید که بیشتر روزها حتا نمیتواند ۱۰۰ افغانی کار کند.
روز شنبهی هفتهی روان در نتیجهی انفجار ماین و سرگلوله در پروان و غزنی، سه تن کشته و شش تن زخمی شدند. در همین حال، نورالدین رستمخیل، رییس انسجام و همآهنگی ماینپاکی وزارت دولت در امور رسیدگی به حوادث اما کمبود بودجه در این بخش را، عامل اصلی بلندبودن خطرات ناشی از انفجار ماینها در ولایتها عنوان میکند.
از میان ۲۰ زن در فاریاب، تخار، کندز، جوزجان، سرپل، بامیان، ننگرهار و کاپیسا که سلاموطندار با آنها گفتوگو کرده است، ۱۵ تن آنها میگویند که به امکانات صحی، آموزشی، تفریحی و آب آشامیدنی در محل زندگی شان دسترسی ندارند و پنج تن دیگر به این امکانات دسترسی محدود دارند.
صدها خانوادهی سیلزده در ولسوالی مرغاب غور که از یک هفته به این سو در «پشتهگامورک»؛ محلی که از سوی حکومت سرپرست به ۱۰۰۰ خانوادهی متضرر از سیلابها در نظر گرفته شده است، چادر برپا کرده اند و از نبود سرپناه، آب، غذا و گسترش بیماریها شکایت دارند و هشدار میدهند که اگر به وضعیت آنان توجه نشود، با فاجعهی انسانی روبهرو میشوند.
منابع محلی در بلخ، میگویند که یک زن در شهر مزارشریف، مرکز این ولایت، در برابر دید همگان شلاق خورده است.
دفتر رسانههای مقام ولایت ارزگان، اعلام کرده که پس از چاشت امروز 18 تن در شهر ترینکوت، مرکز این ولایت، در برابر دید همگان شلاق زده میشوند.
