د موږک له زهرو استفاده، په ښځو کې د ځان وژنې تر ټولو عامه طریقه

ځان سوځونه، د دیازي پام، الپرازولام، ترامادول درملو استعمال، سړو اسلحو کارول لکه چاقو، تبر او نور هغه معمولې لارې دي، چې ښځې ځان وژنې پرې کوي؛ خو په دې وروستيو کې بیا د ښځو په منځ کې د موږکانو پر زهرو د ځان وژنې پېښې زیاتې شوي.

د رابعه بلخي روغتون د داخلې ناروغانو متخصصه  ډاکټره شهلا وردک امیري سلام وطندار ته وویل، چې د ښځو په منځ کې د موږک دوا په واسطه ځان وژنه زیاته شوې او هره اوونۍ له ۳ څخه تر ۴ پورې د موږکانو زهرو له وجې د ځان وژنې پېښې ثبتوي.

مېرمن وردک وايي، چې د موږک دوا د ځان وژنې له پاره تر ټولو بد زهر دی او که خوړونکی يې په یو ساعت کې روغتون ته و نه رسول شي، نو له منځه ځي.

په جمهوریت روغتون کې د ناروغانو د داخلې څانګې متخصص ډاکټر ګل محمد هاشمي وايي، چې دوی د موږک مرګ د دوا په واسطه د وژل شویو کسانو کره شمېره نه لري، خو روغتون ته د هرو ۴ مسمو پېښو یو يې د موږک دوا په واسطه وي.

هاشمي وايي، چې د موږک د مرګ دوا د "ارسنیک" په نوم زهري مواد لري، چې له استعمال وروسته سمدلاسه د وينې سیسټم ته داخليږي او له هغه وروسته بیا د انسان پر زړه او ماغزو حمله کوي.

د موږک د مرګ دوا څخه د ځان وژنې له پاره استفاده کول په هرات کې هم په یو فرهنګ بدل شوی دی.

د هرات ولایت سیمه ییز روغتون مدیر محمد رفیق شیرزی وايي، چې دوی د روان کال د پېل راهیسې ۳۹۸ د موږګ د مرګ دوا او نورو زهر لرونکو دارو ګانو د مسمومیت پېښې ثبت کړي دي، چې زیات خوړونکي يې ښځې دي.

په کابل کې د بشري حقونو د سیمه ییز دفتر مرستیاله شبنم سیمیا د موږک مرګ د دوا په واسطه د ځان وژنې یو عمده لامل د دغه دوا په اسانه او ارزانه پېدا کېدو کې بولي.

نوموړې وویل، چې دغه زهر تقریبا په هر کور کې پېدا کيږي او کله چې ښځې د کورني تاوتریخوالي سره مخ کيږي، نو د ځان وژنې له پاره ترې کار اخلي.

هغې زیاته کړه، چې د ښځو دوسیو ته په عادلانه ډول نه رسېدنه، د سنتي جرګو شتون، فقر او بي سوادي هغه لاملونه دي، چې ښځې دغه ډول کارونو ته مجبوروي.

د مېرمن سیمیا پر خبره، که د ښځو دغو اساسي ستونزو ته رسېدنه و نه شي، نو له ښاره د موږک زهر د ټولو یا د دغه دوا پر بندیز ستونزه نه شي حلیدای.

د موږکانو په زهر کې ارسنیک او وارفرین زهریاتو سره سره نور وژونکي مواد هم شته، چې پر سږو او زړه باندې د ناوړه اغیزې ترڅنګ شخص د داخلي وینې بهیدو سره مخ کوي او له همدې وینې بهېدو له امله د مرګ تر کومې رسوي.