اوزبیکستان به دستور شوکت میرضیایف، رییسجمهور این کشور، در نظر دارد تا جون ۲۰۲۶ برنامهای برای همکاریهای نظامی–تخنیکی با امارت اسلامی تدوین کرده و آن را برای تأیید به شورای امنیت این کشور ارائه کند.
همچنان مطابق این پلان، در سپتمبر ۲۰۲۶ از طریق وزارت امور خارجهی اوزبیکستان، یک پیشنهاد رسمی همکاری به امارت اسلامی ارسال خواهد شد و در صورت دریافت پاسخ مثبت، اقدامهای بعدی نیز روی دست گرفته خواهد شد.
ذبیحالله مجاهد، سخنگوی امارت اسلامی، گفته که افغانستان با توجه به نیازش به روابط دیپلماتیک و اقتصادی با دیگر کشورها، پیشرفتهایی داشته است. به گفتهی او، اوزبیکستان روحیه همکاری با شهروندان افغانستان را دارد و علاقهمند کمک در بخشهای مختلف اقتصادی، کشاورزی و تخنیکی است.
مجاهد می افزاید: «اینها برنامههای خود کشورهاست که ممکن است در حوزههای گونهگون داشته باشند. افغانستان در عرصههای اقتصادی و دیپلماتیک به شدت به برقراری روابط با کشورها نیاز دارد و در این زمینه با اوزبیکستان پیشرفتهای زیادی صورت گرفته است. ما احساس میکنیم که اوزبیکستان در بخش همکاریهای اقتصادی همچنان در زمینههای دیگر از جمله همکاری در بخش ابزارها و تجهیزات کشاورزی و فنی، علاقهمندی زیادی دارد و ما از این موضع قدردانی میکنیم. اینکه آیا برنامههای آنها ابعاد دیگری هم دارد یا نه، به برنامههای خودشان مربوط میشود.»
در همین حال، کارشناسان امنیتی، میگویند که هر چند اوزبیکستان تجهیزات پیشرفتهی امنیتی در حد قدرتهای بزرگ جهان در اختیار ندارد؛ اما در سطح منطقه و با در نظرگرفتن نیازهای افغانستان، این همکاری میتواند مفید واقع شود.
یوسفامین زازی، تحلیلگر امور امنیتی، میگوید اگر اوزبیکستان مستقلانه تصمیم بگیرد و سطح همکاریها را افزایش دهد، نهادهای امنیتی افغانستان میتوانند تقویت شوند. «اوزبیکستان به اندازهی قدرتهای بزرگ جهان، تجهیزات و ابزارهای فنی پیشرفته را در اختیار ندارد؛ اما در سطح افغانستان و با توجه به شرایط موجود این کشور، از چنین توانمندیای برخوردار است. از آن جا که ما نیز از فنآوری بسیار پیشرفتهای برخوردار نیستیم، این همکاری در نهایت موجب تقویت توانمندیهای مشترک میان ما خواهد شد.»
صادق شینواری، کارشناس امور نظامی، باور دارد که اوزبیکستان با این برنامه و افزایش همکاریها به سوی یک تصمیم جدی و استراتژیک حرکت میکند که میتواند سطح امنیت منطقهای را نیز ارتقا دهد. «اوزبیکستان در مسیر اتخاذ یک تصمیم جدی و راهبردی در بارهی همکاریهای نظامی و فنی با افغانستان قرار دارد. چنین همکاریای برای امنیت، اقتصاد و روابط منطقهای هر دو کشور سودمند خواهد بود.»
اوزبیکستان در حالی مسودهی همکاریهای نظامی و تخنیکی با افغانستان را در محتوای پلان استراتژیک خود گنجانده است که در بیش از چهار سال گذشته روابط دوجانبه و تعاملات اقتصادی میان دو طرف برقرار بوده و سرمایهگذاریهایی در بخشهای مختلف انجام شده است.
