افغانستان و مهاجرلیک؛ ویلچریده اولتیریب آسمان گه کوز تیکَّن ییگیت نینگ حکایهسی دیر. یزدانعلی کیکسرگن آته و آنهسی گه هر بیر قرهگنده آه چیکهدی و هر بار کوز و یوزی قیغو و الم گه تولهدی.
24 یاشیده بولگن یزدانعلی نینگ بو وضعیتی گه بیر آز قرهدیم و اوندن کیین دل و نادل 15 یاشیده بولگن سینگلیسی دن او بیلن صحبتلش گه زمینه یرهتیشینی طلب قیلدیم.
دل و نادل اتاقی گه کیردیم؛ کوز و یوزی قیغو و الم گه توله بولگن یاش ییگیت ساده بیر اتاق ده یاتگن.
احوال سورهشدن سونگ، حکایه باشی آچیلدی. یزدانعلی بیمیللیک بیلن صحبت قیلردی. اونینگ ایتیشیچه، 10 ییل آلدین ایشسیزلیک و ناتینچلیک باعث، مهاجرلیک یولگه توشگن، بیراق بو یولده مینگ قیینچیلیک جملهدن آچیلیک، سووسیزلیک، اوغریلر و قاچاقچیلر تامانیدن کلتکلنیب ایران گه ییتیشگن. اوغریلر و قاچاقچیلرنینگ زوروانلیکلری 10 ییلدن بویان اونینگ عقلی دن چیقمهگن. بو ییگیت نینگ ایتیشیچه، او و همراهلرینی ایران آلیب بارهدیگن قاچاقچیلرنینگ اوغریلر بیلن قولی بولیب و بیرهدیگن آوقتی ییش دن ایمس ایکن. یزدانعلی نینگ ایتیشیچه، ایران یولیده او و همراهلری نیچه کیچه نی دشتلر، تاغلر و آغیللرده اوتکزیشگن.
اونینگ بغضی تولیب ایتیشیچه، مهاجرلیک باعث، بوندهی بیر وضعیت گه دوچ کیلیب و عایلهسی گه یوک بولیشینی هیچ قچان اویلمهگن.
یزدانعلی ایکی آیاغیدن فلج بولگن و یول یوره آلمهیدی و بوتون کون نی یالغیزلیککه قارانغو اتاقی ده کیچیرهدی.
یزدانعلی دن بو وضعیت گه اوچرهتگن حادثه دن سورهدیم. اونینگ ایتیشیچه، بیر بناده تیمیرچیلیک قیلر ایکن و جمعه کونلریدن بیری ده ایرتهلب باشقه همراهلری بیلن بناده ایشلب تورگن بیرچاغده، تیمیرچیلیک اسکونهسی یوقاریدن بیلی گه توشگن.
تیزلیککه صحبت گه نقطه قوییشنی ایستهیدی؛ کورینیشیچه اوتمیشلردن ایسلش دردینی کوپهیتیرهدی. سوزی سونگی ده اونینگ آرزویی باشقه کیمسه ناقانونی شکلده مهاجر بولمهسی دیر.
سونگی ییللرده افغانستان یشاوچیلری جانلرینی قوللریده آلیب ناقانونی مهاجرلیککه تن بیریشهدی و بو رقم زمان اوتیشی بیلن آشهدی، بیراق بلخ ولایتی بوییچه مهاجرلر و باشپناه ایزلاوچیلر ریاستی نینگ مسؤوللری، ناقانونی مهاجرلیک خطری توغریسیده اهالینی آگاهلنتیریش اوچون سعی و حرکتلر دوام ایتهیاتگنینی بیلدیرهدی.
بلخ ولایتی بوییچه مهاجرلر و باشپناه ایزلاوچیلر ریاستی باشلیغی سیدمسعود قادری نینگ سلاموطندارگه ایتیشیچه، اوتگن ییل قوس آیی دن بویان ایران دن افغانستان گه قیتگنلرنینگ توغریسیده 203 قضیه رویخط گه آلینگن. جناب قادری گه کوره، بو ریاست ایران دن مملکت گه قیتگنلر و شونینگدیک، یاشلرنینگ ناقانونی مهاجرلیگینی آلدی آلینیشی اوچون اولرگه اورگتیش و تربیهلش گه زمینه یرهتهدی.
مهاجرلیک معلومات مرکزی نینگ کوردیناتوری سیدشیرحسین هنریارنینگ سلاموطندارگه ایتیشیچه، اوشبو اداره عالی اوقوو و معارف وزیرلیکلری بیلن اویغونلیککه بیلیم یورتلر و مکتبلرده ناقانونی مهاجرلیک خطری توغریسیده معلومات بیریش کمپاین گه یولگه قویگن.
جناب هنریارگه کوره، بو اداره حاضرگهقدر 11 مینگ دن آرتیق اوقووچی و طلبه گه حضوری و کمیده 50 مینگ تهسی گه آنلاین شکلده ناقانونی مهاجرلیک نی خطری توغریسیده معلومات بیرگن.
مهاجرلیک خلق ارا تشکیلاتی نینگ معلوماتی اساسیده، ایران ده یشهیدیگن 1.5 دن باشلب 2 میلیون افغانستانلیک مهاجر باشپناه ایزلاوچیلر اوچون بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی نینگ یوکسک کمیشنرلیک ادارهسی یا-ده «یو.ان.اچ.سی. آر» ده رویخط گه آلینمهگن. باشقه ایران ده بولگن 950 مینگ مهاجر مذکور اداره تامانیدن مهاجر صفتیده رویخط گه آلینگن و باشقه 600 مینگ تهسی ویزهلی دیر.
