بوندن چمهسی اوتیز بیش ییل آلدین اوزبیگیم قصیدهسینی اوقیب اونینگ مؤلفی اوزبیکستان خلق شاعری مرحوم ایرکین واحدوف بیلن تنیشگن ایدیم. شاعر ایرکین واحدوفنی افغانستان اوزبیکلریگه انه شو قصیده تنیشتیرگن بولسه عجب ایمس. ینگلیشمهسم اوزبیگیم قصدهسی ایلکبار 1358 ییلی یولدوز جریدهسیده نشر ایتیلگن. روایتلرگه کوره یولدوزنینگ وقتلی مسؤول محرری مرحوم ایرگش اوچقون اوشبو قصیدهنی نشر ایتگنی باعث ایشدن آلینگن.
اوزبیگیم قصیدهسی در واقع اوزبیک خلقینینگ ملی روحی و ملی غروری عکس ایتگن عجایب مدحیه دیر. قصیده مؤلفی هم سابق شوروی دوریده اوشبو اثری اوچون اذیت چیککن- سوراققه توتیلگن. اوزبیکستان گزیتهلریده اونی نشر ایتیش آسان کیچمهگن. ایریم بیتلری آلیب تشلهنیب یاکه اوزبیگیم سوزی خلقیم سوزیگه المشتیریلیب چاپ ایتیلگن.
ایرکین واحدوف شعرلرینینگ بیرینچی توپلمیده اوشبو قصیدهنینگ بیر قطار مصرعلری آلیب تشلنگن حالده گینه نشر ایتیلگن. اوزبیگیم قصیدهسینی ایجاد ایتگن شاعرنینگ اثرلری بیش ییل چاپ ایتلمهگن. اونینگ اوزی نشریات ادارهسیدن کیتیشگه مجبور بولگن. ایرکین واحدوف نینگ تأکیدلشیچه 1968 – 1969 ییللری بو قصیدهنی بیر قطار اوزبیکستانلیکلر یادلب اوقیب یورگنلر.
اوشبو اثر شاعر ایرکین واحدوف نینگ شهرتیگه هم کته حصه قوشگن. تورک تیلیده ترجمه ایتیلگن. قطار حافظلر و اشولهچیلر تامانیدن قوشیققه ایلنتیریلگن. اوتمیشده هم اوزبیگیم قصیدهسی قوشیغی اوزبیکلرگه روحی کوچ بغیشلاوچی سحرلی آهنگ بولیب تینگلنگن. بوگونده هم شوندهی و ایرته گه هم شوندهی خلققه کوتَرینکی روح بغیشلاوچی رول اوینهیدی. بیز بوگون اوزبیگیم قصیدهسینی اوزبیک ملتی تمثالینی نمایان ایتووچی معنوی هیکل دییشگه حقلی میز.
ییگیرمه آلتی بَیتنی اوز ایچیگه آلگن اوزبیگیم قصیدهسی اوزبیک خلقینینگ محتشم اوتمیشینی ایسلش بیلن باشلنهدی. شعرنینگ بیرینچی بَیتلرینی اوقیگن هر بیر اوزبیک نینگ کوز اونگیده بویوک بیر ملتنینگ تاریخ قعریده ایلدیز آتگن محتشم اوتمیشی گَودهلنهدی.
تاریخینگدیرمینگ عصرلر ایچره پنهان اوزبیگیم،
سینگه تینگداش پامیر و اقساچ تیانشان اوزبیگیم
سویلهسین افراسیاب و سویلهسین اورخون خطی،
کهنه تاریخ شادهسیده بیته مر جان اوزبیگیم .
قصیدهده اوزبیکلرنینگ فخری – افتخاری سنلمیش بعضی بیر بویوک علمی – تأریخی شخصلری و آبدهلری جملهدن افراسیاب یا آلپ ایرتونگه، اورخون خطی، میرزا اولوغ بیک، امیر علیشیر نوایی و میرزا بابر، بابا رحیم مشرب، نادره، شاعر فرقت و مقیمی آتلری بیرمه بیر ایسلنهدی.
شاعر اوزی نینگ بو اولمس اثریده اوزبیک خلقینینگ باشیدن کیچیرگن تورلی عذابلری، محرومیتلریگه اشاره قیلیب ایل – یورتنی اوز ایرکینی تیکلشده کورستگن فداییلیگی و جسارتینی آهنگدار شعری مصرعلر قابیغیده استادلرچه عکس ایتدیرگن.
یاغدی تورت یاندن عصرلر باشینگه تیرِ کمان،
عمری قربان، ملک تاراج، یورتی ویران، اوزبیگیم .
دور ظلمیگه ولیکین بیر عمر باش ایگمهدینگ،
سین-مقنع، سربدار- سین، ایرکسیور قان اوزبیگیم .
ایرکین واحدوف اوزبیگیم قصیدهسیده تورکی خلقلر جملهدن اوزبیک ملتینینگ بویوک مدنیتلر یرهتگنینی ایسلب، انسانیتنی اوزبیک خلقیگه تعلقلی بویوک علمی – مدنی سیمالرنینگ یوتوغلرینی تن آلگنینی تیلگه آلهدی و ملتینینگ تأریخی بویوکلیگینی اورغولهیدی.
توزدی-و میرزا اولوغ بیک کورهگانی جدولین،
سیرلی آسمان تاقیگه ایلک- قویدی نروان اوزبیگیم .
میر علیشیر نعرهسیگه عکس-صدا بیردی جهان،
شعریت ملکیده بولدی شاه وسلطان، اوزبیگیم .
شاعر شونینگدیک اوز قصیدهسیده توغیلیب اوسگن یورتی اوزبیکستاننی اوزی یشَب تورگن دوریده گللب یشنهگنی و اوزبیکستان دیگن یورت پیدا بولگنی بارهسیده فخرلنیب یازهدی و کیلهجگی چراغان یورتنی آرزو قیلهدی. وطن ایرکین واحدوف اوچون همه نرسه. او بویوک یورتی اوچون قربان بولیشگچه تیار ایکنینی اوز قصیدهسیده علیحده اورغولهیدی.
اوزبیگیم قصیدهسی ایجاد ایتیلگنیدن یریم عصر اوتیب بارماقده. ایرکین واحدوف افغانستانده در واقع اوشبو قصیده آرقهلی کوپراق تنیلگن. یریم عصر یشهگن اوشبو حماسی اثر کیلگوسی اولادلر آرهسیده هم سیویلیب اوقیلیشیگه ایشانه میز.
اوزبیگیم
تاریخینگدیرمینگ عصرلر ایچره پنهان اوزبیگیم،
سینگه تینگداش پامیر و اقساچ تیانشان اوزبیگیم
سویلهسین افراسیاب و سویلهسین اورخون خطی،
کهنه تاریخ شادهسیده بیته مر جان اوزبیگیم .
البیرونی، الخوارزمی، الفاراب اولادیدن،
اصل نسلی بلکه اوزلوق، بلکه ترخان اوزبیگیم .
اوتدیلر شورلیک باشینگدن اوینهتیب شمشیرلرین،
نیچه قاآن، نیچه سلطان، نیچه مینگ خان، اوزبیگیم
تاغلرینگ تیگرنگده گویا بیغمه اژدر بولدی-و،
ایککی دریا-ایککی چشمینگ، چشم گریان اوزبیگیم .
قیصری روم نیزهسیدن بغریده داغ اوزره داغ،
چینگیزو باتوتیغیگه کوکسی قلقان اوزبیگیم .
یاغدی تورت یاندن عصرلر باشینگه تیرِ کمان،
عمری قربان، ملک تاراج، یورتی ویران، اوزبیگیم .
دور ظلمیگه ولیکین بیر عمر باش ایگمهدینگ،
سین-مقنع، سربدار- سین، ایرکسیور قان اوزبیگیم .
سین نه زردشت، سین نه بودی، سینگه نه آتش، صنم،
آدمیلیک دینی بیرله تازه ایمان اوزبیگیم .
معرفتنینگ شعلهسیگه تالپینیب ظلمت ارا،
کوزلرینگده آقدی تونلر کوکبستان، اوزبیگیم .
توزدی-و میرزا اولوغ بیک کورهگانی جدولین،
سیرلی آسمان تاقیگه ایلک- قویدی نروان اوزبیگیم .
میرعلیشیر نعرهسیگه عکس-صدا بیردی جهان،
شعریت ملکیده بولدی شاه وسلطان، اوزبیگیم .
علم و شعرده شاه و سلطان، لیک تقدیریگه قُل،
اوز ایلیده چیکدی غربت، زارو نالان اوزبیگیم .
میرزا بابر–سین، فغانینگ سالدی عالم اوزره اوت،
شاه مشرف قانیسینده اوردی طغیان، اوزبیگیم .
شعریتنینگ گلشنیده سولدی محزون نادره،
سیم تنینی یوودی کوز یاش، کومدی آرمان، اوزبیگیم .
ییغلهدی فرقتده فرقت هم مقیملیکده مقیم،
نالیشینگدن هندو افغان قیلدی افغان اوزبیگیم .
تاریخینگ بیتمککه، خلقیم، مینگته فردوسی کیرهک،
چونکه بیر بار چیککن آ هینگ، مینگته داستان اوزبیگیم .
آرتده قالدی کهنه تاریخ آرتده قالدی درد، ستم،
کیتدی وهمینگ، بیتدی زخمینگ، تاپدی درمان اوزبیگیم .
بولدی آسمانینگ چراغان، طالع خورشیدی بیلن،
بولدی عصر تیره شامینگ شعله افشان اوزبیگیم .
مین وطننی باغ دیب ایتسم، سین سن اونده بیته گل،
مین وطننی کوز دیب ایتسم، بیته مژگان اوزبیگیم .
فخر ایتر من، آنه خلقیم، کوکرهگیمنی تاغ قیلیب،
کوکرهگیده تاغ کوترگن تنتی دهقان اوزبیگیم .
اوزبیگیم دیب کینگ جهانگه نی اوچون مدح ایتمهیین !
اوزلیگیم بیلماققه دوریم بیرته امکان، اوزبیگیم .
مین بویوک یورت اوغلی دورمن، مین بشر فرزندیمن،
لیکن اوّل سینگه بولسم صادق اوغلان اوزبیگیم .
مینگه پوشکین بیر جهان و مینگه بَیران بیر جهان،
لیک نوایی دیک بابام بار، کوکسی آسمان اوزبیگیم .
قَیگه بارمهی، باشده دوپّیم، غاز یورهرمن، گیردهیب،
عالم اوزره نامی کیتگن اوزبیکستان اوزبیگیم
بو قصیدم سینگه، خلقیم، آق سوت و توز حرمتی،
ایرکین اوغلینگ من، قبول ایت، اوزبیگیم جان اوزبیگیم.
