تنباکونینگ هر قندهی توری ساغلیک اوچون ضررلی ایکنی هیچ کیمگه سِر ایمس. بیراق شونی بیلیب توریب هم اَیریملر بو یمان عادتنی تشلهی آلمهیدی. چونکی تنباکو ترکیبیده نیکوتین مادّهسی بولیب، کشندهلرنینگ کوپی چیکیشنی یاشلیگیده باشلهگن. "نیکوتین انساننی اوزیگه قرهم قیلیب قویهدی، جوده هم کوچلی مادّه"، – دییدی جارج واشینگتن یونیورسیتیدن کیمبیرلی خارن.
اونگه کوره، عادتده اوسمیرلر تنباکو نینگ بیر نیچه تورینی استعمال قیلیب کورهدی – سگرتهلر، کیچیک سگرتلر، توتونسیز تنباکولرنی. کشنده یاشلر ترکیبیده نیکوتین بار ایلکترون سگرتهلرنی هم چیکهدی. "نیکوتین قنچه کوپ بولسه، تنباکوگه اورگنیش شونچه تیز بولهدی، چیکیشنی تشلش شونچه آغیر بولهدی"، – دییدی دوکتور خارن.
بو عادتدن قوتولیش آسانمس، اونینگ تورلیچه یوللری بار. مثلاً، بعضیلر ایلکترون سگرتهگه اوتیب، چیکیشنی تشلهماقچی بولهدی. سیسی اسملی بیر عیال نینگ ایتیشیچه، او تنباکو هیدینی، سگرته قالدیقلریدن عبارت اخلتنی یاقتیرمهیدی.
"چیکیشدن کیین آغزیمدهگی هید هم یاقمهیدی. بوندن تشقری چیکمهیدیگن آدملرگه ناقولهیلیکلر توغدیریشنی ایستهمهیمن"، – دییدی او ایلکترون سگرتهگه اوتیشینی ایضاحلرکن.
ایزلنیش نتیجهلریگه کوره، ایلکترون واسطهلر همهگه هم یاردم بیرهویرمهیدی. باشقهلر طبی معالجه آلهدی، مخصوص سقیچ چهینهیدی، بو عادتنی تشلشگه قرهتیلگن تیرهپیهده قتنهشهدی.
دوکتور نینسی ریگاتتی و باشقه تدقیقاتچیلر کسلخانهدهگی کشندهلرگه چیکیشنی تشلشگه و اویلریگه بارگچ هم بو عادتگه قَیتمسلیککه یاردم بیرهدیگن سادّه دستور یرهتدی. مزاجلرگه مصلحت، نیکوتینگه قرشی دارو، پلستر بیریلهدی؛ کسلخانهدن چیققچ هم اولر بیلن علاقهده بولینهدی.
«دارولر هم، کانسولتهتسيه هم یاردم بیرهدی. هر ایکّیسی ایشگه سالینسه، فایده ینهیم کوپراق بولهدی»، – دییدی ریگاتتی. بو دستورده قتنهشگنلر نینگ 70 فایزی کسلخانهدن چیققنیدن آلتی آی اوتیب هم آغزیگه سگرته آلمهگنی ایتیلهدی.
امریکه حکومتی و خصوصی تشکیلاتلر 1964-ییلدن بیری تنباکوگه قرشی کمپنی آلیب بارهدی. ییل یونیورسیتییده اۉوتکزیلگن تدقیقاتدن اوشهندن بویان چیکیشنی تشلهگن آدملر نینگ عمری 30 فایزگه اوزهیگنی انیقلندی.
جهان ساغلیقنی سقلش تشکیلاتیگه کوره، تنباکو محصولاتلریدن هر ییلی آلتی میلیون آدم نابود بولهدی. اگر چاره کوریلمسه، 2030- ییلگه باریب تنباکو قربانلری سانی سکّیز میلیونگه ییتیشی ممکن.





