گزارش تازه دفتر مبارزه با مواد مخدر و جرم سازمان ملل متحد (UNODC)، نشان میدهد که مصرف مواد مخدر در افغانستان هنوز عمدتاً تحت تأثیر مواد سنتی قرار دارد؛ با این حال، مصرف مواد مخدر صنعتی و استفادهی نادرست از داروهای طبی رو به افزایش است.
این گزارش، امروز (یکشنبه، ۱۲ دلو/۱ فبروری) در یک نشست خبری مشترک از سوی دفتر مبارزه با مواد مخدر و جرم سازمان ملل متحد، دفتر هیئت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما)، برنامه توسعهای ملل متحد و سازمان جهانی بهداشت تحت عنوان «ارزیابی مصرف مواد مخدر در افغانستان ۲۰۲۵» همگانی شد.
نمایندگان سازمان ملل متحد در این نشست نسبت به روند رو به افزایش مصرف مواد مخدر صنعتی و سوءاستفاده از داروهای طبی در افغانستان هشدار دادند.
بر بنیاد این ارزیابی، مردان بیشترین مصرف مواد مخدر را به چرس (۴۶ درصد) و تریاک (۱۹ درصد) نسبت داده اند؛ در حالی که مصرف قرص «کا» با ۱۱ درصد و متامفتامین (شیشه) با ۷ درصد نیز گزارش شده است.
پولیک اوم سیری، رییس دفتر مبارزه با مواد مخدر و جرم ملل متحد در افغانستان، در این باره گفت: «یافتهها همچنان بار سنگین اقتصادى مصرف مواد مخدر را برجسته میکند. قیمت متامفتامین و تریاک بالاتر از روزمزد میباشد. به گونهاى که هزینهی مواد مخدر متامفتامین مىتواند تا ۱۳۸درصد عاید روزانه یک کارگر روزمزد ۶۷ درصد مزد روزانه یک کارگر مسلکى هزینه داشته باشد.»
در گزارش همچنان آمده که مصرف دوامدار مواد مخدر با چالشهای اجتماعی و اقتصادی، از جمله فقر، بیکاری و مشکلهای مالی در افغانستان، پیوند نزدیک دارد.
استیفن رودریگز، نمایندهی برنامهی توسعهای ملل متحد در افغانستان نیز، تأکید کرده که این نهاد به همکاریهایش در زمینهی ادغام دوباره معتادان در جامعه و فراهمسازی کاشت بدیل برای کشاورزان ادامه میدهد. «این سروی تصویری روشن از ظرفیت مرکزهای درمانی در سراسر کشور ارائه میکند و درکی بهتر از اینکه چه کسانی در معرض بیشترین خطر قرار دارند، کجا استند و ویژگیهای آنان چیست، به دست میدهد. این ارزیابی همچنان پایهای بسیار قویتر برای طراحی برنامههایی فراهم میکند که سلامت را با معیشت و ادغام اجتماعی پیوند میدهد.»
یافتههای تازه ملل متحد نشان میدهد که افغانستان همچنان در ارائه خدمات درمانی به معتادان، از جمله در زمینهی توزیع، دسترسی، کیفیت و پوشش جنسیتی، با خلاهای جدی روبهرو است. کمبود کارکنان صحی متخصص و زیرساختهای ناکافی از دیگر چالشهای عمده عنوان شده اند.
بر اساس این گزارش، نزدیک به دوسوم مرکزهای درمانی تنها به مردان خدمات ارائه میکنند و تنها ۱۷.۱ درصد این مرکزها به زنان مبتلا به اعتیاد خدمات صحی عرضه میکند.
ادوین سنیزا سالوادور، نماینده سازمان جهانی بهداشت در افغانستان نیز بر ضرورت پاسخگویی مشترک به این وضعیت تأکید کرده و گفته است: «مشارکت ما بر پایه مسئولیت مشترک، همآهنگی و هدفی واحد برای حمایت از افراد آسیبدیده از مصرف مواد بنا شده است. رویکردهای آگاهانه، متوازن و انسانی برای رسیدگی به این مسائل پیچیده ضروری اند و هیچ سازمانی به تنهایی قادر به حل آن نیست. به همین دلیل، مشارکت میان نهادهای انسانی، اهداکنندگان، مقامهای ملی و رسانهها حیاتی است.»
دفترهای وابسته به سازمان ملل متحد در افغانستان بار دیگر از ادامه همکاریهای شان در زمینهی مبارزه با کاشت و قاچاق مواد مخدر و درمان معتادان در کشور اطمینان داده اند.
این بررسی از می تا اپریل ۲۰۲۵ در ۳۲ ولایت افغانستان انجام شده که ۹۰ درصد شرکتکنندگان مرد و ۹.۸ درصد زن بوده اند.
