افغانستان تېره ورځ (جمعه د جولای په ۲۹مه) له څو کلونو هڅو وروسته رسما د نړیوال سوداګریز سازمان ۱۶۴غړی هېواد شو.
افغان چارواکوي وايي، د دغه سازمان د غړیتوب ترلاسه کول د سوداګرۍ، ترانزیټ، صادراتو او د کورني تولیداتو د ودې په برخه کې به د افغانستان موجوده ستونزې حل شي.
خو په ورته وخت د اقتصادي چارو ځېنې شنونکي په دې باور دي، چې د سوداګرۍ په نړیوال سازمان کې د افغانستان غړیتوب په لنډ مهال کې هېواد ته په ګټه نه دی او افغانستان به له ځېنو ستونزو سره مخ کړي.
د اقتصادي چارو شنونکی سیف الدین سیحون سلام وطندارته وویل، چې د اقتصادي او سوداګریزو بنسټونو په مدیریت کې ناتواني به افغانستان له سختو ستونزو سره مخ کړي.
دی وايي، که افغانستان د ځانکړو کورنیو تولیداتو په موجودیت کې په نړیوال بازار کې سیالي ونه شي کولی د دې بازار له عمده ګټو به محروم شي.
سیحون وویل، هغه هېوادونه چې د دې سازمان غړیتوب لري؛ په سوداګریزو توکو تعرفي نه شي اخیستلی، چې افغانستان هم له دې تعرفو محرومېږي.
نوموړی زیاتوي، د دغه سازمان غړیتوب د دې لامل ګرځي، چې افغانستان د سوداګرۍ په قوانینو او دې ته په ورته تخنیکي او نورو برخو کې بیا ګټور تمام شي.
په دې اړه د سوداګرۍ او صنایعو وزارت ویاند مسافر قوقندي سلام وطندارته وویل، چې له دې وروسته به ترانسپورټي ستونزې هوارې، د کورني تولیدات او صادراتو له زیاتوالي سربېره به افغانستان د نړۍ له سواګریزو بازارنوسره ونښلول شي.
قوقندي وايي، د افغانستان په څېر هېوادونه چې د سوداګرۍ په برخه کې یې کم پرمختګ کړی وي، د سوداګرۍ نړیوال سازمان د غړیتوب په ترلاسه کولو سره یې اقتصادي وده له ۱،۵ تر ۳ سلنې پورې زیاته شوې او زیاتوي، چې په اوسنیو شرایطو کې افغانستان ته ډېره مهمه ده، چې خپل اقتصاد ته وده ورکړي.
قوقندي وايي، د دغه سازمان د غړیتوب په ترلاسه کولو سره په افغانستان کې پانګونې ته لا زمینه برابریږي.
د سوداګرۍ نړیوال سازمان ۱۶۳ غړي لري، چې د افغانستان ګاونډی ایران لاهم د دغه سازمان غړیتوب نه لري.
