.jpg)
افغانستاننینگ سیاست میدانیده سیاسی اویینلر کون اوتیشی بیلن قیزیقیب بارماقده و برچه سیاسی اویینچیلر سیاست میدانیده باش کوترگنلر؛ جمهور رئیس محمداشرف غنیدن باشلب حکیم تورسن گچه و تورسننینگ برنامهلریدن بیری افغانستانلیکلرگه عاید تانیلگن کییم گه قرشی کورهش و شونینگدیک، اونینگ حکومتیده عبدالله و غنی گه چاینکی پیشیریش چوکیسی هم بیریلمهسی بیلدیریلگن.
سیاسی اویینچیلرنی میدانگه چیقارگن موضوع کیلهجک جمهورلیک ریاستینینگ سیلاوی دیر؛ بو جریان یولگه قوییلیشی حاضرگهقدر چیگل قالگن. عین حالده، سیاستچیلر ایرکین یا-ده طرفدارلری آرقهلی میدان گه چیققنلر. بیراق، بو آرهده اونملی و تانیقلی اویینچیلردن بیری کورینمهیدی و بو کورینمهگن کیشی مملکت سابق جمهور رئیسی حامد کرزی دیر.
میلادی 2001- ییل، 11- سپتمبرده یوز بیرگن واقعهدن آلدین، حامد کرزی ارزگان ولایتیده طالبلرگه قرشی کورهشهدیگن کوچلردن بیر گروهینی قومندانی ایدی و 11- سپتمبر واقعهسیدن سونگ، اونینگ باشیده بخت قوشی قوندی و بُن ییغینیده افغانستاننینگ وقتینچهلیک دولتینی باشلیغی صفتیده تنلندی. اوشبو تأریخی واقعه و طالبلرنینگ حاکمیتی مغلوب ایتیلگنیدن کیین کرزینینگ آتی افغانستان بیلن باغلندی. کرزی کمیده 14 ییل جمهور رئیس صفتیده افغانستانده حکومت قیلیب و میلادی 2014- ییل سیلاوینی مدیریت قیلدی. کرزی جمهورلیک ریاستی سرایینی ترک قیلیشیدن آلدین، عجایت اویین چیقاردی؛ اونینگ قدرت گه ییتکیزگن آمریکا قوشمه ایالتلری برابریده توختهب و غرب گه قرشی سیاست اوینهدی. کرزینینگ بو ایشی پشتون قومینینگ مذهبی جماعهسیده ایجابی نتیجه بیردی، بیراق زمان اوتیشی بیلن بو اوییننینگ اصلی موضوعی اورته گه چیقدی؛ بو یازمهده یوز بیرگن پارادوکس آچیقلهنیشی توغریسیده سعی و حرکت قیلینهدی.
سیلاولر ایرکین کمیسیونی تامانیدن اعلان قیلینگن جمهورلیک ریاستی سیلاوینینگ تقدیمی اساسیده، جمهورلیک ریاستی گه نامزد قیلیش فرصتی جدی آیینینگ بیرینچی کونیدن 30- کونی گچه تعیین ایتیلگن. بیراق، افغانستانده سیاسی اویینلر چیگللیگی، کیلیشماوچیلیک و سیاستچیلر آرهسیده ایشانچسیزلیک بولگنی باعث، سیلاونینگ اساسی تکتلری تشکیل ایتیلمهگن. اتمر، قانونی و محقق بیلن بوتونلهی کیلیشمهگن، غنی ایسه بیرینچی اورین باسر تاپیش اوچون جمعیتیلر و جنرال دوستمنینگ ایشیکلریگه باش اورهدی و عبدالله هم جمعیت آرهسیدهگی تارتیشوولر باعث، اورته یولده قالگن.
.jpg)
عین حالده، سیلاولر ایرکین کمیسیونیدن حاضرگچه 73 کیشی معلوماتی بستهلرنی قولگه کیریتگنلر.
بولرنینگ آرهسیده حامدکرزی گه یقین بولگن سیمالر جملهدن رحمتالله نبیل، زلمی رسول، شیدا محمد ابدالی و قطار کیشیلر کورینهدی. اولردن کوپینچهسی غلبه قازانیشگه قادر ایمسلر. هر بیرحالتده، 2014- ییل سیلاویده مطرح بولگن سوراق حاضر هم تیللرنی اوچیگه دیر؛ کیلهسی سیلاوده کرزینینگ ایستهگن نامزدی کیم دیر؟
کابلده دوام تارتهدیگن اورتاق آلیش و سیاسی اویینلرده عجیب بیر شکلده کرزی موجود ایمس، یا-ده جناب کرزی کوزدن یاشیرین قالگن تکاوی گه اولتریب افغانستان کیلهجگی اوچون حریطه چیزهدی.
ینگیلیکده کرزی دهلی گه کوریندی و بیر سِردن پرده کوتاریلدی. اونینگ ایتیشیچه، آمریکا، افغانستان مملکتی نی ترک ایتیش اوچون بو ییرده کیلمهگن. کرزینینگ توشونچهسی گه کوره، آمریکالیکلر افغانستاندهگی راهبردی پایگاهلرینی سَقلش اوچون طالبلر بیلن کیلیشهدی، بیراق کوپینچه کوتیشلر بیلن رسانهلرنی توجهسینی جلب قیلهدیگن سیلاو توغریسده هیچ بیر نرسه دیمهدی.
سیاست فرهنگی گه قرهگنده کرزینینگ جیم توریب یاشیرین قالگنی اونینگ کوچسیز و چیککه ده قالگنی نی کورستمهیدی. 2014- ییل جمهورلیک ریاستی سیلاویده سیاسی محفللرده برچه کیشیلر سابق تشقی ایشلر وزیری زلمی رسول نی حامد کرزینینگ ایستهگن نامزدی صفتیده تانییدیلر.
نهایت بو توغریده هیچ کیم شک قیلمس ایدی. زلمی رسول جمهورلیک ریاستی سیلاوینینگ بیرینچی باسقیچیده آواز قولگه کیریته آلمهدی و ایریم گروهلر بو توغریده کرزی شکست ییدی دیدیلر.
بیراق کرزی حکومتی نی اورتاق و ملی خوفسیزلیک مصلحتچیسی دکتر اسپنتا «افغانستان سیاستی؛ ایچیدن بیر حکایه» آتیده بیر کتاب نشر قیلدی و بیر سِردن پرده کوتاریلدی.
اوشبو کتاب اسپنتا گواه بولگن معلوماتلر و حادثهلرنی ایچیگه آلهدی. مذکور کتاب گه بوتونلی حق بولگن و جالب معلوماتلر کیریتیلگن و بو کتای کیلهجکده تاریخی منبعلر قطاریده قرار تاپیشی ممکن.
.jpeg)
«سیاست افغانستان؛ روایتی از درون» آتلی کتابده محمداشرف غنینینگ حامد کرزی تامانیدن قدرتگه قول تاپیشی خصوصیده معلومات بیریلگن. سابق ملی خوفسیزلیک ادارهسی نینگ باشلیغی رحمتالله نبیل بو کتاب آرقهلی حامد کرزی باشقه قطار رازلرنی فاش قیلدی. کرزی مقصدیگه قول تاپیش اوچون هیچبیر اوینگه پایبند بولمهگن، «کرزی، حتا کارت و آواز بیریش ورقلرنینگ چاپ قیلیش ماشیننی وزیراکبرخانگه جایلشتیریب غنی منفعتیگه فعالیت قیلگن.»
میلادی 2014- ییلده کرزینینگ توشونگن کیشیلر، کرزی چقوریگه سقوط قیلگنلر. او غنینینگ جمهورلیک ریاستیگه ییتیشتیریش اوچون زلمی رسول چکهسیده، عبدالرب رسول سیافنی هم قطار وعدهلر بیلن مصروف قیلگن. کرزی بیر تاماندن امریکا قوشمه ایالاتی و غربیلرگه قرشی حرکت قیلیب و باشقه تاماندن غربگه وفادارلیگی خصوصیده هیچ قندی شکی بولمهگن کیشیگه قدرتنی تاپشیرگن.
حامد کرزی ملی بیرلیک حکومتی دوریده، صحنه آرقهسیدن مدیریتنی قولگه آلیش اوچون سعی و حرکت قیلدی، بیراق غنی اوندن کوره حریص بولیب اوز قلمرویگه هیچکیم گه رخصت بیرمهدی؛ انهشو باعث کرزی «عنعنوی قورلتایی» آرقهلی ملی بیرلیک حکومتینی کنترول قیلیش اوچون حرکت قیلدی، بیراق هیچقندی نتیجه قولگه کیلتیرهآلمهدی.
هرحالده، جمهورلیک ریاستی سیلاوینینگ یقینلنیشی بیلن، کرزی کیمدن حمایت قیلیشی خصوصیده هر محفلده بحث ایتیلهدی و کرزینینگ سیاسی موقفینی سقلش و ملی بیر رهبر عنوانیده تانیلیشی اوچون افغانستان سرنوشتی خصوصیده، جیم شکلده قرار قیلیشی ممکن.
باشقه بیر احتمال گه کوره، طالبلرنینگ صحنهگه کیلیش احتمالی بولگن چاقده، امریکالیکلرنینگ چیقیشی مملکت سرنوشتینی نامعلوم قیلگن؛ انهشو سبب صبر قیلیش یخشی گزینه دیر.
