د ولسمشرۍ ماڼۍ وايي، چې افغان او پاکستاني چارواکو ترمنځ د سولې خبرې اترې پرمختګ کړی او دوی په دې باور دي، چې د نوي حکومت له پېل راهیسې افغان دولت د سولې د پروسې په اړه له پاکستان سره اساسي کارونه مخ ته وړي دي.
د دوی په نظر افغان دولت هڅه کړې، چې خپلې هر اړخیزې اړیکې له پاکستان سره تعریف کړي او په وينا يې دغه تعریفونه د پاکستان له لوري منل شوي هم دي.
د ولسمشر ماڼۍ ویاند اجمل عبېد عابدي له سلام وطندار سره په خبرو کې وویل، له دې هر څه وروسته یې دا کوښښ کړی، چې د نا اعلان شوې دښمنۍ نه؛ د اعلان شوې سولې په لوري لاړ شي.
د عابدي په باور، سوله پيچلې پروسه ده او د دغې پروسې بریاليتوب په لږ وخت کې له امکانه لرې برېښي.
د ولسمشر د ویاند په خبره، سوله د افغانانو يواځنۍ هیله ده او د دولت په لومړیتوبونو کې ځای لري.
ده له سلام وطندار سره په خبرو کې زياته کړه، چې افغان دولت هڅه کوي، څو د دغې حياتي او ضروري پروسې په اړه له ډېر احتیاط څخه کار واخلي.
دا په داسې حال کې ده، چې تېره ورځ د ولسي جرګې غړیو ویلي وو، د امنیتي مسولینو څرګندونو وښودله، چې پاکستان د سولې په پروسه کې مرسته نه ده کړې.
په هېواد کې په ځانګړي ډول په شمال کې د جګړې زیاتوالی د دې لامل شو، چې امنیتي مسولین ولسي جرګې ته د ځواب ویلو لپاره ور وغوښتل شي.
د ولسي جرګې د غړیو او امنیتي مسولینو ناسته د رسنیو له شتونه پرته د بندو دروازو شاته پای ته ورسېده.
ولسي جرګې تېره ورځ د (مې په ۴مه) د ملي امنیت د شورا سلاکار محمد حنیف اتمر، د ملي امنیت عمومي رییس رحمت الله نبیل، د کورنیو چارو وزیر نورالحق علومي، د ملي دفاع ځای ناستی وزیر عنایت الله نظري او د ملي اردو ځواکونو د قومندان مرستیال مراد علي مراد په هېواد کې د وروستیو نا امنیو د زیاتوالي او ځېنو برخو د نیولو په پار استجواب کړي وو.
د ولسي جرګې له ناستې وروسته یو شمېر وکیلانو ویل، د امنیتي مسولینو له خبرو داسې معلومېده، چې پاکستان د سولې په پروسه کې رښتینی نه دی.
خو د افغان سولې په اړه د سیاسي چارو شنونکی د امنیتي مسولینو د خبرو پر خلاف بېلابېل نظرونه لري.
د سیاسي چارو کارپوهان په دې نظر دي، چې پاکستان د افغان سولې له بهیر سره د مرستې نه کولو په باب تر اوسه څه نه دي ويلي.
افغانستان سره د سولې په بهیر کې د پاکستان د مرستې په اړه د سیاسي چارو کارپوه فاروق بشر په دې اند دی، چې تر دې دمه پاکستان د افغان سولې له بهیره سره له مرستې انکار نه دی کړی.
د نوموړي په وينا، تر اوسه داسې دلایل نه شته، چې وښيي پاکستان له افغانستان سره د سولې په بهیر کې له مرستې يې اوږه تشه کړې وي.
همدارنګه د سياسي چارو بل شنونکی فېض محمد ځلاند بیا په دې نظر دی، چې پاکستان پرته له دې چې په افغانستان کې د سولې د پروسې پر سر یوه سیاسي معامله رامنځته کړي؛ بله هیڅ لېوالتیا نه لري.
د ده په خبره، افغانستان د پاکستان وړاندې شویو شرایطو ته د زمینې برابرولو ترڅنګ بیا هم په افغان سوله کې مرسته ونه کړه.
د ډاکټر ځلاند په خبره د پاکستان وروستيو کړنو څخه دا جوتيږي، چې افغانستان بريالی شوی، څو دغه هېواد مثبتې همکارې ته وهڅوي.
د ولسي جرګې لومړي مرستیال عبدالظاهر قدیر په هېواد کې وروستۍ ناامنۍ د هوايي ځواکونو نه شتون، د بهرنیو ځواکونو وتل او د طالبانو د فعالیتونو پراخېدل په ګوته کړي و.
ډاکټر ځلاند هم په همدې باور دی او وايي، طالبانو د افغان حکومت له ۷ میاشتینۍ خوشباورۍ نه په ګټنې خپلې جګړه مارې ډلې د هېواد شمالي ولایتونو ته واستولې، چې له امله یې څو ولسوالۍ له سقوط سره مخ شوې.
د ده په خبره، دا د پاکستان له لوري له سولې سره د مرستې د نه کولو پالیسۍ یوه مهمه کړۍ ده.
خو بشر وايي، چې پاکستان ته د چین ولسمشر او امریکا د بهرنیو چارو وزیر ورتګ، د افغان د سولې په بهیر کې د پاکستان په همکاریو ټینګار او په همدې ډول په دوحه کې پر طالب چارواکیو د سولې په باب د پاکستان ټینګار، هغه دلایل بولي، چې تر اوسه پاکستان د سولې په خبرو کې له مرستو انکار نه دی کړی.
دا په داسې حال کې ده، چې د پګواش په کنفرانس کې طالبانو ګواښ کړی، چې د سولې خبرو اترو د پروسې پر مهال به ډزبند نه اعلانوي او تر نتيجې معلومېدو پورې به په افغانستان کې د دوی بریدونه دوام ولري.
