- مدارکی که به سلاموطندار رسیده، نشان میدهد که بیشتر مقامهای دولتی و چهرههای شناختهشده، شامل حشمت خلیل کرزی پسرکاکای رئیس جمهور پیشین، گلبدین حکمتیار رهبر حزب اسلامی، جنرال دینمحمد جرئت مشاور ارشد رئیس جمهور و معاون شورای امنیت ملی، حاجی الماس زاهد مشاور ارشد و نمایندۀ ویژۀ رئیس جمهور در امور انسجام ملی، نهادهایی چون وزارت دفاع ملی، وزارت صحت، ریاست اطفاییه، بنیاد مارشال محمدقسیم فهیم، بنیاد احمدشاه مسعود، بنیاد دوستم، شرکتهایی چون اسمارت ایگل، اخپلواک احمدزی، آصف عرفان، اطلس، شهروند، شهکار، مفکوره، مایسرویس، حیات و حتی مرکز آموزش زبانهای خارجی، از پرداخت مالیاتشان به شهرداری، بابت نصب لوحههای تبلیغاتی سر باز زدهاند. شهرداری کابل میگوید که این پول میتوانست در بخش زیرساختها، جادهها، پارکها، تنظیف، سرسبزی، محیط زیست، تبلیغات و آگاهیدهی و فرهنگسازی به مصرف برسد. شهروندان نیز میگویند، اگر مالیات دولتی به صورت منظم و بدون هیچ ملاحظه و مصلحتی جمعآوری شود، خدمات شهری افزایش یافته و سطح رضایت مردم از شهرداری نیز افزایش خواهد یافت. در این گزارش، در کنار اینکه نشان دادهایم که کدام نهاد یا شخصیت به چه میزان به شهرداری بدهکار است، تلاش کردهایم تا واکنش نهادها و شخصیتهای مقروض را نیز داشته باشیم.
بنیاد مارشال فهیم حدود 15 بیلبورد در جادۀ چهلستون، چهارراهی پروان سوم، چهارراهی برهکی، دهن باغ، کلولهپشته، وزیراکبرخان، پلِ پغمان، کوتل خیرخانه و چندین نقطۀ دیگر شهر کابل دارد.
بر بنیاد مدارک سلاموطندار، بنیاد مارشال سالانه حدود 1 میلیون و 200 هزار افغانی مالیات شهرداری را از سال 1391 تا 1396 خورشیدی نپرداخته است. مجموع این پول در 6 سال، 7 میلیون و 200 هزار افغانی/(7200000) میشود. اما نجیب بارور، مسئول فرهنگی بنیاد مارشال محمدقسیم فهیم میگوید، بنیاد مارشال یک سال پس از وفات مارشال فهیم ایجاد شد و به شهرداری هیچ بدهکارییی ندارد. به گفتۀ آقای بارور، محمدیونس قانونی، معاون اول حامد کرزی رئیس جمهور پیشین کشور، در سال 93 امر نصب 22 بیلبورد مارشال فهیم را در تمامی نواحی شهر کابل صادر کرد. مطابق به این فرمان، بنیاد مارشال محمد قسیم فهیم از پرداخت مالیات به شهرداری، معاف است.
با این که صادق مدبر رئیس عمومی ادارۀ امور و دارالانشای شورای وزیران در دوران حامد کرزی، در پاسخ به مکتوب دفتر معاونیت اول ریاست جمهوری نوشته بود که: «باید گفت یک تعداد از شرکتهای تبلیغاتی و خصوصی با استفاده از نام و بنیاد شخصیتهای ملی و بارسوخ کشور، اجازۀ بیلبورد را در نقاط مختلف شهر اخذ مینمایند؛ بعد از سپری شدن مدت کم، تصاویر شخصیتهای محترم را برداشته و از بیلبورد آن به خاطر اعلانات تجارتی استفاده مینمایند». با این حال آقای مدبر با امر یونس قانونی موافقت میکند.
در مکتوب شماره 890 مدیریت تنظیم لوحهها، دیده میشود که امر نصب 13 بیلبورد در نقاط مختلف پایتخت، توسط راحله کوهستانی رئیس خدمات کلتوری شهرداری کابل تأیید شده است.
بنا بر گفتههای مسئولان بنیاد مارشال فهیم و مطابقت این گفتهها با اسناد شهرداری، هیچ کسی مسئول پرداخت نشدن سه سال از باقیداری بیلبوردهای تبلیغی محدقسیم فهیم در پایتخت نیست.
بنیاد احمدشاه مسعود نیز 15 بیلبورد در چهارراه وزیر محمداکبرخان، مرادخوانی، پلِ آرتل، جویشیر، جادۀ قصبۀ خانهسازی، کارتۀ نو، باغ بالا، چهارراه سرای شمالی، چهارراه سرسبزی، جادۀ کوتل خیرخانه و چندین نقطۀ دیگر دارد. بیشتر این بیلبوردها در مناطق درجه یک پایتخت قرار دارند. بنیاد احمدشاه مسعود، از سال 1391 تا 1396 خورشیدی، حدود 9 میلیون و 216 هزار افغانی بابت عدم پرداخت مالیه، به شهرداری کابل بدهکار است. خواستیم دربارۀ اینکه چرا بنیاد مسعود از پرداخت این پول سر باز میزند، دیدگاه مسئولان بنیاد را داشته باشیم، اما با تماسهای پیهم آنها حاضر به گفتوگو نشدند.
بنیاد دوستم هم تنها در یک ربع سال 1397 خورشیدی، 22 هزار و 500 افغانی بابت عدم پرداخت مالیۀ بیلبوردهای سطح شهر، از شهرداری قرضدار است.
جنرال دینمحمد جرئت مشاور ارشد رئیس جمهور غنی، معاون شورای امنیت و رهبر روند حفاظت از ارزشهای جهاد و مقاومت 1 میلیون و 236 هزار افغانی مالیات شهرداری را نپرداخته است.
در کنار بنیادها، برخی از شرکتهای تبلیغاتی که مربوط به افراد سرشناس و زرمند میشود نیز مالیۀشان را نپرداختهاند. در این فهرست بیشترین حجم قرضداری را شرکت افغانمشعل دارد. مدارک نشان میدهد که شرکت تبلیغاتی که به نام افغانمشعل فعالیت دارد، مربوط حاجی الماس زاهد، مشاور ارشد و نمایندۀ ویژۀ رئیس جمهور در امور انسجام ملی است و از سال 1389 تا سال 1394 خورشیدی حدود 44 میلیون و 497 هزار و 180 افغانی مالیاتاش را نپرداخته است. خواستیم در این مورد نیز دیدگاه مسئولان شرکت افغانمشعل را داشته باشیم؛ اما با تماسهای مکرر به افراد نزدیک به حاجی الماس، آنها از مصاحبه با سلاموطندار امتناع ورزیدند.
پس از شرکت افغانمشعل، شرکت تبلیغانی مایسرویس بیشترین حجم قرضداری را دارد. مدارک نشان میدهد که شرکت مایسرویس حدود 38 تختۀ اعلانات در داخل میدان هوایی کابل ـ که از نقاط درجه یک به حساب میآید ـ دارد و از سال 1391 تا سال 1396 خورشیدی 28 میلیون و 320 هزار و 6 افغانی بابت نپرداختن مالیه به شهرداری بدهکار است. میرویس یوسفی، رئیس شرکت خدماتی مایسرویس گروپ میگوید، آنها ده سال است که در افغانستان فعالیت دارند و تمامی حسابهایشان پاس شده است و هیچ بدهکارییی به شهرداری ندارند. او ادعا میکند که شرکت مایسرویس هیچ قراردادی با شهرداری ندارد و بیلبوردهای داخل میدان هوایی کابل در هماهنگی و شراکت وزارت ترانسپورت و هوانوردی ملکی نصب شده و از این بابت، 51 درصد درامد حاصله را به وزارت ترانسپورت میپردازد.
شرکتهای تبلیغاتی اسمارت ایگل، 7 میلیون و 149 هزار و 800 افغانی؛ اخپلواک احمدزی، 4 میلیون و 72 هزار و 489 افغانی؛ حیات، 4 میلیون و 390 هزار و 560 افغانی؛ شهکار 2 میلیون و 896 هزار و 320 افغانی؛ آصف عرفان، 3 میلیون و 543 هزار و 978 افغانی؛ شهروند، 2 میلیون و 905 هزار و 392 افغانی؛ اطلس، 927 هزار و 360 افغانی؛ مفکوره 847 هزار و 743 افغانی و مرکز آموزشی زبانهای خارجی، 2 میلیون و 716 هزار و 562 افغانی بابت نپرداختن مالیه به شهرداری کابل بدهکارند. تلاش کردیم دیدگاه برخی از این شرکتها را -که بیشترین حجم قرضداری را دارند- نیز داشته باشیم، اما قادر به این کار نشدیم.
در کنار نهادها و شرکتهای خصوصی، وزارت دفاع ملی، وزارت صحت، وزارت مالیه، وزارت ارشاد، حج و اوقاف و وزارت انرژی و آب هم بابت نپرداختن مالیۀ بیلبوردهایشان از شهرداری بدهکارند که از این میان، بیشترین حجم بدهکاری را وزارت دفاع ملی و وزارت صحت دارد.
وزارت دفاع ملی 47 بیلبورد تبلیغاتی در 22 ناحیۀ شهر کابل دارد که از این بابت باید سالانه 3 میلیون و 384 هزار افغانی به شهرداری بپردازد. با گذشت 6 سال، میزان بدهکاری وزارت دفاع به 20 میلیون و 304 هزار افغانی رسیده است. محمد رادمنش، سخنگوی وزارت دفاع میگوید، تمامی بیلبوردهای این وزارت در مناطق زیر نفوذ و قطعات نظامی قرار دارند و بیلبوردهای وزارت دفاع مطابق به حکم رئیس جمهور، از پرداخت مالیات معافاند.
وزارت صحت نیز بدهکار است. این وزارت 47 بیلبورد در پایتخت نصب کرده و از سال 1391 خورشیدی تا کنون مالیۀ این بیلبوردها را به شهرداری نپرداخته است. وزارت صحت باید سالانه 360 هزار افغانی مالیات میپرداخت. مجموع این پول از سال 1391 تا سال 1396 خورشیدی به 2 میلیون و 160 هزار افغانی میرسد. حفیظالله سعادت، رئیس مالی وزارت صحت به سلاموطندار میگوید، این وزارت هیچ بدهکارییی به شهرداری کابل ندارد و بیشتر بیلبوردهای تبلیغی سطح شهر، مربوط به اینجوها و مؤسسههای همکار وزارت صحت است.
ریاست اطفاییۀ شهر کابل نیز از سال 1391 خورشیدی به اینسو مالیات بیلبوردهایش را نپرداخته؛ مقداری پولی که در هر سال 480 هزار افغانی میشود و این رقم در 6 سال اخیر به 5 میلیون و 40 هزار افغانی رسیده است.
با اینکه در مقایسه با وزارتخانهها و شرکتها، میزان بدهکاری برخی از چهرههای شناخته شده و مقامهای حکومتی کمتر است، اما این شخصیتها نیز همان مقدار ناچیز مالیات دولتیشان را به شهرداری نپرداختهاند. حشمت خلیل کرزی پسرکاکای رئیس جمهور پیشین افغانستان 80 هزار افغانی، گلبدین حکمتیار رهبر حزب اسلامی 36 هزار افغانی، محمدصدیق افغان فیلسوف و ریاضیدان 22 هزار و 500 افغانی، داوودزی گروپ 34 هزار افغانی، رحیم گردیزی 45 هزار افغانی و دهها شرکتِ خردوبزرگ دیگر از شهرداری بدهکارند.
منابع معتبر در شهرداری کابل میگویند که برخی از این افراد، در کنار اینکه مالیاتشان را به شهرداری نمیپردازند، به نامههای شهرداری پاسخ نمیدهند و گاهی نیز کارمندان این اداره را تهدید به ضربوشتم میکنند.
