تاریخچی شرف الدین علی یزیدی نینگ یازیشیچه، شاد ملک خاتین سمر قند شهری نینگ قویی طبقه سیگه منسوب هنرمند عایله سیده دنیاگه کیلدی.
امیر تیمورنینگ سویوکلی نبیره سی خلیل سلطان میرزا (میرانشاه میرزانینگ اوغلی، 1366-1408 )کونلردن بیر کون شهر چیتی دهگی باغچهدن آتده اوتیب کیته یاتیب، شادملککه کوزی توشهدی و اونی سیویب قالهدی.
خلیل سلطان میرزا (1384- 1411) جسارتلی، حربی صلاحیتلی و استعدادلی ییگیت بولگن. بلاغتگه ییتگچ، اونی اصلزاده خانهدان قیزیگه اویلنتیرگن. اوندن بیر اوغیل هم بار ایدی، اما شاد ملکنی سیویب قالگچ، اوز زمانه سی نینگ تعاملیگه قرشی اوله راق، شو قیزگه اویلندی.
طبیعیکه، بوندهی «تینگ سیز» نکاحگه تیمور باشلیق بوتون اولاد قرشی توریشگن. بیراق خلیل سلطان میرزا نینگ قطعی قراری قالیب چیقهدی.
امیر تیمور اوللیده قتیق غضب لنگنی بولسه –ده، کیین چهلیک نبیره سیگه بولگن یوکسک اعتقادی طفیلی اونینگ گناهینی کیچیرهدی.
امیر تیمو وفاتیدن سونگ، 1405 ییل مارچ آییده خلیل سلطان میرزا سمر قند تختیگه اوتیرهدی. او سلطنتنی باشقریش ده عدالتنی باش میزان قیلیب، مملکت چیلیک و تشقی احوالنی یخشیلش چارهلرینی ایزلیدی.
لیکن خاتینی شادملکت بیگیم نینگ سلطنت ایشلریگه فعال اره لیشوو نتیجه سی اوله راق، ارکنی دولت آره سیده ایریم ناراضیلیکلرنینگ کیلیب چیقیشیگه سبب بولهدی.
شادملک بیگیم تیمورنینگ برچه بیوه خاتینلری – یو خاص کنیزهک لرینی حربی باش لیقلر و عملدارگه انعام قیلیش حقیده خلیل سلطان میرزاگه مصلحت بیریب، اونی کوندیرهدی. جملهدن، 1406 ییلده تیمورنینگ بیوه خاتینی تومن آغه بیگیمنی امیر شیخ نورالدینگه خاتینلیککه بیرهدی.
ابن عربشاه نینگ یازیشیچه، سرای ملکت خانیم بیلن توکل خانیملرنی شادملک بیگیم نینگ مخفی بویروغیگه بناً زهرلب اولدیرگنلر. تیمور دوریدهگی بیک و عملدارلرگه ییترلی الطفات هم کورسه تیلمیدی.
خزینه و سلطنت ایشلریده شادملک بیگیم نینگ فعالیتی بَتّر کوچیدی. شادملک بیگیم نینگ خواهش – اراده سی ایله قویی طبقهگه منسوب کیشیلر یوقاری لوازملرگه کوتاریلدی.
تیمور صفداشلریگه قره مه – قرشی اوله راق، شادملکت بیگیم نینگ خواهشیگه موافق، قندهی دیر بابا تورموش دیگن کیمسه توله حقوقلی وزیرلیک منصبینی ایگللیدی.
اولگی عملدارلردن علیحده و ارغونشلرگه هم هیچ قندهی رغبت بولمیدی. ارکانی دولت اورته سیده وجودگه کیلگن بوندهی نا برقرالیک سلطنت پایدیواریگه رخنه سالیش مقرر ایدی.
ذاتن، انه شوندهی قولی وضعیت شاهرخ میرزا اوچون اسقاتدی. 1409 ییل بهاریده شاهرخ میرزا قوشینی بادغیس موضعیگه کیلیب توختیدی. خلیل سلطان میرزا نینگ قوشینی ایسه شهر سبزده جنگگه تیار حالده توره دی.
شو اسناده شمالیده امیر خدایداد باشچی لیگیده قوزغلان کوتاریلگنی حالده خبر قیلهدی. خلیل سلطان میرزا اساسی قوشینینی شهر سبزده قالدیریب، 4000 عسکر بیلن امیر خدایدادگه قرشی باریشگه مجبور بولهدی.
1409ییل 30 مارچ کونی خلیل سلطان میرزا امیر خدایداد تامانیدن اسیرگه آلینیب، سمرقندگه کیلتیریلهدی و کیینچه لیک فرغانه گه آلیب کیتیلهدی. اونینگ خاتینی شادملک بیگیمنی تحقیرلب، کوپ عذاب – عقوبتلرگه دوچار قیله دی.
نهایت، خلیل سلطان میرزانی فرغانهدن اوترارگه کیلتیریب، امیر شیخ نورالدین واسطه چیلیگیده شاهرخ میرزا بیلن خلیل میرزا اورته سیده بیتیم توزیلهدی. بیتیم گه موافق، خلیل سلطان میرزا ماورالنهر حکمدارلیگیدن واز کیچه دی. بونینگ عوضیگه رای ولایتی نینگ حاکمی ایتیب تعینلندی.
خاتینی شادملک بیگیم قیتریب بیریلدی. کوپ اوتمی، 1411 ییل 4 نوامبر چهارشنبه کونی خلیل سلطان میرزا رای شهریده بیتاب بولیب، وفات ایتدی.
ایریم معلوماتلرگه قره گنده، او زهرله نیب اولهدی. شوندن سونگ 1411ییل نینگ آخریده ایریدن کیین یششنی ایستمه گن شادملک بیگیم زهر ایچیب عالمدن اوته دی.
