خانهدان اعضالری « سریغلیگیم سیندن، قیزیللیگینگ میندن» آوازی بیلن اوت اوستیدن اوچیب اوته دیلر. برچه خُرسند؛ زیرا اوت اوستیدن اوچیب اوتیش و سوزنی تیلگه آلیش بیلن اوتگن ییلدهگی قیغولر، کسللیکلر و تشویشلرنی اوتگه اوریب، ینگی ییل ینگی بهار و ینگی کوکلمنی قووانچ بیلن باشلیدیلر.
بختی آچیلمه گن و تورموشگه چیقیش ارزو ایستگیده بولگن قیزلر اوت اطرافیده خوشلیک و هَلهله دن تشقری کوزهگه تولدیریلگن سوو تام اوستیدن کوچهگه توکهدیلر و انه شو یول بیلن اوتگن ییل قیغولرینی آرتده قالیب، ینگی ییل امیدلریگه کونگیل باغیلدیلر.
«چهارشبنه سوری» بیرهمی قویاش ییلینینگ آخرگی چهارشنبهکونی اوتکزیلهدی. بوگون کیچ قرون، خانهدانلر ییغیلگن یغاچلرنی اوتگه یاندیریب، اونی اوستیدن اوتهدیلر.
یامان شگون دیب بیلینگن مذکور مراسم اَلو کولینی چهارشنبه سوری کیچه سینینگ ایرته سی کونی خاتینلردن بیری آقیب تورگن سووگه تشلب یوبارهدی. کولنی سووگه تشلب اویگه قیتیشده خانهدان اعضالریگه خوشلیک، صفا و صمیمیت آلیب کیلگن لیگیدن بشارت بیرهدی.
عین حالده، کوپ ییللردن بیری افغانستانده اوزاق تاریخگه ایگه ینگی ییلنی نشانلش اوز توسیدن قولدن بیریب چیلکهنیب قالگن؛ بعضی غربی ولایتلر جملهدن غزنی و هراتده نشانلنهدی. اما، سونگی ییللرده کابلده ایریم مدنی شخصلر و بیلیمدانلر آریاییلرگه تعلقلی مراسمینی نشانلب کیلماقدهلر.
اوتگن کون کابلده انه شو مناسبت بیلن ییغین اوتکزیلدی، افغانستان خراسانییلر انجمنیده اوتکزیلگن ییغینده یوزلب کیشی قتنشگن.
خراسانیلر اویوشمه سینینگ مسووللری، نیچه ییلدن بیری چهارشنبه سوری بیرهمیدن نشانلب کیلیشلرینی ایتهدی و بو مراسم ینگی نسل یعنی یاشلر آرقهلی دییرلی خوش قرشیلنگن.
ییغینده اشتراک قیلگنلردن بیری بهزاد، چهارشنبه سوری زرتشتی آیینلرجمله سیدن لیگینی تیلگه آلهدی؛ بهزاد بیز بو بیرهمنی زرتشت اوچون ایمس، بلکه خوشلیک اوچون نشانلیمیز دییه بیان قیلهدی.
بهزادگه کوره، بوندهی مراسملرده اشتراک قیلیش بیلن، باستانی و تاریخی بیرهملرنی قیته تیریلتیریش دیر.
کابلده اوتکزیلگن چهارشنبه سوری برنامهسی نینگ اشتراکچیلریدن باشقه بری حبیب نظری، اوت اوستیدن اوچیش بیلن، ایجابی قوت آلیب سلبی کوچنی اوتگه اورهمیزدییه اظهار قیلهدی.
اجتماعی ایش بیلرمان سوسن بهبودزاده نینگ ایتیشیچه، چهارشنبه سوری مراسم اشتراکچیلریگه چقیریق کارت یوباریله دی شونینگدیک بو ییغین اویین و کولگی بیلن کیچه نینگ یریم تونیگه قدر دوام ایتهدی.
بهبودزاده، فارسی تیلده سوزلاووچیلر حوزهسیده چهارشنبه سوری (افغانستان، تاجیکستان، ایران)ده کوپراق نشانلنهدی.
شونینگدیک هراتلیک آرزو حقیقی هم چهارشنبه سوری نشانلهنیشیدن قووانهدی. اونینگ سوزلریگه کوره، بو ییغینده اورتاقلری بیلن اوت اوینب کیلهجک ینگی ییلنی نیک ایستکلر بیلن کوتیب آلهدی.
خانیم حقیقی، چهارشنبه سورینی نشانلشدن علاوه «سیزده بدر» نی بیرهم توتیشلرنی تیگه آلهدی.
مذکور بیرهم ینگی ییلدن اون اوچ کون سونگ آواز خوانلر اشتراکی بیلن نشانلنهدی کیلگوسی ییلده تورموشگه چیقیشنی آرزو قیلهجک قیزلر کوکلملرده دم آله دیلر.
طالبلر، اهالی خوشلیگینینگ دشمنی
اوچ مینگ ییل تاریگه ایگه چهارشنبه سوری و ینگی ییلنی نشانلش مراسمی بیرینچی مرته طالبلر آرقهلی منع ایتیلدی.
طالبلر حاکمیت دوریده ینگی ییل رسم و رواجلری اینیقسه چهارشنبه سوری کبی بیرهملر حرام دییه منع قیلیندی.
طالبلر چهارشنبه سورینی نشانلیدیگنلر کافر دییه خطاب قیلگن ایدیلر بوندهی بیرهملر اوتکزیلمسلیگی و حمل آیی ییل نینگ بیرینچی آیی بولمسلیگی اوچون قویاش ییلی اورنیگه قمری ییلنی جار قیلگن ایدی.
طالبلر افغانستانده ینگی ییل و چهارشنبه سوری بیرهملری ایلدیزدن قورتیلیشی اوچون آلیب بارگن سعی و حرکتلریگه قره، بو حرکت مملکتده قوله تیلگندن سونگ یریم امنیت تامینله نیشی بیلن بو بیرهم قیته نشانله باشلهدی.
شونگه قرهمی هنوزهم مملکتده بو بیرهمنی نشانلش اینیقسه چهارشبنه سورینی نشانلش کمدن کم کوزه تیلهدی. طالبلر توزمیدن آغدیریلگندن کیین افغانستانلیک ملالر ینگی ییل تجلیل بولیشیگه عاید فتوا لر صادر قیلیب مخالف بلدیره باشله دیلر.
خانیم سوسن بهبودزاده نینگ بیلدیریشیچه، چهارشبنه سوری تاریخی نینگ اساسچیسی زرتشت ( پیامبر بوندن اوچ مینگ ییل آلدین اهالینی بیرته گه سیغینیشگه چقیرگن)
.فارسی تیللر حوزهسیده بوندن اوچ مینگ ییل آلدین هر ییل 12 آی و هر آی ایسه 30 کونگه بولینگن، اوشبو 30 کوننی هر بیر کونی اوچون مخصوص آتی بولگن. بو حوزهلرگه اسلام مقدس دینی کیریب کیلیشی بیلن آیلرنی هفته گه اجرهتیش هم کوپیتیریلیب هر هفته نینگ سونگی کونی مخصوص بیرهملر بیلن نشانلنگن.
ینگی ییل بیرهمی؛ قووانیش اوچون بهانه
چهارشنبه سوری، ینگی ییلنی خوش قرشیلهش اوچون باشلهنیش بیرهم. بو مراسمدن نیچه کون کیین، ینگی ییل نینگ بیرینچی کونلریده اهالی ینگی لباس کییه دیلر.
ایریم خانهدانلر «هفت سین» دسترخوانی تیارلیدیلر. دسترخوان کوکت خُرملیک، سرکه خوشلیک، سمنک خیر و برکت، آلمه مهر، سیر دسترخوان قوریقچیسی، جیده، سپند سماق کبی نرسهلر بیلن بیزه تیلهدی. ایریم نرسهلر بیلن تیارلنگن دسترخوان تیوهرگیده خانهدان اعضالری ییل نینگ سونگی ثانیهلری اوتیشینی کوته دیلر.
ینگی ییل کریب کیلیشینی یاشلر خوش قرشیلیب آله دیلر، اونشدیریلگنلر کیلهجک تورموش اورتاقلری اوییگه مخصوص ساووغه لر جونه تهدی.
بلخ ولایتیده جایلشگن حضرت علیگه قرهشلی آرامگاه افغانستانلیکلرنینگ مهم زیارتلریدن سنه لهدی. بو شهر هر ییلی مینگلب کیشیگه میزبانلیک قیلهدی. ینگی ییلنینگ اینگ مهم بولیمی بو ولایتلر اهالیسی اوچون حضرت علیگه تیگلیشی علم کوتاریلیشیدن عبارت دیر.
عین حالده، ایریم افغانستانلیک ملالر ینگی ییل نشانلهنیشی اوچون جدی قرشیلیک قیلیب کیله دیلر. ملالرگه کوره، مسلمانلر اوچون بیر ییلده ایکی بیرهم بار. قربان هیتی همده روزه مبارک هیتیدن عبارت.
افغانستان خلقی اوروش و نا برقرارلیک شرایطیدن زیریکیب، موجود فرصتلردن فایده لهنیب خوشلیک قیلیش اوچون سعی و حرکت قیله دیلر.
افغانستان خلقی ینگی ییلنی اوزاق تاریخگه ایگه، ییریک بیرهملردن ایکنلیک کوزی بیلن قرهب، موجود قیینچیلیکلرگه قرهمسدن، حیاتلری یخشی کیچیشی اوچون بیرهم توتیب ینگی ییل و ینگی کوکلمنی نشانلیدیلر.





