د افغانستان د قومونو نوملړ په اړه اصلي کیسه څنګه وه ؟

په دې وروستیو کې د افغانستان د قومونو نوی نوملړ په ټولنیزو رسنیو کې لاس په لاس کيږي.

په پام کې وه، چې د دغه نوملړ نه په برېښنايي تذکرو کې کار واخیستل شي، خو د اندېښنې وړ خبره دا ده، چې په دغه لست کې ځينې داسې قومونه شته، چې په نورو څانګو ویشل شوې دي.

په دغه نوملړ کې ۴۲ قومونه راغلي، چې د "افغانستان د قومونو وروستي لست" نوم ورکړل شوی و.

د ولسي جرګې پخوانی غړی او د ۱۳۸۲ لمریز کال د اساسي قانون لويې جرګې ګډون کوونکی فضل‌کریم ایماق وايي، چې په دغه نوملړ کې د ایماق قوم په لرخوابي، سجاني، فیروزکوهي، جمشیدي او تیمني ویشل شوې دي.

ایماق وايي، چې په اوسني نظام کې حق د اقوامو د کمیت پر بنسټ تثبیتیږي او په څانګو د یو قوم ویشل خطرناکې پایلې لرلی شي.

نوموړی د قومونو او قبایلو وزارت او د ثبت احوال نفوس له ادارې غواړي، چې د افغانستان د قومونو په برخه کې په احتیاط عمل وکړي.

له بل لوري بیا د اقوامو قبایلو او سرحدنو چارو وزارت د تحقیق او مطالعاتو رییس خیال‌الدین صدیقي وايي، چې د دغه نوملړ د عنوانونو په ترتیب کې تېروتنه شوې، ځکه پر خبره يې د یو قوم څانګې په جلا قومونو ویشل شوې دي.

هغه وايي، چې دغه نوملړ وروستی نه‌دی او ډېر ژر به نوی نوملړ ترتیب شي او په تذکرو کې د لیکلو په موخه به نشر ته وسپارل شي.

له بل لوري د نفوس او احوالو د ثبت ادارې رییس همایون محتاط د ولسمشر له دویم مرستیال سره د خبرو پر مهال دغه نوملړ رد کړ او ویې ویل، چې د نفوسو اداره په‌دغه برخه هیڅ راز دخالت نه‌دی کړی.

هغه وايي، چې د قومونو د لست په اړه باید د عدليې او قومونو چارو وزارتونو نظریات هم موجود وي.

څو ورځې وړاندې ولسمشر د برېښنايي تذکرو په اړه د نفوسو د احوالو ثبت د قانون په ۶مه ماده کې تعدیل راوست او د تعدیل سره سم به له‌دې وروسته په تذکرو کې د افغان کلمې ترڅنګ قومیت هم ذکر کيږي.