افغانستاننینگ سابق جمهور رئیسی حامد کرزی، قویاش 1391- ییلده 4762 رقملی بیر حکم اساسیده، 172/80 جریب ییرنی بیر قبرستان قوریلیشی اوچون سمنگان اهالیسی گه بخشش قیلگن ایکن. جمهور رئیسنینگ بو بخششی قبرستان قوریلهدیگن ییر نظرگه آلینمهگنی سبب، سمنگان مرکزی آیبیک شهرینینگ رویی و دوآب، سارباغ و خرم قیشلاقلرینینگ اهالیسیدن ایکی گروهی نی آرهسیده جنجللر و تارتیشمهلر چیقارگن.
بیرینچی گروهنینگ ایتیشیچه، جمهور رئیس صادر قیلگن حکمیده قبرستان قوریلهدیگن ییرنی معلوم قیلمهگن و اولرنینگ ییرلرینی غصب قیلیب و اهالی گه بخشش بیریش گه هیچ بیر ادارهنینگ حقی یوق دیر. اولرنینگ ایشانچی گه کوره، حج و اوقاف ریاستی، ییر بوتونلیک ادارهسی و سمنگان شهردارلیگینینگ مسؤوللری، ساخته حکمدن فایدهلنیب و نمایندهلر کینگشی اعضالریدن بیرینینگ یاردمی بیلن اولرنینگ ییرلرینی قبرستان آتی گه غصب قیلگن.
آیبیک شهری دوآب اهالیسینی نمایندهسی حاجی ثمرالدین نینگ ادعا قیلیشیچه، بو ییرلر دوآب اهالیسی گه تیگیشلی بولهدی و اوزاق ییللردن بویان ایکینچیلر بو ییرلرنی اوستیگه ایکینچیلیک قیلهدیلر.
دوآب قیشلاغینینگ یشاوچیلریدن بو بولیمی اوزلرینی قبرستان اوچون بولگن ییرلرنی ایگهسی بیلیب و دولت بیلن قطار کیشیلرنی غاصب دییدیلر. خرم، سارباغ، رویی و دوآب قیشلاقلرینینگ یشاوچیلریدن بیرقطاری ادعاچیلرنی ایکینچی گروه بولگن و اولر سمنگان ولایت مقامی گه بیر عریضه یوللب یازیشیچه، حج و اوقاف ریاستی بو ییرلرنی اوستیگه قبرستان لوحهسینی رسمی شکلده قوندیرمهگن و ییر غاصبلریدن بیر گروهی هر کون اهالینی تهدید قیلیب و بو ییرده شهرچه قوریش اوچون سعی و حرکت قیلهدیلر. اوشبو عریضهده قول یازمه بیلن «سیدحبیب» آتلی بیر کیشیدن آت توتیلگن. کورینیشیچه، او ییر اطرافینی قوش بیلن هیدهگن. سلاموطندار سیدحبیب بیلن صحبت قیلیشنی ایستهدی؛ بیراق بو ایشگه مؤفق بولمهدی.
سمنگان ییر بوتونلیک ادارهسینینگ ایتیشیچه، دولتی ییرلرنی ایگهسی صفتیده ادعا قیلگن کیشیلر، مالکیت حجتی ارایه قیله آلمهیدی؛ چونکه بوندهی بیر حجت موجود ایمس دیر. ییر بوتونلیک ادارهسی باشلیغی محمدسردار عثمانینینگ ایتیشیچه، سمنگان ولایتیده کوپینچه ییر غصب ایتیلگن، لیکن قبرستان اوچون اجرهتیلگن ییر دولتی دیر و بو منطقهده یشاوچیلرنینگ هیچ بیرینینگ ییری یوق دیر.
ایکینچیلیک، سوولنتیریش و چارواچیلیک ریاستینینگ ییر بوتونلیک عمومی مدیریتینی 402 رقملی مکتوبیده قبرستان اوچون اجرهتیلگن ییر حدودی بوندهی بیلگیلنگن: شمال تامانی دولتی جغلزار تپهلری، جنوب تامانی جغلزار دره، شرق تامانی دولتی تپهلر و غرب تامانی ایسه جگه تپه مقابلی، کابل-مزار عمومی قتناو یولی و آیبیک شهرینینگ بیش کیلومترلیگیده جایلشگن دولتی ییرلر دیر.
شونینگدیک، سمنگان ولایت مقامی تامانیدن تعیین ایتیلگن منتخب هیأت گزارشیده اوشبو حدود اثباتلنگن. اوشبو گزارش ده کیلیشیچه، ییر دولتی دیر و تور نقطهای نظریدن ایکینزار ایمس دیر. مذکور گزارشده کیلیشیچه، هر بیر جریب «عمومی قبرستانده آیبیک شهرینینگ یوز مردهسی جای بولهدی» و قیمتی ایسه 2 مینگ افغانی بولگن. شونینگدیک، قویاش 7/12/1391 تأریخیده حج و اوقاف ریاستینینگ 1125 رقملی مکتوبیده کیلیشیچه، قبرستان اوچون اجرهتیلگن 172/80 جریب ییر اوستیگه 345600 افغانی قیمت قوییلگن.
سمنگان ولایتینین حج و اوقاف ریاستی باشلیغی مولوی صفیالله سراجینینگ ایتیشیچه، ییر بوتونلیگی ادارهسینینگ ییرلریدن 172 جریب ییر بو ریاست گه تیگیشلی بولگن؛ بیراق باشقه بیر کیشی ساخته بیر حجتنی ارایه قیلیب و ییرلردن 100 جریبی اونگه تیگیشلی بولگنینی ادعا قیلهدی.
سمنگان حاکمی سوزلاوچیسی صدیقالله عزیزینینگ نیچه وقت آلدین ایتیشیچه، اوتگن بیر ییل جریانیده ییر جنجللرینی حل قیلیش کمیسیونی ایجاد ایتیلیب و دولتی ییرلردن 1500 جریبی غاصبلرنینگ قولیدن قیتریب آلینگن. بیراق شوندهی دوسیهلرنی کورستیشیچه، دولت حاضرگهقدر ییر غاصبلریگه قرشی جدی شکلده کورهشه آلمهگن.
