د ولسي وګړو د خونديتوب مدني ټولنه وايي، چې په هېواد کې د ولسي وګړیو د ژوند د خوندیتوب له پاره باید د نوې پالیسۍ جوړول؛ د افغان حکومت د کارونو په سر کې ځای ولري.
د دغې ټولنې غړو د (اپریل په۶مه) د يوې خبري ناستې په ترڅ کې وویل، دا پالیسي به نه یواځې دا چې د ولسي وګړیو ژوند خوندي کړي، بلکې د نښتو اړولي زیانونه هم جبران کړي.
د ولسي وګړیو د ژوند خونديتوب ټولنې غړې کریمې کریمې وویل، د دولت له خوا د ولسي وګړو د ژوندانه د خوندیتوب له پاره ځانګړی پالیسي نه لري او دا کار د دې لامل شوی، چې په جګړه کې د ښکیلو غاړو له خوا ولسي وګړي د ډال په توګه وکارول شي.
میرمن کریمي د دولت له لوري د نړیوالو بشر دوستانه قانون له پلې کېدو ستاینه کوي او زیاتوي، چې دغه هڅې د ولسي وګړیو د ژوندانه د خوندیتوب له پاره بسنه نه کوي.
له دې مخکې هم یوناما په یوه خپاره شوي راپور کې ویلي و، چې د روان میلادي کال لومړیو درې میاشتو کې د ولسي خلکو د ژوندانه د خونديتوب له پلوه تاوترخوالو ډک کال و.
یونما په راپور کې کاږلي و، چې د افغان امنیتي ځواکونو او طالبانو په مخامخ جګړه کې ۱۳۶ تنه ولسي وګړي وژل شوي وو او ۳۸۶ تنه ټپیان شوي وو.
یوناما وړاندې لیکلي و، چې د ۲۰۱۴ زېږدیز کال د لومړیو درې میاشتو په پرتله سږکال د ولسي وګړو په مرګ ژوبله کې ۸۰ سلنه زیات والی راغلی دی.
د ولسي وګړیو د خوندیتوب مدني ټولنې په جګړه کې له ښکېلو لورو و غوښتل، چې په جګړه کې د ولسي وګړیو د مرګ ژوبلې د مخنیوي له پاره ځانګړې طرحې کار واخلي، چې د عامو خلکو ژوند خوندي وي.
د سیاسي چارو پوه عبدالغفار ګردیزي له سلام وطندار سره په خبرو کې وویل، چې په افغانستان کې د جګړې قانون په سمه توګه نه پلي کیږي.
دی زیاتوي، په جګړه کې ښکیل لوري باید د جګړې قانون په پام کې ونیسي، چې د نښتو پر مهال ملکي وګړي خوندي پاتې شي.
له دې ټولو سره د حقوقي چارو کارپوه محب شریف سلام وطندار ته وویل، چې د ولسي وګړیو د ژوندانه د خونديتوب قانون د بهرنیانو او کورنیو ځواکونو په عملیاتو او نښتو کې د عامو خلکو په خونديتوب ټينګار کوي.
شریف وايي، د اساسي قانون د ۶ او ۷ مادې پر بنسټ هغه څه دي، چې افغانستان د معاهداتو او میثاقونو په توګه لاسلیک کړي دي، دې ته په کتو سره امنیتي ځواکونه مکلف دي، چې د ولسي وګړیو ژوند ته پام وکړي.
د ولسي وګړو د خونديتوب مدني ټولنې په جګړه کې ښکېلو غاړو ته د ولسي وګړو د ژوند خودیتوب له پاره وړاندیزونه وکړل.
په یادو وړاندیزونو کې د ولسي وګړیو د عامه پوهاوي د کچې لوړول، د ولسي وګړیو د خوندیتوب له پاره د ښکېلو لورو ژمنه کول، په هېواد کې سراسري سوله ټینګول او نور یې هغه وړاندېزونه وو، چې افغان حکومت ته یې وړاندې کړل.
