همزمان با نگرانی سازمان ملل متحد از وضعیت وخیم بشری بازگشتکنندگان افغان، شماری از آنها با شکایت از بسندهنبودن کمکهای بشردوستانه میگویند که سردی هوا، بیکاری و دسترسی محدود به امکانات اولیه، آنها را در پیشبرد زندگی روزمره با مشکلهای جدی روبهرو کرده است.
میوند، باشندهی لغمان که به تازگی از پاکستان برگشته، میگوید هنوز کمک چشمگیری دریافت نکرده و به سرپناه مناسب نیز دسترسی ندارد. او میگوید به دلیل زندگی در خیمه و نداشتن امکانات گرمایشی، کودکانش بیمار شده اند. «تقریباً ۱۸ روز میشود که از پاکستان آمدهام. در راه هوا بسیار سرد بود و هیچ کمک خاصی هم به ما نشد. این جا هم که رسیدیم، سرپناه مناسب نداریم و در خیمه زندگی میکنیم. اطفال ما مریض میشوند، چون وسایل گرمایشی نداریم.»
کرامالله، یکی دیگر از بازگشتکنندگان از پاکستان، میگوید جز کمکهای محدودی که هنگام بازگشت در گذرگاه تورخم دریافت کرده، پشتیبانی دیگری از او صورت نگرفته است. «سرپناه نداریم. از سوی حکومت هم هیچ کمک خاصی نشده است. فقط همان کمکی بود که در تورخم دریافت کردیم. این جا مشکلها زیاد است. جای مشخص نداریم. از دولت میخواهیم زمینهی کار را برای ما مساعد کند.»
عرفات جمال، رییس کمیساریای عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان برای افغانستان، به تازگی در یک نشست خبری در جینوا گفته که از اکتبر ۲۰۲۳ تا اکنون حدود ۵.۴ میلیون مهاجر از ایران و پاکستان به افغانستان بازگشته اند.
او، افزوده که بر اساس یک نظرسنجی این سازمان، نیمی از بازگشتکنندگان نتوانسته برای خود کاری پیدا کنند و در وضعیت اقتصادی مناسبی به سر نمیبرند.
همزمان با افزایش نیازمندیها در افغانستان و بازگشت اجباری مهاجران، کمکهای بینالمللی نیز کاهش یافته است.
کمیساریای عالی سازمان ملل متحد برای کمک به این پناهجویان در سال روان ۲۱۶ میلیون دالر درخواست کرده؛ اما تا اکنون تنها هشت درصد این مبلغ تأمین شده است.
لیما که به تازگی از ایران بازگشته نیز، میگوید که توان تأمین هزینههای زندگی شان را در افغانستان ندارد. «همسایهها کمی برای ما کمک میکنند تا آتش روشن کنیم. خیلی برای ما سخت میگذرد. هیچ امکانات نداریم. حالا باران است و از گوشهی خانه آب چکه میکند.»
عبدالغفار، بازگشتکننده دیگر، در مورد چالشهایی که در افغانستان با آن روبهرو است، میگوید: «ما را از ایران در شرایط بسیار بدی بیرون کردند. من با پنج فرزندم به ریاست مهاجرین مراجعه کردم. سرپرست خانواده استم و درخواست کمک کردم، اما گفتند هیچ کمکی نمیشود. در این زمستان مواد سوخت نداریم و وضعیت برای من و بچههایم بسیار سخت است.»
این در حالی است که روند بازگشت اجباری مهاجران از ایران و پاکستان ادامه دارد و روزانه، هزاران تن به افغانستان بازگردانده میشوند.
