با فرارسیدن عید فطر، حالوهوای شهرها و جادهها دگرگون شده است. رفتوآمد مردم برای عیدگردی افزایش یافته است و از کوچهها صدای احوالپرسی و «عید مبارک» به گوش میرسد. پیش از رسیدن عید نیز دکانهای لباس، میوه و شیرینی پر از مشتریانی بود که برای این روز آماده میشدند. در کوچهها صدای تکاندن فرشها شنیده میشد و جوانان در حال پاککاری و آراستن خانهها حتا بیرون از خانههای شان، به چشم میخوردند.
امروز (شنبه، ۱ حمل ۱۴۰۵)، نخستین روز سال جدید خورشیدی است. امروز، همچنان برابر با سومین روز عید فطر در افغانستان است. بر بنیاد اعلام دادگاه عالی امارت اسلامی، پنجشنبه، ۲۸ حوت، نخستین روز عید در افغانستان بود.
برای بسیاری از زنان در افغانستان، عید تنها یک جشن نیست؛ بل که فرصتی برای گردهمایی خانوادهها، تازهکردن پیوندها و زندهنگهداشتن رسمورواجهایی است که نسلها در فرهنگ این کشور ریشه دارد. در این روزها خانهها رنگوبوی عید میگیرد و زنان با شوق فراوان به آمادهکردن سفرههای عیدی میپردازند؛ سفرههایی که نماد مهماننوازی، محبت و حفظ سنتهای دیرینه است.
همزمان با نزدیکشدن عید رمضان، شماری از باشندگان کابل، میگویند که با وجود ناداری و بیکاری تلاش دارند تا روزهای عید را مطابق رسمورواج فرهنگی گرامی بدارند. آنها، میافزایند که عید بستری برای دیدار و همدلی است؛ به همین دلیل با وجود تنگدستی و آمادگی هرچند اندک، به پیشواز از آن میروند.
بازیهای محلی در غزنی، هنوز علاقهمندان ویژهی خودش را دارد و شماری از جوانان و بزرگسالان این ولایت به اجرای آن میپردازند. عبدالرئوف حسنزاده، باشندهی
خبیب غفران، سخنگوی وزارت اطلاعاتوفرهنگ امارت اسلامی، میگوید که ۳۰ زبان در افغانستان وجود دارد و در سالهای پسین، تلاشها برای تقویت و غنیسازی زبانهای محلی افزایش یافته است. به گفتهی غفران، این وزارت در همآهنگی و همکاری با دیگر ادارههای مسلکی، بیش از ۱۱ هزار جلد کتاب برای حدود ۳۰ زبان محلی چاپ کرده است.
سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد (یونسکو)، به مناسبت روز جهانی زبان مادری گفته که با ناپدیدشدن زبانهای بیشتر، تنوع زبانی به گونهی فزایندهای در معرض نابودی قرار گرفته است.
این نهاد، امروز در وبسایت خود، نوشته که بیش از ۴۰ درصد جمعیت جهان به آموزش به زبانی که تکلم میکنند یا میفهمند، دسترسی ندارند.
ریاست امربهمعروف و نهیازمنکر پروان، اعلام کرده که نزدیک به ۵۰۰ گونه ابزار موسیقی در این ولایت آتش زده شده است.
این ریاست، افزوده که این ابزارهای موسیقی از بخشهای گوناگون پروان گردآوری و آتش زده شده است.
به گفتهی ریاست امربهمعروف پروان، این اقدام به هدف تطبیق احکام شرعی و پیشگیری از ترویج اعمال ناپسند در جامعه انجام شده است.
همزمان با یازدهم فبروری، «روز جهانی دختران و زنان در علم»، شماری از دختران دانشآموز و دانشجو از ادامهی بستهماندن مکتبها و دانشگاهها ابراز نگرانی کرده و میگویند که با رؤیاهای نیمهتمام و آیندهای نامعلوم روبهرو اند.
همزمان با ۱۱ فبروری، «روز جهانی دختران و زنان در علم»، دفتر هیئت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما)، خواستار لغو ممنوعیت آموزش دختران بالاتر از صنف ششم شد.
یوناما، امروز در اکس نوشته که با گذشت هزار و ۶۰۷ روز از بستهماندن مکتب دختران بالاتر از صنف ششم، این روز را با «اندوه» گرامی میدارد.
همزمان، اتحادیهی اروپا نیز خواستار توجه ویژه به آموزش دختران شده و گفته که آنها باید در مرکز توجه قرار بگیرند.
مراسم عروسی گروهی ۷۵ زوج جوان، در شهر ایبک، مرکز سمنگان، برگزار شد. این مراسم عروسی، امروز (یکشنبه، ۱۹ دلو) به منظور پیشگیری از هزینههای سنگین، ترویج فرهنگ عروسی آسان و «نه گفتن» به فرهنگهای ناپسند، با پشتیبانی مالی افراد خیرخواه برگزار شده است.
مثنویخوانی در پنجشیر تنها یک محفل شعرخوانی نیست؛ فرصتی برای گردهمایی خانوادهها، تقویت دوستی، تبادل اندیشه و انتقال ارزشهای اخلاقی و معنوی، از نسلی به نسل دیگر است. با تاریکشدن هوا، باشندگان پنجشیر در خانهی یکی از بزرگان جمع میشود، چراغی روشن و چای داغ را آماده میشود تا فضا برای مثنویخوانی آماده شود.
یافتههای سلاموطندار از گفتوگو با ۳۲ زن ۱۵ تا ۳۰ساله در ۱۵ ولایت افغانستان، نشان میدهد که ۲۰ تن آنها برای رهایی از فشارهای خانوادگی و اجتماعی نام خود را پنهان میکنند. در بسیاری از خانوادهها، ذکر نام زن بیرون از خانه «ننگ» یا «بیحرمتی» تلقی میشود و به همین دلیل، در مواردی چون کارتهای عروسی، خرید، شبکههای اجتماعی و مراسمها، از نام مردان استفاده میشود.
در گذشتهها، شبهای زمستان با قصهگویی و دورهمنشستن خانوادهها سپری میشد و بزرگترها داستانهایی از قهرمانان، صبر، دوستی و ارزشهای اخلاقی را میگفتند و جوانان در کنار سرگرمی، درس زندگی میآموختند.
شماری از باشندگان کابل، میگویند که کمبود تشنابهای عمومی در سطح شهر، هرازگاهی آنها را با مشکل روبهرو میکند.
گلابالدین، باشندهی ناحیهی دهم شهر کابل، میگوید که نبود تشنابهای عمومی در نزدیکی شفاخانهها، پارکها و مرکزهای خرید، سبب شده که شماری از شهروندان در پیادهروها یا کنار دیوارها نیاز شان را رفع کنند.
نور ضعیف چراغ، قصهگویی، صمیمت و تنگی جا، ولی گرمی دل، تصویر سادهای از یک اتاق در زمستان است؛ زمستانی که گرمایش از دل یک سندلی ساده میآید؛ وسیلهای که سالها در خانههای شهروندان نه تنها برای گرمکردن که برای گردهمآوردن اعضای خانواده استفاده میشد.
